§3.1Te quoque, magna Pales, et te memorande canemus §3.2pastor ab Amphryso, vos, silvae amnesque Lycaei.
我们也要歌唱你,伟大的帕勒斯,以及你,值得纪念的来自安普里索斯的牧人,还有你们,里开翁的森林和河流。
§3.3Cetera, quae vacuas tenuissent carmine mentes, §3.4omnia iam volgata: quis aut Eurysthea durum §3.5aut inlaudati nescit Busiridis aras?
其他那些曾能用歌声留住空虚心灵的题材,如今都已家喻户晓:谁人不知残酷的欧律斯透斯,或是那名声狼藉的布西里斯的祭坛?
§3.6Cui non dictus Hylas puer et Latonia Delos §3.7Hippodameque umeroque Pelops insignis eburno, §3.8acer equis? Temptanda via est, qua me quoque possim §3.9tollere humo victorque virum volitare per ora.
谁不曾吟咏少年许拉斯、拉托娜的德洛斯岛、希波达美亚,以及那以象牙肩膀著称、驭马勇猛的佩洛普斯? 我必须尝试一条道路,凭此我也能升离地面,作为胜利者在世人的口中飞扬。
§3.10Primus ego in patriam mecum, modo vita supersit, §3.11Aonio rediens deducam vertice Musas; §3.12primus Idumaeas referam tibi, Mantua, palmas, §3.13et viridi in campo templum de marmore ponam §3.14propter aquam.
我,只要生命尚存,就要在重返祖国时,率先将缪斯女神们从阿尼亚山顶引渡而来;曼图亚啊,我将率先为你带回伊杜梅亚的棕榈,并在绿野上为你建造一座大理石的神殿,紧邻着流水。
Tardis ingens ubi flexibus errat §3.15Mincius et tenera praetexit arundine ripas.
在那里,巨大的明修斯河以缓慢的弯曲流淌,并用柔嫩的芦苇遮蔽着河岸。
§3.16In medio mihi Caesar erit templumque tenebit: §3.17illi victor ego et Tyrio conspectus in ostro §3.18centum quadriiugos agitabo ad flumina currus.
恺撒将在我的神殿中央,并领有这座神殿:为了他,我将作为胜利者,身披叙利亚紫衣而引人瞩目,在河畔驾驭百辆四马战车。
全希腊都将为我而离开阿尔斐乌斯河与莫洛科斯的树林,在赛跑和生皮拳套的角斗中一决高下。
Iam nunc sollemnis ducere pompas §3.23ad delubra iuvat caesosque videre iuvencos, §3.24vel scaena ut versis discedat frontibus utque §3.25purpurea intexti tollant aulaea Britanni.
如今,引导庄严的队伍走向神庙,并观看被宰杀的幼牛,已是一件乐事,或者是看着舞台随着布景的转换而敞开,织入幕布中的不列颠人抬起紫色的帷幕。
§3.26In foribus pugnam ex auro solidoque elephanto §3.27Gangaridum faciam victorisque arma Quirini, §3.28atque hic undantem bello magnumque fluentem §3.29Nilum ac navali surgentis aere columnas.
在大门上,我将用黄金和实心象牙雕刻甘加里达人与胜利者奎里努斯的战争和武器,以及这里因战争而波涛汹涌、奔流澎湃的尼罗河,和用海战青铜铸成的挺拔圆柱。
§3.30Addam urbes Asiae domitas pulsumque Niphaten §3.31fidentemque fuga Parthum versisque sagittis, §3.32et duo rapta manu diverso ex hoste tropaea §3.33bisque triumphatas utroque ab litore gentes.
我将加上被征服的亚洲城市、被击退的尼法特斯山,以及凭借逃跑和回头放箭的帕提亚人,还有亲手从不同敌人那里夺取的两座凯旋纪念碑,以及从两岸两度被征服的各族人民。
§3.34Stabunt et Parii lapides, spirantia signa, §3.35Assaraci proles demissaeque ab Iove gentis §3.36nomina, Trosque parens et Troiae Cynthius auctor.
帕罗斯的大理石像也将屹立,那是栩栩如生的雕像,阿萨拉库斯的后代,以及从朱庇特传下的氏族之名,先祖特罗斯,和特洛伊的辛修斯缔造者。
§3.37Invidia infelix Furias amnemque severum §3.38Cocyti metuet tortosque Ixionis anguis §3.39immanemque rotam et non exsuperabile saxum.
悲惨的嫉妒将惧怕复仇女神、科居托斯严酷的河流、伊克西翁身上缠绕的毒蛇、那巨大的车轮,和无法逾越的巨石。
与此同时,让我们追随德律阿得斯的森林与未受惊扰的林野,梅塞纳斯啊,这是你绝非轻松的命令。
§3.42Te sine nil altum mens incohat; en age segnis §3.43rumpe moras; vocat ingenti clamore Cithaeron §3.44Taygetique canes domitrixque Epidaurus equorum §3.45et vox adsensu nemorum ingeminata remugit.
毫无你,心灵便无法开始任何崇高的事业;来吧,打碎迟缓的拖延;基泰翁山正以巨大的呼喊声召唤,还有泰格托斯的猎犬,和驯马的埃皮达乌鲁斯,林木的赞同使这声音加倍,发出回响。
§3.46Mox tamen ardentis accingar dicere pugnas §3.47Caesaris et nomen fama tot ferre per annos, §3.48Tithoni prima quot abest ab origine Caesar.
然而不久,我将束装去歌唱恺撒炽热的战争,并在名声中将他的名字传播过漫长的岁月,正如恺撒与提托诺斯的最初起源一般久远。
§3.49Seu quis Olympiacae miratus praemia palmae §3.50pascit equos seu quis fortis ad aratra iuvencos, §3.51corpora praecipue matrum legat.
无论是谁,因向往奥林匹克的棕榈奖赏而饲养马匹,还是为耕犁而饲养强壮的幼牛,都应当特意选择母兽的身体。
Optuma torvae §3.52forma bovis, cui turpe caput, cui plurima cervix, §3.53et crurum tenus a mento palearia pendent; §3.54tum longo nullus lateri modus; omnia magna, §3.55pes etiam; et camuris hirtae sub cornibus aures.
那面目严厉的牝牛,其最佳体态是:头部硕大,颈部极厚,肉垂从下颌一直悬挂到腿部;而且长长的肋部没有限制,一切都是巨大的,连脚也是;在弯曲的角下长着粗毛的耳朵。
§3.56Nec mihi displiceat maculis insignis et albo, §3.57aut iuga detractans interdumque aspera cornu §3.58et faciem tauro propior, quaeque ardua tota, §3.59et gradiens ima verrit vestigia cauda,
我也不会嫌弃带有斑点和白色的牝牛,或是抗拒拉轭、偶尔角力凶猛、面容更接近公牛、身体整体高大、且在行走时用尾尖扫过足迹的牝牛。
§3.60Aetas Lucinam iustosque pati hymenaeos §3.61desinit ante decem, post quattuor incipit annos; §3.62cetera nec feturae habilis nec fortis aratris.
容许生育和正常交配的年龄,在十岁之前结束,在四岁之后开始;其余的年龄既不适于繁殖,也不适于耕作。
§3.63Interea, superat gregibus dum laeta iuventas, §3.64solve mares; mitte in Venerem pecuaria primus, §3.65atque aliam ex alia generando suffice prolem.
与此同时,趁着群兽中洋溢着欢乐的青春,释放雄兽;最先将你的牲畜送入爱河,通过一代接一代的繁殖来补充种群。
§3.66Optuma quaeque dies miseris mortalibus aevi §3.67prima fugit; subeunt morbi tristisque senectus §3.68et labor, et durae rapit inclementia mortis.
可怜的凡人,其一生中最好的日子总是最先逝去;疾病与悲哀的暮年随之而来,劳苦与冷酷死亡的无情将他们夺走。
§3.69Semper erunt, quarum mutari corpora malis: §3.70semper enim refice ac, ne post amissa requiras, §3.71ante veni et subolem armento sortire quotannis.
总是会有一些母兽,你宁愿替换她们的身体:因此要不断更新,免得在失去之后才去寻找,应当未雨绸缪,每年为群兽挑选幼畜。
§3.72Nec non et pecori est idem dilectus equino.
对于马群的挑选也是同样的道理。
§3.73Tu modo, quos in spem statues submittere gentis, §3.74praecipuum iam inde a teneris impende laborem.
你只要对那些决定培养为种群希望的幼驹,从它们幼嫩之时起就倾注特别的精力。
§3.75Continuo pecoris generosi pullus in arvis §3.76altius ingreditur et mollia crura reponit; §3.77primus et ire viam et fluvios temptare minaces §3.78audet et ignoto sese committere ponti §3.79nec vanos horret strepitus.
高贵品种的幼驹,从一开始在田野里行步便更高昂,放下关节柔韧的腿脚;它最先敢于走上道路,尝试威胁性的河流,并将自己托付给未知的桥梁,也不惧怕虚妄的声音。
Illi ardua cervix §3.80argutumque caput, brevis alvus obesaque terga, §3.81luxuriatque toris animosum pectus.
它有着高耸的颈部、精悍的头部、短小的腹部和丰满的背部,充满斗志的胸膛因肌肉而隆起。
Honesti
好看的