Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §5.793-5.871

涅普图努斯的庇佑与舵手帕里努尔斯坠海

第 49 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

接受维纳斯恳求的涅普图努斯承诺了船队的安全并抚平海面。启航后,舵手帕里努尔斯抵制睡神的诱惑却最终被催眠坠海,阿涅阿斯深切哀悼这位朋友。

§5.793Per scelus ecce etiam Troianis matribus actis §5.794exussit foede puppes, et classe subegit §5.795amissa socios ignotae linquere terrae.
“看哪,她甚至通过恶行驱使特洛伊的母亲们,丑恶地烧毁了船只,并因失去船队而强迫同伴们被留在一个未知的土地上。
§5.796Quod superest, oro, liceat dare tuta per undas §5.797vela tibi, liceat Laurentem attingere Thybrim: §5.798si concessa peto, si dant ea moenia Parcae.
至于剩下的部分,我祈求,允许他们安全地穿过波涛向你扬帆,允许他们到达劳伦特的蒂贝里斯河:如果我所求的是被允许的,如果命运女神们赐予他们那些城墙。
§5.799Tum Saturnius haec domitor maris edidit alti: §5.800Fas omne est, Cytherea, meis te fidere regnis, §5.801unde genus ducis: merui quoque; saepe furores §5.802compressi, et rabiem tantam caelique marisque.
”随后,萨图尔努斯之子,深海的征服者,说出了这些话:“西塞蕾亚啊,你完全应该信任我的领地,因为你正是从这里起源;我也当之无愧;我曾常常平息狂风,以及天空与海洋的如此巨大的狂澜。
§5.803Nec minor in terris, Xanthum Simoëntaque testor, §5.804Aeneae mihi cura tui.
而在陆地上,我以克桑托斯和西莫伊斯为证,对你那阿涅阿斯的关怀也同样不减。
Cum Troia Achilles §5.805exanimata sequens impingeret agmina muris, §5.806milia multa daret leto, gemerentque repleti §5.807amnes, nec reperire viam atque evolvere posset §5.808in mare se Xanthus, Pelidae tunc ego forti §5.809congressum Aenean nec dis nec viribus aequis §5.810nube cava rapui, cuperem cum vertere ab imo §5.811structa meis manibus periurae moenia Troiae.
当阿喀琉斯追击精疲力竭的特洛伊军队并将其逼上城墙时,他将数千人送往死亡,充溢的河流也发出呻吟,克桑托斯河甚至无法找到出路,无法将自己流泻入海,那时我用空心的云彩,将与英勇的佩琉斯之子交战的阿涅阿斯夺走,即便当时神明和力量都不对等,尽管我渴望将我亲手建造的、那背信弃义的特洛伊城墙从根基上倾覆。
§5.812Nunc quoque mens eadem perstat mihi: pelle timores.
现在,我也同样坚守着同样的意志:消除你的恐惧。
§5.813Tutus, quos optas, portus accedet Averni.
他将安全地到达你所向往的阿韦尔纳斯港口。
§5.814Unus erit tantum, amissum quem gurgite quaeres; §5.815unum pro multis dabitur caput.
只会有一人,你将在深渊中寻找他失去的身影;一个生命将为了许多人而献出。
§5.816His ubi laeta deae permulsit pectora dictis, §5.817iungit equos auro genitor, spumantiaque addit §5.818frena feris, manibusque omnes effundit habenas.
”他用这些话安抚了女神快乐的胸膛后,父亲用黄金套上骏马,将泡沫飞溅的缰绳戴在野兽身上,并用双手松开了所有的缰绳。
§5.819Caeruleo per summa levis volat aequora curru; §5.820subsidunt undae, tumidumque sub axe tonanti §5.821sternitur aequor aquis; fugiunt vasto aethere nimbi.
他乘着蔚蓝的战车在水面上轻盈飞驰;波涛退去,在雷鸣般的车轴下,膨胀的海面变得平坦,乌云飞离广阔的晴空。
§5.822Tum variae comitum facies, immania cete, §5.823et senior Glauci chorus, Inousque Palaemon, §5.824Tritonesque citi, Phorcique exercitus omnis; §5.825laeva tenent Thetis, et Melite, Panopeaque virgo, §5.826Nisaee, Spioque, Thaliaque, Cymodoceque.
随后出现了各种伴侣的形象,巨大的海怪,格劳科斯的年迈合唱队,伊诺之子帕莱蒙,以及敏捷的特里同,还有福尔克斯的全部军势;左侧占据着忒提斯、梅利特以及少女帕诺佩阿,尼萨埃、斯皮奥、塔利亚和库莫多塞。
§5.827Hic patris Aeneae suspensam blanda vicissim §5.828gaudia pertemptant mentem: iubet ocius omnes §5.829attolli malos, intendi brachia velis.
这时,父亲阿涅阿斯那悬着的内心被一波波甘美的快乐所充溢:他立即命令所有人迅速竖起桅杆,在帆桁上拉紧风帆。
§5.830Una omnes fecere pedem pariterque sinistros, §5.831nunc dextros solvere sinus; una ardua torquent §5.832cornua detorquentque; ferunt sua flamina classem.
大家一齐拉紧帆脚索,同时一会儿松开左边,一会儿松开右边的帆角;他们一齐转动并回转高耸的桅角;顺风带送着船队。
§5.833Princeps ante omnes densum Palinurus agebat §5.834agmen; ad hunc alii cursum contendere iussi.
作为首领的帕里努尔斯在最前面引导着密集的船队;其他人被命令跟随着他的航线。
§5.835Iamque fere mediam caeli Nox humida metam §5.836contigerat; placida laxabant membra quiete §5.837sub remis fusi per dura sedilia nautae: §5.838cum levis aetheriis delapsus Somnus ab astris §5.839aëra dimovit tenebrosum et dispulit umbras, §5.840te, Palinure, petens, tibi somnia tristia portans §5.841insonti; puppique deus consedit in alta, §5.842Phorbanti similis, funditque has ore loquelas: §5.843Iaside Palinure, ferunt ipsa aequora classem; §5.844aequatae spirant aurae; datur hora quieti.
现在,潮湿的黑夜已几乎到达了天空的中点;水手们躺在坚硬的座位上,在船桨下,舒展肢体,在平静的安宁中休息:这时,轻盈的睡神从天上的星辰降临,拨开黑暗的空气,驱散了阴影,寻找着你,帕里努尔斯,给你,无辜的人,带去悲伤的梦;神在高的船尾坐下,化身成波尔巴斯的样子,口中吐出这样的言语:“亚苏斯之子帕里努尔斯,大海自己正带着船队;微风均匀地吹拂;时间已留给安宁。
§5.845Pone caput, fessosque oculos furare labori: §5.846ipse ego paulisper pro te tua munera inibo.
低下头,从劳苦中偷走你疲惫的双眼吧:我自己会替你承担一会儿你的职责。
§5.847Cui vix attollens Palinurus lumina fatur: §5.848Mene salis placidi voltum fluctusque quietos
”帕里努尔斯几乎没有抬起眼睛,对他说:“你难道命令我忽视平静的海面和安静的波涛吗?
§5.849ignorare iubes? Mene huic confidere monstro?
你难道让我信任这个怪物?
§5.850Aenean credam quid enim fallacibus auris §5.851et caelo, totiens deceptus fraude sereni?
我怎能将阿涅阿斯托付给欺诈的微风和天空,我已被这晴朗的诡计欺骗了太多次?
§5.852Talia dicta dabat, clavumque affixus et haerens §5.853nusquam amittebat, oculosque sub astra tenebat.
”他正说着这些话,紧紧握着舵绝不放开,眼睛始终仰望着星空。
§5.854Ecce deus ramum Lethaeo rore madentem, §5.855vique soporatum Stygia, super utraque quassat §5.856tempora, cunctantique natantia lumina solvit.
看哪,神把沾满勒忒忘川露水、并被斯提克斯神力催眠的树枝,在后者的双侧太阳穴上晃动,使他那抗拒的、游离的眼睛放松下来。
§5.857Vix primos inopina quies laxaverat artus, §5.858et super incumbens cum puppis parte revolsa, §5.859cumque gubernaclo, liquidas proiecit in undas §5.860praecipitem ac socios nequiquam saepe vocantem; §5.861ipse volans tenues se sustulit ales ad auras.
出乎意料的安宁刚刚放松了他最先的部分肢体,神便俯身压上,连同船尾撕裂的一部分和舵一起,将他投入清澈的波涛中,使他头朝下坠落,空自多次呼喊着同伴;神自己作为长着翅膀的生灵,飞向稀薄的空气中。
§5.862Currit iter tutum non secius aequore classis, §5.863promissisque patris Neptuni interrita fertur.
船队在海面上安全地继续航行,无所畏惧地因父亲涅普图努斯的承诺而前行。
§5.864Iamque adeo scopulos Sirenum advecta subibat, §5.865difficiles quondam multorumque ossibus albos, §5.866tum rauca adsiduo longe sale saxa sonabant: §5.867cum pater amisso fluitantem errare magistro §5.868sensit, et ipse ratem nocturnis rexit in undis, §5.869multa gemens, casuque animum concussus amici §5.870O nimium caelo et pelago confise sereno, §5.871nudus in ignota, Palinure, iacebis harena!
现在,船队已经接近了塞壬的礁石,那曾是艰难的、因许多人的骨头而白茫茫的地方,那时,嘶哑的礁石在持续不断的盐水中远远地鸣响:当父亲感觉到漂浮的船因失去舵手而偏离航向,他便亲自在夜间的波涛中驾驶着船只,深深地叹息,内心因朋友的厄运而震动:“噢,过分信任温和的天空与大海的人啊,帕里努尔斯,你将赤裸地躺在未知的沙滩上! ”

词汇与语法注释

  1. 5.793Troianis matribus actis — 夺格绝对结构,表示方式或原因:“特洛伊母亲们被(朱诺的愤怒)驱使着”。
  2. 5.796Quod superest — 带有中性关系代词的惯用句式:“至于残存的部分(特洛伊人/船只)”,指代阿涅阿斯船队的余部。
  3. 5.809congressum Aenean — `congressum` 是异态动词 `congredior` 的完成分词,修饰宾格 `Aenean`(“与[阿喀琉斯]交战的阿涅阿斯”)。
  4. 5.830fecere pedem — 航海术语。`facere pedem` 意为调整帆脚索(附在帆下角处的绳索)以迎风航行。
  5. 5.845furare — 异态动词 `furor`(偷窃)的第二人称单数命令。`labori` 是表示剥夺/分离的与格(“从劳苦中偷走[双眼]”)。
  6. 5.850Aenean credam — `credam` 是考虑/疑问虚拟式(“我难道要托付吗...?”)。`Aenean` 是希腊语式宾格单数形式。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §5.793-5.871. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:5.793-5.871

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。