Humanitext Reader

维吉尔 · 农耕诗 §3.243-3.322

驱动万物的爱之狂乱与羊群的冬季管理

第 18 段,共 28 段 · 拉丁语

内容简介

作者描绘了驱使所有生灵陷入狂热的爱的猛烈威力,特别结合了母马的狂暴激情和“马狂”的传说。随后,他将话题转向绵羊与山羊的饲育,阐述了各自的冬季管理方法与实用价值。

§3.243et genus aequoreum, pecudes pictaeque volucres, §3.244in furias. ignemque ruunt.
海洋的族类、牲畜以及五彩斑斓的鸟类,都冲向狂热与烈火。
Amor omnibus idem.
爱对众生皆是相同。
§3.245Tempore non alio catulorum oblita leaena §3.246saevior erravit campis, nec funera volgo §3.247tam multa informes ursi stragemque dedere §3.248per silvas;
没有在其他任何时候,母狮会忘却自己的幼崽,更加凶残地在平原上游荡;不显人形的熊也不会在森林中造成如此多的死亡与杀戮。
tum saevus aper, tum pessima tigris;
那时野猪变得凶残,老虎变得最为可怕。
§3.249heu male tum Libyae solis erratur in agris.
哀哉,那时在利比亚荒凉的田野中游荡是极为危险的。
§3.250Nonne vides, ut tota tremor pertemptet equorum §3.251corpora, si tantum notas odor attulit auras?
你难道看不见,只要那熟悉的气味随风传来,马儿们的全身就会战栗?
§3.252Ac neque eos iam frena virum neque verbera saeva §3.253non scopuli rupesque cavae atque obiecta retardant §3.254flumina correptosque unda torquentia montis.
此时,人们的缰绳、凶狠的鞭笞,乃至岩石、中空的峭壁,以及阻隔的河流,以及席卷并冲刷着山岳的汹涌波涛,都无法阻挡它们。
§3.255Ipse ruit dentesque Sabellicus exacuit sus §3.256et pede prosubigit terram, fricat arbore costas §3.257atque hinc atque illinc umeros ad volnera durat.
萨宾的野猪亲自冲锋,磨砺着獠牙,用蹄子刨着土地,在树上摩擦着肋骨,并在每一侧锻炼着肩膀以御伤痛。
§3.258Quid iuvenis, magnum cui versat in ossibus ignem §3.259durus amor? Nempe abruptis turbata procellis
那个骨子里被残酷之爱燃起熊熊烈火的青年又如何呢?
§3.260nocte natat caeca serus freta;
确实,他在漆黑的夜里,在被突如其来的暴风雨搅动的海峡中游渡。
quem super ingens §3.261porta tonat caeli et scopulis inlisa reclamant §3.262aequora; nec miseri possunt revocare parentes §3.263nec moritura super crudeli funere virgo.
他的头顶上,整座天国之门都在轰鸣,撞击在岩石上的海水也在怒吼;既无法由他痛苦的父母唤回,也无法由那注定因他残酷之死而殉情的少女挽留。
§3.264Quid lynces Bacchi variae et genus acre luporum
巴克科斯的五彩斑斓的山猫、豺狼与猎犬的凶残种族又如何?
§3.265atque canum? Quid, quae imbelles dant proelia cervi?
那些温顺的鹿群所展开的搏斗又如何?
§3.266Scilicet ante omnis furor est insignis equarum; §3.267et mentem Venus ipsa dedit, quo tempore Glauci §3.268Potniades malis membra absumpsere quadrigae.
当然,在所有的狂热之中,母马的疯狂最为显著;维纳斯亲自赋予了它们这种心智,在那时,波特尼亚伊的格劳科斯的四马战车用嘴撕碎并吞噬了他的肢体。
§3.269Illas ducit amor trans Gargara transque sonantem §3.270Ascanium; superant montis et flumina tranant.
爱引导着它们越过加尔加拉,越过鸣响的阿斯卡尼乌斯;它们翻越山峦,游渡河流。
§3.271Continuoque avidis ubi subdita flamma medullis, §3.272vere magis, quia vere calor redit ossibus: illae §3.273ore omnes versae in Zephyrum stant rupibus altis, §3.274exceptantque levis auras et saepe sine ullis §3.275coniugiis vento gravidae, mirabile dictu, §3.276saxa per et scopulos et depressas convallis §3.277diffugiunt, non, Eure, tuos, neque solis ad ortus, §3.278in Borean caurumque, aut unde nigerrimus auster §3.279nascitur et pluvio contristat frigore caelum.
紧接着,当火焰注入它们渴望的骨髓之中,在春天尤甚,因为春天温暖重回骨骼:它们全都面朝西风,伫立在高耸的峭壁上,吸入轻柔的微风,往往在没有任何交配的情况下,因风受孕,——说来令人惊奇,—— 它们奔逃穿过岩石、峭壁和深邃的山谷,不是朝向你的方向,东风,也不是朝向太阳升起的地方,而是朝向北风和西北风,或是那最黑暗的南风诞生并以多雨的寒冷令天空阴沉的地方。
§3.280Hic demum, hippomanes vero quod nomine dicunt §3.281pastores, lentum destillat ab inguine virus, §3.282hippomanes, quod saepe malae legere novercae §3.283miscueruntque herbas et non innoxia verba.
在这里,终于,一种黏稠的毒液从它们的股间滴落,牧人们用它真正的名字称之为“马狂”—— “马狂”,邪恶的继母们常常采集它,并将草药与有害的咒语混合在一起。
§3.284Sed fugit interea, fugit inreparabile tempus, §3.285singula dum capti circumvectamur amore.
然而,在此期间,无可挽回的时间正在流逝,流逝着,而我们因耽溺于热爱,正逐一环顾着每一个细节。
§3.286Hoc satis armentis: superat pars altera curae, §3.287lanigeros agitare greges hirtasque capellas.
对于牲畜来说这已足够:我们关切的另一部分留存了下來,即驱赶披毛的羊群和多毛的山羊。
§3.288Hic labor, hinc laudem fortes sperate coloni.
这是艰辛的工作,勇敢的农夫们,由此去期盼你们的赞誉吧。
§3.289Nec sum animi dubius, verbis ea vincere magnum §3.290quam sit, et angustis hunc addere rebus honorem; §3.291sed me Parnasi deserta per ardua dulcis §3.292raptat amor; iuvat ire iugis, qua nulla priorum §3.293Castaliam molli devertitur orbita clivo.
我心中也深知,用言辞克服这些困难并使这些微不足道的事务增光添彩是多么伟大的任务;但一种甜蜜的爱将我掳获,带我越过帕尔纳索斯荒凉的高地;在山脊上行进是令人愉悦的,在那里,前人没有留下任何车辙顺着柔和的斜坡下行到卡斯塔利亚。
§3.294Nunc, veneranda Pales, magno nunc ore sonandum
现在,令人敬畏的帕勒斯,现在必须用洪亮的声音唱响。
§3.295Incipiens stabulis edico in mollibus herbam §3.296carpere ovis, dum mox frondosa reducitur aestas, §3.297et multa duram stipula filicumque maniplis §3.298sternere subter humum, glacies ne frigida laedat §3.299molle pecus scabiemque ferat turpisque podagras.
作为开始,我规定羊群要在温暖的羊圈中吃草,直到叶茂的夏天很快回归;并且要在它们身下的地面上铺满干草和成捆的蕨类,免得寒冷的冰雪伤害这柔弱的畜群,并带来难看的疥癣和肮脏的蹄疫。
§3.300Post hinc digressus iubeo frondentia capris §3.301arbuta sufficere et fluvios praebere recentis §3.302et stabula a ventis hiberno opponere soli §3.303ad medium conversa diem, cum frigidus olim §3.304iam cadit extremoque inrorat Aquarius anno.
此后,我命令你们给山羊提供叶茂的草莓树,并供应新鲜的河水,将羊圈背向寒风、迎向冬日的太阳、朝向正午,当寒冷的水瓶座最终落下并在岁末洒下雨露之时。
§3.305Haec quoque non cura nobis leviore tuendae, §3.306nec minor usus erit, quamvis Milesia magno §3.307vellera mutentur Tyrios incocta rubores:
对这些山羊我们也须以绝不更轻的关切来照料,它们的作用也不会更小,尽管米利都的羊毛浸染了泰尔的绯红并能换取高昂的价格。
§3.308densior hinc suboles, hinc largi copia lactis; §3.309quam magis exhausto spumaverit ubere mulctra, §3.310laeta magis pressis manabunt flumina mammis.
由它们可得更繁茂的后代,由它们可得丰沛的乳汁;乳房越是被榨干而在奶桶中起泡,被挤压的乳头中流出的喜悦乳流就越是丰盈。
§3.311Nec minus interea barbas incanaque menta §3.312Cinyphii tondent hirci saetasque comantis §3.313usum in castrorum et miseris velamina nautis.
与此同时,人们同样剪下基尼普斯公羊的胡须和灰白的面颊,以及它们茂密的刚毛,用于军营的物资和不幸的水手们的遮蔽衣物。
§3.314Pascuntur vero silvas et summa Lycaei §3.315horrentisque rubos et amantis ardua dumos: §3.316atque ipsae memores redeunt in tecta suosque §3.317ducunt et gravido superant vix ubere limen.
事实上,它们在森林中以及吕开翁山之巅吃草,吃着带刺的黑莓和喜爱险峭之地的灌木;它们自己也满怀记忆地返回圈舍,并领着自己的幼崽,挺着沉重的乳房勉强跨过门槛。
§3.318Ergo omni studio glaciem ventosque nivalis §3.319quo minor est illis curae mortalis egestas, §3.320avertes victumque feres et virgea laetus §3.321pabula, nec tota claudes faenilia bruma.
因此,你要竭尽全力——正因为它们对凡人照料的需求较少—— 为它们御寒避风,欣然送去食物和枝条饲料,而不要在整个冬季关闭干草棚。
§3.322At vero Zephyris cum laeta vocantibus aestas
然而,当喜悦的夏天在西风的呼唤下……

词汇与语法注释

  1. 3.249erratur — 动词 `errare` 的无人称被动态。它缺少特定的主语,意为“有人游荡”或“被游荡”,客观地描绘了在利比亚大地上的这种危险行为。
  2. 3.258Quid iuvenis — 省略了动词(如 `dicam` 或 `faciunt`)的惯用疑问表达。意为“那个青年又如何呢?”,从而平稳地过渡到关于雷安德洛斯的神话典故。
  3. 3.275vento gravidae — `vento` 为手段或原因夺格,表现了古代自然史及神话俗信,即母马在无需交配的情况下,可仅凭西风(Zephyrus)受孕。
  4. 3.289animi — 伴随形容词 `dubius` 的限制属格(或表示“在心中”的源自方位格的属格)。这是一种在古典诗歌中表现主体内心不确定性的语法形式。
  5. 3.319curae mortalis egestas — `curae mortalis` 是修饰 `egestas`(缺乏、需要)的属格,意为“对凡人照料的需求”。因为山羊比绵羊更具自活能力、较少需要人类干预(即需求越少:`quo minor est`),饲养者才更应当主动保护它们免受严寒,这构成了自 §3.318 以 `ergo` 开始的逻辑关联。

引用这一段

维吉尔, 农耕诗 §3.243-3.322. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi002.humanitext-lat2:3.243-3.322

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。