然而,女王早已因沉重的忧虑而受伤,在血管中滋养着伤口,并被无形的火焰所吞噬。
§4.3Multa viri virtus animo, multusque recursat §4.4gentis honos: haerent infixi pectore voltus §4.5verbaque, nec placidam membris dat cura quietem.
那男子的诸多美德,以及他那部族的诸多荣耀,屡屡重现于她的心头。 他的容貌与言语深刻在她的胸中,忧虑不给她的肢体带来温和的安宁。
§4.6Postera Phoebea lustrabat lampade terras, §4.7umentemque Aurora polo dimoverat umbram, §4.8cum sic unanimam adloquitur male sana sororem: §4.9Anna soror, quae me suspensam insomnia terrent!
次日,曙光女神用斐勃斯的火炬照亮大地,并已从天空中驱散了潮湿的阴影,这时,神志迷乱的她对志同道合的妹妹如此说道: “妹妹安娜啊,是什么样的梦境让我悬心、令我惊恐!
§4.10Quis novus hic nostris successit sedibus hospes, §4.11quem sese ore ferens, quam forti pectore et armis!
这是哪位新来的客人在我们的住所歇脚,他展现出的容貌何等高贵,胸襟与武功何等坚毅!
§4.12Credo equidem, nec vana fides, genus esse deorum.
我确信——这不是虚妄的信念——他是神明的后代。
§4.13Degeneres animos timor arguit: heu, quibus ille §4.14iactatus fatis! Quae bella exhausta canebat!
恐惧证明了卑劣的灵魂。 哀哉,他曾被怎样的命运所折磨! 他所歌唱的历尽艰险的战争又是何等惨烈!
§4.15Si mihi non animo fixum immotumque sederet, §4.16ne cui me vinclo vellem sociare iugali, §4.17postquam primus amor deceptam morte fefellit; §4.18si non pertaesum thalami taedaeque fuisset, §4.19huic uni forsan potui succumbere culpae.
如果我心中没有确立下坚定不移的决心,不愿再与任何人结下婚姻的纽带,自从最初的爱人因死亡而欺骗、背弃了迷茫的我;如果我没有对洞房和婚礼火炬感到极度厌倦,也许我可能会屈服于这唯一的一桩过错之中。
§4.20Anna, fatebor enim, miseri post fata Sychaei §4.21coniugis et sparsos fraterna caede Penatis, §4.22solus hic inflexit sensus, animumque labantem §4.23impulit: adgnosco veteris vestigia flammae.
安娜啊,因为我向你坦白,自从我可怜的丈夫西开乌斯去世,家神之所因兄弟的杀戮而染满鲜血以来,唯有此人动摇我的情感,并推动了我那动摇的心灵:我认出了昔日火焰的痕迹。
§4.24Sed mihi vel tellus optem prius ima dehiscat, §4.25vel Pater omnipotens adigat me fulmine ad umbras, §4.26pallentis umbras Erebi noctemque profundam, §4.27ante, Pudor, quam te violo, aut tua iura resolvo.
但我宁愿深渊的大地先为我裂开,或者全能的父亲用雷电将我打入阴间,入那埃瑞玻斯苍白的幽影和深沉的黑夜之中,贞洁神啊,在我不顾你、违背你的戒律之前。
§4.28Ille meos, primus qui me sibi iunxit, amores §4.29abstulit; ille habeat secum servetque sepulchro.
那最初将我与他结合在一起的人,已经夺去了我的爱;让他自己保留着它,并在坟墓中守护它吧。
§4.30Sic effata sinum lacrimis implevit obortis.
” 她如此说完,涌出的泪水浸湿了她的衣襟。
§4.31Anna refert:
O luce magis dilecta sorori, §4.32solane perpetua maerens carpere iuventa, §4.33nec dulcis natos, Veneris nec praemia noris?
安娜回答道: “噢,比生命之光更得妹妹疼爱的姐姐啊,难道你要在长久的青春中独自哀伤度日,既不晓得可爱的子嗣,也不懂得维纳斯的恩赐吗?
§4.34Id cinerem aut Manis credis curare sepultos?
你以为骨灰或入土的亡魂会关心这些吗?
§4.35Esto: aegram nulli quondam flexere mariti, §4.36non Libyae, non ante Tyro; despectus Iarbas §4.37ductoresque alii, quos Africa terra triumphis §4.38dives alit: placitone etiam pugnabis amori?
诚然:昔日当你哀痛之时,没有任何求婚者能动摇你,无论是在利比亚,还是此前在推罗;伊阿尔巴斯被拒绝,以及其他那些由凯旋繁盛的非洲大地所孕育的领袖们;难道对于这合意的爱情,你也要抗拒吗?
§4.39Nec venit in mentem, quorum consederis arvis?
难道你忘了,你是在谁的土地上定居下来的吗?
§4.40Hinc Gaetulae urbes, genus insuperabile bello, §4.41et Numidae infreni cingunt et inhospita Syrtis; §4.42hinc deserta siti regio, lateque furentes §4.43Barcaei.
这一边是盖图利人的城镇——他们在战争中是不可战胜的种族,还有不羁的努米底亚人将我们包围,以及险恶的苏尔特浅滩;那一边则是因干渴而荒废的荒漠,以及四处肆虐的巴尔卡人。
Quid bella Tyro surgentia dicam, §4.44germanique minas?
我又何必提及推罗正在兴起的战争,以及你兄弟的威胁?
我确信,正是在神明的指引和朱诺的庇护下,特洛伊的船只才得以顺风驶来此地。
§4.47Quam tu urbem, soror, hanc cernes, quae surgere regna §4.48coniugio tali! Teucrum comitantibus armis §4.49Punica se quantis attollet gloria rebus!
姐姐啊,若结下这样的姻缘,你将看到怎样的一座城市,看到怎样的王国由此兴起! 在特洛伊人武力的协同下,迦太基的荣耀将随同何等伟大的功业一同飞跃!
§4.50Tu modo posce deos veniam, sacrisque litatis §4.51indulge hospitio, causasque innecte morandi, §4.52dum pelago desaevit hiemps et aquosus Orion, §4.53quassataeque rates, dum non tractabile caelum.
你只需向神明祈求宽恕,在献祭致意之后,尽情款待客人,并编造一些留客的借口,趁着海上冬日未尽、多雨的猎户座正肆虐,船只受损,而天候依然恶劣之时。
§4.54His dictis incensum animum inflammavit amore, §4.55spemque dedit dubiae menti, solvitque pudorem.
” 这些话让迪多本已炽热的心更加燃起爱火,并给她动摇的心灵带来了希望,消除了她的羞耻。
§4.56Principio delubra adeunt, pacemque per aras §4.57exquirunt; mactant lectas de more bidentis §4.58legiferae Cereri Phoeboque patrique Lyaeo, §4.59Iunoni ante omnis, cui vincla iugalia curae.
首先,她们走向神殿,在祭坛前祈求神明的宽恕;她们依循惯例,将挑选出来的两岁绵羊献祭给制定法律的刻瑞斯、斐勃斯以及父神利埃乌斯,尤其是献给主管婚姻纽带的朱诺。
§4.60Ipsa, tenens dextra pateram, pulcherrima Dido §4.61candentis vaccae media inter cornua fundit, §4.62aut ante ora deum pinguis spatiatur ad aras, §4.63instauratque diem donis, pecudumque reclusis §4.64pectoribus inhians spirantia consulit exta.
最美丽的迪多亲自用右手执着奠酒杯,倾注在洁白牝牛的两角之间,或者在神像面前,在肥沃的祭坛旁踱步,并用祭礼使每一天焕然一新,她专注地凝视着剖开的牲畜胸膛,探寻那仍在呼吸的内脏以求神意。
§4.65Heu vatum ignarae mentes! quid vota furentem, §4.66quid delubra iuvant? Est mollis flamma medullas §4.67interea, et tacitum vivit sub pectore volnus.
哀哉,先知们无知的心灵! 誓愿与神殿对一个陷于疯狂的人有何助益? 其间,温柔的火焰正吞噬着骨髓,而那沉默的伤口在她的胸口下跳动。
§4.68Uritur infelix Dido, totaque vagatur §4.69urbe furens, qualis coniecta cerva sagitta, §4.70quam procul incautam nemora inter Cresia fixit §4.71pastor agens telis, liquitque volatile ferrum §4.72nescius; illa fuga silvas saltusque peragrat §4.73Dictaeos; haeret lateri letalis arundo.
不幸的迪多备受煎熬,在整座城里疯狂地游荡,正像一只被射中箭的雌鹿,在克里特岛的森林中,一个牧人手持武器在远处将毫无防备的它射中,并将那飞行的铁镞留在了它的体内,自己却毫不知情;雌鹿在逃跑中穿过迪克特的森林与原野;致命的箭杆依然紧紧插在它的肋旁。
§4.74Nunc media Aenean secum per moenia ducit, §4.75Sidoniasque ostentat opes urbemque paratam; §4.76incipit effari, mediaque in voce resistit; §4.77nunc eadem labente die convivia quaerit, §4.78Iliacosque iterum demens audire labores §4.79exposcit, pendetque iterum narrantis ab ore.
现在,她带着埃涅阿斯在城墙中穿行,向他展示西顿的财富以及建好的城市;她欲言止,话语说到一半便停顿了下来;现在,随着暮色降临,她又要求举行同样的宴会,并近乎疯狂地再次请求倾听特洛伊的苦难,并再度专注地凝视着叙述者的双唇。
§4.80Post, ubi digressi, lumenque obscura vicissim
随后,当众人散去,而暗淡的月光又轮流地