Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §4.81-4.161

朱诺与维纳斯的盟约及狩猎启程

第 31 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

狄多因对埃涅阿斯的爱慕而备受折磨,迦太基的建设工程停滞不前。朱诺和维纳斯达成协议,企图通过一场狩猎中的暴风雨使两人结合。随后,埃涅阿斯与狄多率领华丽的队伍出发狩猎。

§4.81luna premit suadentque cadentia sidera somnos, §4.82sola domo maeret vacua, stratisque relictis §4.83incubat, illum absens absentem auditque videtque; §4.84aut gremio Ascanium, genitoris imagine capta, §4.85detinet, infandum si fallere possit amorem.
月亮沉落,下沉的星辰催人入眠,她独守空房,在空荡的屋里哀伤,在留有余温的床上俯身躺下。 虽然彼此分离,她却仿佛听见他、看见他;或者,她把阿斯卡尼乌斯抱在怀中,因着他父亲的容貌而着迷,试图以此来欺骗自己那无法言喻的爱。
§4.86Non coeptae adsurgunt turres, non arma iuventus §4.87exercet, portusve aut propugnacula bello §4.88tuta parant; pendent opera interrupta, minaeque §4.89murorum ingentes aequataque machina caelo.
已经动工的塔楼不再升高,青年们不再进行武器训练,也不再建造港口或供战争防卫的安全壁垒;工程中断,悬在半空,高耸城墙的巨大威胁以及直插云霄的起重机都停滞不前。
§4.90Quam simul ac tali persensit peste teneri §4.91cara Iovis coniunx, nec famam obstare furori, §4.92talibus adgreditur Venerem Saturnia dictis: §4.93Egregiam vero laudem et spolia ampla refertis §4.94tuque puerque tuus, magnum et memorabile numen, §4.95una dolo divom si femina victa duorum est!
当朱庇特的爱妻一察觉到她被这样的瘟疫所折磨,且名声也无法阻挡她的疯狂时,萨图尔努斯的女儿便用这样的话语向维纳斯走去: “你们确实赢得了极高的赞誉和丰厚的战利品,你和你的儿子,那真是一个伟大而值得纪念的神威,如果仅凭两个神明的计谋就能征服一个凡间女子!
§4.96Nec me adeo fallit veritam te moenia nostra §4.97suspectas habuisse domos Karthaginis altae.
我也并未如此糊涂,以至于看不出你因为害怕我们的城墙,而一直对高耸的迦太基城邦抱有戒心。
§4.98Sed quis erit modus, aut quo nunc certamine tanto?
但终点究竟在哪里,或者现在的这番龙争虎斗到底要走向何方?
§4.99Quin potius pacem aeternam pactosque hymenaeos
我们为何不索性建立持久的和平,并结下预定的姻缘?
§4.100exercemus? Habes, tota quod mente petisti: §4.101ardet amans Dido, traxitque per ossa furorem.
你已经得到了你全心全意祈求的东西:恋爱中的狄多备受煎熬,疯狂已渗入她的骨髓。
§4.102Communem hunc ergo populum paribusque regamus §4.103auspiciis; liceat Phrygio servire marito, §4.104dotalisque tuae Tyrios permittere dextrae.
因此,让我们以平等的权力来共同统治这群人民;让她服侍一个弗里吉亚丈夫,并允许将推罗人作为嫁妆交托到你的右手中。
§4.105Olli—sensit enim simulata mente locutam, §4.106quo regnum Italiae Libycas averteret oras— §4.107sic contra est ingressa Venus: Quis talia demens §4.108abnuat, aut tecum malit contendere bello,
” 维纳斯察觉到对方是以虚伪的心意说话—— 为了将意大利的王权转向利比亚的海岸—— 于是这样针锋相对地回答道: “谁会如此愚蠢地拒绝这样的提议,或者更愿意在战争中与你竞争?
§4.109si modo, quod memoras, factum fortuna sequatur.
只要命运能够如你所言,让事情随之成功。
§4.110Sed fatis incerta feror, si Iuppiter unam §4.111esse velit Tyriis urbem Troiaque profectis, §4.112miscerive probet populos, aut foedera iungi.
但我被命运带向迷茫,不知朱庇特是否希望推罗人和那些从特洛伊出发的人共拥一座城市,或者他是否赞成各族融合、结成盟约。
§4.113Tu coniunx tibi fas animum temptare precando.
你是他的妻子,你被允许通过祈求来探试他的心意。
§4.114Perge; sequar .
去吧;我会跟随。
Tum sic excepit regia Iuno: §4.115Mecum erit iste labor: nunc qua ratione, quod instat
”这时高贵的朱诺接话说: “那项苦差就交给我吧。
§4.116confieri possit, paucis, adverte, docebo.
现在,眼前迫切的事情可以通过什么方式完成,注意,我将在几句话内教给你。
§4.117Venatum Aeneas unaque miserrima Dido §4.118in nemus ire parant, ubi primos crastinus ortus §4.119extulerit Titan, radiisque retexerit orbem.
埃涅阿斯和那最可怜的狄多正准备一同前往森林狩猎,待明日的提坦将初升的旭日升起,并用光芒照亮大地之时。
§4.120His ego nigrantem commixta grandine nimbum, §4.121dum trepidant alae, saltusque indagine cingunt, §4.122desuper infundam, et tonitru caelum omne ciebo.
我将在他们头上倾泻下夹杂着冰雹的乌云,趁着骑兵们正奔忙、用网围捕山林的时候,我将用雷霆震动整个天空。
§4.123Diffugient comites et nocte tegentur opaca: §4.124speluncam Dido dux et Troianus eandem §4.125devenient;
随从们将四散奔逃,并被浓稠的黑夜笼罩:狄多和特洛伊的首领将来到同一座山洞。
adero, et, tua si mihi certa voluntas, §4.127hic hymenaeus erit.
我将在场,且如果你对我的心意确定,在此便会成就他们的婚礼。
—Non adversata petenti §4.128adnuit, atque dolis risit Cytherea repertis.
” 库忒拉并没有反对她的请求,而是点头同意,并对识破的阴谋微微一笑。
§4.129Oceanum interea surgens Aurora reliquit.
与此同时,升起的旭日离开了俄刻阿诺斯。
§4.130It portis iubare exorto delecta iuventus; §4.131retia rara, plagae, lato venabula ferro, §4.132Massylique ruunt equites et odora canum vis.
光芒四射时,挑选出来的青年走出了城门;稀疏的网、网阱、装有宽大铁刃的猎枪,以及马塞利亚骑兵纷纷涌出,还有嗅觉灵敏的猎犬队。
§4.133Reginam thalamo cunctantem ad limina primi §4.134Poenorum exspectant, ostroque insignis et auro §4.135stat sonipes, ac frena ferox spumantia mandit.
迦太基的显贵们在门口等候着在寝室迟延的女王,那匹因紫色与黄金而显得气度非凡的骏马立着,桀骜不驯地咀嚼着起泡的马嚼子。
§4.136Tandem progreditur, magna stipante caterva, §4.137Sidoniam picto chlamydem circumdata limbo.
终于,她在大队随从的簇拥下走了出来,身披带有刺绣边缘的西顿斗篷。
§4.138Cui pharetra ex auro, crines nodantur in aurum, §4.139aurea purpuream subnectit fibula vestem.
她的箭袋是金制的,头发被扎成金黄色,黄金的扣针扣着那件紫色的衣裳。
§4.140Nec non et Phrygii comites et laetus Iulus §4.141incedunt.
此外,弗里吉亚的同伴们以及快乐的伊乌路斯也一同前行。
Ipse ante alios pulcherrimus omnis §4.142infert se socium Aeneas atque agmina iungit.
埃涅阿斯本人比所有其他人都更英俊,他加入了队伍,与大家结伴同行。
§4.143Qualis ubi hibernam Lyciam Xanthique fluenta §4.144deserit ac Delum maternam invisit Apollo, §4.145instauratque choros, mixtique altaria circum §4.146Cretesque Dryopesque fremunt pictique Agathyrsi; §4.147ipse iugis Cynthi graditur, mollique fluentem §4.148fronde premit crinem fingens atque implicat auro; §4.149tela sonant umeris: haud illo segnior ibat §4.150Aeneas; tantum egregio decus enitet ore.
正如当阿波罗离开寒冷的吕基亚和克桑托斯的溪流,去探访他母亲的提洛岛,并重整舞队,而克里特人、德律オペス人和画着花纹的阿加提尔索斯人围绕在祭坛旁欢呼;他自己漫步在辛托斯的山脊上,用柔嫩的树叶整理并压住飘逸的发丝,并用黄金将其编织;武器在肩头作响:前行的埃涅阿斯绝不比他逊色;他那高贵的面容焕发出无比的光彩。
§4.151Postquam altos ventum in montis atque invia lustra, §4.152ecce ferae, saxi deiectae vertice, caprae §4.153decurrere iugis; alia de parte patentis §4.154transmittunt cursu campos atque agmina cervi §4.155pulverulenta fuga glomerant montisque relinquunt.
当他们来到高山和无路的荒野,看啊,从岩石顶端坠下的野生山羊沿着山脊奔逃而下;在另一边,鹿群在奔跑中穿过开阔的平原,在逃跑中聚集成尘土飞扬的队伍,离开了山峦。
§4.156At puer Ascanius mediis in vallibus acri §4.157gaudet equo, iamque hos cursu, iam praeterit illos, §4.158spumantemque dari pecora inter inertia votis §4.159optat aprum, aut fulvum descendere monte leonem.
但少年阿斯卡尼乌斯在山谷中间以他那刚烈的骏马为乐,在奔驰中一会儿超过这些,一会儿超过那些,并祈求在那些温驯的牲畜中,能有一只口吐白沫的野猪来实现他的愿望,或者一只金黄色的狮子从山上下来。
§4.160Interea magno misceri murmure caelum §4.161incipit; insequitur commixta grandine nimbus;
在此期间,天空开始混杂着巨大的轰鸣声;紧接着是一场夹杂着冰雹的暴风雨;

词汇与语法注释

  1. 4.83illum absens absentem — 主格“absens”(不在场的她)与宾格“absentem”(不在场的他)的并置是一种词形变易修辞(polyptoton),强调了狄多尽管在空间上与埃涅阿斯分离,但在精神上却与他紧密相连的执念。
  2. 4.93Egregiam vero laudem et spolia ampla refertis — 朱诺对维纳斯所作的尖刻反讽。主动词“refertis”(你们带回)的主语是下一行的“tuque puerque tuus”(你和你的儿子[丘比特])。
  3. 4.105simulata mente locutam — “locutam [esse]”是一个带对格的主司不定式短语,作为“sensit”(察觉到)的宾语。“simulata mente”(怀着虚伪的心意)是夺格,表明维纳斯洞悉了朱诺表面提议背后的真实意图。
  4. 4.120His ego nigrantem commixta grandine nimbum — 主句的骨架是“ego... infundam... ciebo”(我……将倾注……并激起)。“His”(在他们之上)是与格,修饰第122行的“infundam”。第121行的“dum”(当……之时)从句被插入在两者之间。
  5. 4.151ventum — “ventum [est]”是不及物动词“venire”(来,到达)的无人称被动语态,意为“当人们到达时”。这是拉丁语中常用的表达方式,用于描述动作而不具体指明施动者。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §4.81-4.161. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:4.81-4.161

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。