她仿佛在梦中递给我燃烧着的松明:“就在这里寻找特洛伊吧;这里就是你们的家,”她说。
Iam tempus agi res, §5.639nec tantis mora prodigiis.
“现在已是采取行动的时候,如此伟大的神迹不容拖延。
En quattuor arae §5.640Neptuno; deus ipse faces animumque ministrat.
看啊,这儿有四座祭坛献给涅普图努斯;神明亲自赐予我们松明和勇气。
§5.641Haec memorans, prima infensum vi corripit ignem, §5.642sublataque procul dextra conixa coruscat, §5.643et iacit: arrectae mentes stupefactaque corda §5.644Iliadum.
”她一边说着,一边首先用力夺取了那凶猛的火焰,她高举右手,使劲挥舞,让火光闪耀,然后投掷出去。 特洛伊妇女们的精神为之振奋,心灵也为之惊愕。
Hic una e multis, quae maxima natu, §5.645Pyrgo, tot Priami natorum regia nutrix: §5.646Non Beroë vobis, non haec Rhoeteïa, matres, §5.647est Dorycli coniunx;
这时,她们中年龄最长的一位,普里阿摩斯众多子嗣的王室乳母皮尔戈说道:“母亲们啊,这位绝不是你们的贝罗埃,绝不是这位罗伊特翁的、多里克卢斯的妻子。
divini signa decoris §5.648ardentesque notate oculos; qui spiritus illi, §5.649qui voltus, vocisque sonus, vel gressus eunti.
看那神圣之美的痕迹,和她那燃烧着的双眼;注意她身上那股气概,那容貌、那声音的响亮,甚至是她行走时的步态。
§5.650Ipsa egomet dudum Beroen digressa reliqui §5.651aegram, indignantem, tali quod sola careret §5.652munere, nec meritos Anchisae inferet honores.
我自己不久前才离开贝罗埃,将她独自一人留在病榻上,她正为此愤愤不平:因为只有她缺席了这般的典礼,未能向安喀塞斯献上应得的敬意。
§5.653Haec effata.
”她把这些话说了出来。
§5.654At matres primo ancipites oculisque malignis §5.655ambiguae spectare rates miserum inter amorem §5.656praesentis terrae fatisque vocantia regna, §5.657cum dea se paribus per caelum sustulit alis, §5.658ingentemque fuga secuit sub nubibus arcum.
然而母亲们起初犹豫不决,用充满敌意的目光游移地看着船只,在对眼前这片土地的可怜留恋与命运召唤的王国之间纠结,当女神在天空中展双翼飞升,在飞翔中于云层之下划出一道巨大的彩虹。
§5.659Tum vero attonitae monstris actaeque furore §5.660conclamant, rapiuntque focis penetralibus ignem; §5.661pars spoliant aras, frondem ac virgulta facesque §5.662coniciunt.
这时,她们确实被这奇迹所震惊,并在狂乱的驱使下齐声呐喊,从内室的火炉中夺取了火焰;一部分人劫掠祭坛,将带有叶子的树枝、灌木和松明投掷过去。
Furit immissis Volcanus habenis §5.663transtra per et remos et pictas abiete puppes.
伏尔甘如同脱缰之马般狂暴地燃烧,席卷了坐板、船桨以及由冷杉木制成的彩色船尾。
§5.664Nuntius Anchisae ad tumulum cuneosque theatri §5.665incensas perfert naves Eumelus, et ipsi §5.666respiciunt atram in nimbo volitare favillam.
报信者埃乌梅卢斯向安喀塞斯的陵墓和剧场的看台送去了船只着火的音讯,而他们自己也回头看到黑色的灰烬在烟雾中飞舞。
§5.667Primus et Ascanius, cursus ut laetus equestres §5.668ducebat, sic acer equo turbata petivit §5.669castra, nec exanimes possunt retinere magistri.
最先是阿斯卡尼乌斯,正如他先前欢快地带领着骑兵操练一般,他催马急驰,奔向混乱的营地,连气喘吁吁的导师们也无法阻拦他。
§5.670Quis furor iste novus? Quo nunc, quo tenditis
inquit, §5.671heu, miserae cives? Non hostem inimicaque castra §5.672Argivum, vestras spes uritis.
“这是一种什么样的新狂乱? 你们现在要去哪,要去哪啊,”他说,“唉,可怜的女同胞们? 你们烧毁的不是敌人,也不是希腊人敌对的营地,而是你们自己的希望!
En, ego vester §5.673Ascanius!
Galeam ante pedes proiecit inanem, §5.674qua ludo indutus belli simulacra ciebat; §5.675accelerat simul Aeneas, simul agmina Teucrum.
看,我是你们的阿斯卡尼乌斯! ”他将空空的头盔抛在脚下,这正是他在游戏中所戴,用以模拟战争场景的头盔;同时阿涅阿斯赶来,同时特洛伊人的队伍也加速赶到。
§5.676Ast illae diversa metu per litora passim §5.677diffugiunt, silvasque et sicubi concava furtim §5.678saxa petunt;
然而那些妇女因恐惧而四散,沿着不同的海岸逃跑,隐藏在森林以及任何能找到的凹陷岩石中。
piget incepti lucisque, suosque §5.679mutatae adgnoscunt, excussaque pectore Iuno est.
她们对自己所做之事和天光感到厌恶,并重新认出了改变了态度的亲人,而朱诺也从她们的心中被驱逐了出去。
§5.680Sed non idcirco flammae atque incendia vires §5.681indomitas posuere; udo sub robore vivit §5.682stuppa vomens tardum fumum, lentusque carinas §5.683est vapor, et toto descendit corpore pestis, §5.684nec vires heroum infusaque flumina prosunt.
然而,火焰和火灾并未因此而减弱其狂暴的力量;在潮湿的橡木船身下,麻屑仍在燃烧,吐出缓慢的浓烟,缓慢的热气侵蚀着船身,灾害向整个船体蔓延,英雄们的力量和浇灌的海水都无济于事。
§5.685Tum pius Aeneas umeris abscindere vestem, §5.686auxilioque vocare deos, et tendere palmas: §5.687Iuppiter omnipotens, si nondum exosus ad unum §5.688Troianos, si quid pietas antiqua labores §5.689respicit humanos, da flammam evadere classi §5.690nunc, Pater, et tenues Teucrum res eripe leto.
这时,敬虔的阿涅阿斯从肩头撕裂衣服,向神明呼求帮助,并伸出双手:“万能的朱庇特,如果你还没有彻底憎恨每一个特洛伊人,如果昔日的慈悲还在顾念人类的苦难,父啊,请在此时让船队脱离火焰,并将特洛伊人衰微的命运从死亡中拯救出来。
§5.691Vel tu, quod superest infesto fulmine morti, §5.692si mereor, demitte, tuaque hic obrue dextra.
或者,如果我罪有应得,就请用你那令人战栗的雷霆将残余的一切送入死亡,并在此时用你的右手将我覆灭于此。
§5.693Vix haec ediderat, cum effusis imbribus atra §5.694tempestas sine more furit, tonitruque tremescunt §5.695ardua terrarum et campi; ruit aethere toto §5.696turbidus imber aqua densisque nigerrimus austris; §5.697implenturque super puppes; semiusta madescunt §5.698robora; restinctus donec vapor omnis, et omnes, §5.699quattuor amissis, servatae a peste carinae.
”他刚说完这些话,伴随着倾盆大雨,黑色的风暴便以前所未有的姿态狂暴起来,雷声震颤着高山和原野;从整个天际倾泻而下的是夹杂着大雨、因密集的南风而变得漆黑的狂风暴雨;船只从上方被灌满;半烧焦的橡木船身湿透了;直到所有的烟气被扑灭,并且除了失去的四艘之外,所有的船只都从这场灾难中被解救了出来。
§5.700At pater Aeneas, casu concussus acerbo, §5.701nunc huc ingentes, nunc illuc pectore curas §5.702mutabat versans, Siculisne resideret arvis, §5.703oblitus fatorum, Italasne capesseret oras.
然而父亲阿涅阿斯因这残酷的变故而震惊,在胸中转动着,一会儿想到这,一会儿想到那,极力思索着极大的忧虑,是在西西里的土地上定居,从而遗忘命运,还是向着意大利的海岸进发。
§5.704Tum senior Nautes, unum Tritonia Pallas §5.705quem docuit multaque insignem reddidit arte, §5.706haec responsa dabat, vel quae portenderet ira §5.707magna deum, vel quae fatorum posceret ordo; §5.708isque his Aenean solatus vocibus infit: §5.709Nate dea, quo fata trahunt retrahuntque, sequamur; §5.710quidquid erit, superanda omnis fortuna ferendo est.
这时,年长的纳乌特斯,他是特里托尼亚的帕拉斯唯一教授过并使其因众多技艺而杰出的人,给出了这些答复,无论是关于神明的大怒所预示的,还是命运的秩序所要求的;他用这些话安慰阿涅阿斯,并开始说道:“女神之子啊,无论命运将我们拉向何方,又拉回何处,我们都追随它吧;无论发生什么,一切命运都必须通过承受来克服。
§5.711Est tibi Dardanius divinae stirpis Acestes: §5.712hunc cape consiliis socium et coniunge volentem; §5.713huic trade, amissis superant qui navibus, et quos §5.714pertaesum magni incepti rerumque tuarum est; §5.715longaevosque senes ac fessas aequore matres,
你有一位神圣血统的达尔达尼亚人阿凯斯特斯:请将他作为你出谋划策的伙伴,并与乐意相助的他联合起来;把那些因为失去船只而多出来的人,以及那些对你伟大的事业和遭遇感到厌倦的人交给他;还有那些上了年纪的老人和对海洋感到疲惫的妇女们,”