Humanitext Reader

维吉尔 · 农耕诗 §4.243-4.324

蜜蜂的疾病救治与牛生蜂之术的传说

第 25 段,共 28 段 · 拉丁语

内容简介

本段详细描述了蜜蜂生病的征兆及各种治疗方法,随后引入了在蜜蜂全灭时通过屠宰牛体使其再生的秘术(牛生蜂术)的传说,并开始了关于其创造者阿里斯泰俄斯的出处神话。

§4.243stellio et lucifugis congesta cubilia blattis §4.244immunisque sedens aliena ad pabula fucus §4.245aut asper crabro imparibus se immiscuit armis, §4.246aut dirum tiniae genus, aut invisa Minervae §4.247laxos in foribus suspendit aranea casses.
蜥蜴、以及避光的蟑螂聚集的巢穴,还有不作贡献、坐享他人食物的雄蜂,或者凶猛的大黄蜂以不平等的武器混入其中,或者是可怕的飞蛾之类,或者是受密涅瓦憎恨的蜘蛛,在门槛上挂起松弛的网。
§4.248Quo magis exhaustae fuerint, hoc acrius omnes §4.249incumbent generis lapsi sarcire ruinas §4.250complebuntque foros et floribus horrea texent.
它们越是消耗殆尽,所有人就会越发努力地去修补衰落家族的废墟,并填满通道,用花朵编织它们的仓库。
§4.251Si vero, quoniam casus apibus quoque nostros §4.252vita tulit, tristi languebunt corpora morbo— §4.253quod iam non dubiis poteris cognoscere signis: §4.254continuo est aegris alius color, horrida vultum §4.255deformat macies, tum corpora luce carentum §4.256exportant tectis et tristia funera ducunt; §4.257aut illae pedibus conexae ad limina pendent, §4.258aut intus clausis cunctantur in aedibus, omnes §4.259ignavaeque fame et contracto frigore pigrae.
但是,既然生命也给蜜蜂带来了我们的不幸,如果它们的身体因悲惨的疾病而衰弱—— 这你现在可以通过并非可疑的迹象来辨认:病蜂的颜色立刻发生改变,可怕的消瘦使面容变形,随后它们把失去光芒者的尸体运出居所,并排起悲伤的葬列;或者它们双脚相连挂在门槛上,或者留守在紧闭的屋子里,所有人因饥饿而无力,因寒冷收缩而懒散。
§4.260Tum sonus auditur gravior, tractimque susurrant, §4.261frigidus ut quondam silvis immurmurat Auster, §4.262ut mare sollicitum stridit refluentibus undis, §4.263aestuat ut clausis rapidus fornacibus ignis: §4.264hic iam galbaneos suadebo incendere odores §4.265mellaque harundineis inferre canalibus, ultro §4.266hortantem et fessas ad pabula nota vocantem.
那时会听到更低沉的声音,它们拖长腔调嗡嗡低吟,如同寒冷的南风有时在森林中低语,如同波涛退去时不安的海面发出嘶嘶声,如同湍急的火在封闭的炉中翻腾:此时,我将建议焚烧白松香的香气,并用芦苇管送入蜂蜜,主动鼓励并召唤疲惫的蜜蜂去享用熟悉的食物。
§4.267Proderit et tunsum gallae admiscere saporem §4.268Arentesque rosas aut igni pinguia multo §4.269defruta vel psithia passos de vite racemos §4.270Cecropiumque thymum et grave olentia centaurea.
混合捣碎的五倍子的风味也会有所帮助,还有干燥的玫瑰,或用烈火浓缩的甘甜葡萄汁,或来自普西提亚藤上的干葡萄,以及塞克罗普斯的百里香和气味浓烈的矢车菊。
§4.271Est etiam flos in pratis, cui nomen amello §4.272fecere agricolae, facilis quaerentibus herba; §4.273namque uno ingentem tollit de caespite silvam, §4.274aureus ipse, sed in foliis, quae plurima circum §4.275funduntur, violae sublucet purpura nigrae; §4.277asper in ore sapor; tonsis in vallibus illum §4.278pastores et curva legunt prope flumina Mellae.
草地上还有一种花,农夫们给它起名叫阿美路斯,这是一种易于寻找者发现的草药;因为它从单一的草皮上长出巨大的茎林,它自身是金黄色的,但在周围大量展开的叶子中,深色紫罗兰的紫色隐约闪烁;入口味道干涩;在收割过的山谷里,牧人们,以及在弯曲的梅拉河畔采集它。
§4.279Huius odorato radices incoque Baccho §4.280pabulaque in foribus plenis adpone canistris.
用香气浓郁的酒煎煮它的根,并将食物装在满满的篮子里放在门口。
§4.281Sed siquem proles subito defecerit omnis, §4.282nec genus unde novae stirpis revocetur habebit, §4.283tempus et Arcadii memoranda inventa magistri §4.284pandere, quoque modo caesis iam saepe iuvencis §4.285insincerus apes tulerit cruor.
但是,如果有人所有的后代突然全部灭绝,且没有可以召回新血统的家族根基,那么是时候揭示阿卡迪亚导师那值得纪念的发明,以及在屡次宰杀幼牛之后,不洁的血如何培育出蜜蜂。
Altius omnem §4.286expediam prima repetens ab origine famam.
我将从最初的源头开始,更深地阐明这整个传说。
§4.287Nam qua Pellaei gens fortunata Canopi §4.288accolit effuso stagnantem flumine Nilum §4.289et circum pictis vehitur sua rura phaselis, §4.290quaque pharetratae vicinia Persidis urget, §4.294omnis in hac certam regio iacit arte salutem.
因为在佩拉王统治的卡诺波斯的幸运人民居住在因泛滥而停滞不前的纳イル河畔,乘着彩绘的小舟在自己的田野周围巡游,以及在配戴箭袋的波斯邻国逼近的地方,整个地区都将确定无疑的拯救寄托于这一技术。
§4.295Exiguus primum atque ipsos contractus in usus §4.296eligitur locus; hunc angustique imbrice tecti §4.297parietibusque premunt artis et quattuor addunt, §4.298quattuor a ventis obliqua luce fenestras.
首先,选择一个狭小的、专门用于此目的的地方;他们用狭窄的屋顶瓦片和紧凑的墙壁将其限制,并增加四扇引入来自四方之风的斜光的窗户。
§4.299Tum vitulus bima curvans iam cornua fronte §4.300quaeritur; huic geminae nares et spiritus oris §4.301multa reluctanti obstruitur, plagisque perempto §4.302tunsa per integram solvuntur viscera pellem.
然后,寻找一头两岁、额头上已弯出双角的小牛;尽管它极力反抗,仍要堵住它双侧的鼻孔和口中呼吸,并在用击打致死后,在完好无损的皮囊内将捣碎的内脏揉碎。
§4.303Sic positum in clauso linquunt et ramea costis §4.304subiciunt fragmenta, thymum casiasque recentes.
他们将这样放置的牛留在封闭的室内,并在其肋下铺上树枝碎片、百里香和新鲜的卡西亚。
§4.305Hoc geritur Zephyris primum impellentibus undas, §4.306ante novis rubeant quam prata coloribus, ante §4.307garrula quam tignis nidum suspendat hirundo.
这在西风最初推动波浪时进行,在草地因新色彩变红之前,在喋喋不休的燕子在梁上悬挂鸟巢之前。
§4.308Interea teneris tepefactus in ossibus umor §4.309aestuat et visenda modis animalia miris, §4.310trunca pedum primo, mox et stridentia pennis, §4.311miscentur tenuemque magis magis aera carpunt, §4.312donec, ut aestivis effusus nubibus imber, §4.313erupere aut ut nervo pulsante sagittae, §4.314prima leves ineunt si quando proelia Parthi.
与此同时,在娇嫩骨骼中受热的液体沸腾,以奇妙方式可见的动物,起初没有脚,不久便用翅膀发出嗡嗡声,聚集在一起,越来越多地占据稀薄的空气,直到像夏天云层中倾泻而下的暴雨,它们破茧而出,或者像弓弦震动时射出的箭,当轻装的帕提亚人开始最初的战斗时。
§4.315Quis deus hanc, Musae, quis nobis extudit artem?
缪斯们啊,是哪位神为我们锻造了这一技术?
§4.316Unde nova ingressus hominum experientia cepit?
人类的新经验尝试从何处获得开端?
§4.317Pastor Aristaeus fugiens Peneia Tempe, §4.318amissis, ut fama, apibus morboque fameque, §4.319tristis ad extremi sacrum caput adstitit amnis §4.320multa querens atque hac adfatus voce parentem: §4.321“Mater, Cyrene mater, quae gurgitis huius §4.322ima tenes, quid me praeclara stirpe deorum, §4.323si modo, quem perhibes, pater est Thymbraeus Apollo,
牧人阿里斯泰俄斯逃离了佩内奥斯的Tempe谷,据传说,他因疾病和饥饿失去了蜜蜂,悲伤地站在大河最尽头的神圣源头旁,多有哀怨,并用这样的声音对母亲说话: “母亲,母亲库勒涅,你统治着这深渊的最深处,为什么你让我从神明荣耀的后代中诞生—— 如果真的如你所说,泰姆布拉的主宰阿波罗是我的父亲—— 却被命运所憎恨?
§4.324invisum fatis genuisti? aut quo tibi nostri
或者你对我们的

词汇与语法注释

  1. §4.243congesta cubilia blattis — 延续第242行 `adedit`(咬食)的一系列主语的一部分。`congesta` 是修饰 `cubilia`(巢穴)的完成被动分词,`blattis` 为夺格,意为“塞满蟑螂的巢穴”,整个短语在此作为主语。
  2. §4.251quoniam casus apibus quoque nostros / vita tulit — 插入在以 `Si vero`(但是,如果)开头的条件从句中的原因从句。`vita`(生命)为主语,意为“既然生命也把我们的不幸带给了蜜蜂”。
  3. §4.271cui nomen amello / fecere — 由关系代词 `cui`(与格)、宾语 `nomen` 和被同化为与格的 `amello` 组成的命名句法。`fecere` 是第三人称复数完成式(相当于 `fecerunt`),意为“农夫们给它起名叫阿美路斯”。
  4. §4.287Nam qua ... quaque ... omnis ... regio — 从第287行 `Nam qua...` 开始的长句结构。第287行的 `qua` 从句与第290行的 `quaque` 从句并列,最终汇集到第294行的主句主语 `omnis regio` 及其动词 `iacit certam salutem`(寄托了确定无疑的救赎)。

引用这一段

维吉尔, 农耕诗 §4.243-4.324. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi002.humanitext-lat2:4.243-4.324

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。