§3.1Te quoque, magna Pales, et te memorande canemus §3.2pastor ab Amphryso, vos, silvae amnesque Lycaei. §3.3Cetera, quae vacuas tenuissent carmine mentes,
그대 역시, 위대한 팔레스여, 그리고 그대, 기억해야 할 암프리소스의 목자여, 그대들을, 그리고 리카이오스의 숲과 강들을 우리는 노래하리라. 공허한 마음을 노래로 사로잡았을 법한 다른 주제들은 이제 모두 널리 알려졌다.
§3.4omnia iam volgata: quis aut Eurysthea durum §3.5aut inlaudati nescit Busiridis aras? §3.6Cui non dictus Hylas puer et Latonia Delos §3.7Hippodameque umeroque Pelops insignis eburno,
누가 가혹한 에우리스테우스나 찬양받지 못하는 부시리스의 제단을 모르겠는가? 소년 힐라스와 라토나의 델로스 섬, 히포다메이아와 상아 어깨로 이름나고 말 다루기에 용맹한 펠롭스가 누구에 의해 불리지 않았으랴?
§3.8acer equis? Temptanda via est, qua me quoque possim §3.9tollere humo victorque virum volitare per ora. §3.10Primus ego in patriam mecum, modo vita supersit, §3.11Aonio rediens deducam vertice Musas; §3.12primus Idumaeas referam tibi, Mantua, palmas, §3.13et viridi in campo templum de marmore ponam
나 역시 나 자신을 대지에서 일으켜 승리자로서 사람들의 입에 오르내릴 수 있는 길을 시도해야 하리라. 나는, 오직 생명이 살아남는다면, 아오니아의 봉우리에서 돌아오며 가장 먼저 뮤즈들을 이끌고 내 조국으로 오리라; 만투아야, 내가 가장 먼저 이두메아의 종려나무 가지를 네게 가져다주리니, 그리고 물가 근처 푸른 벌판에 대리석으로 된 신전을 세우리라.
§3.14propter aquam. Tardis ingens ubi flexibus errat §3.15Mincius et tenera praetexit arundine ripas. §3.16In medio mihi Caesar erit templumque tenebit: §3.17illi victor ego et Tyrio conspectus in ostro §3.18centum quadriiugos agitabo ad flumina currus. §3.19Cuncta mihi Alpheum linquens lucosque Molorchi §3.20cursibus et crudo decernet Graecia caestu. §3.21Ipse caput tonsae foliis ornatus olivae §3.22dona feram.
그곳은 거대한 민키우스 강이 완만한 굽이로 헤매어 흐르고 부드러운 갈대로 그 강둑을 덮어 가리는 곳이라. 그 한가운데에 나에게는 카이사르가 있을 것이요 그가 신전을 차지하리라: 그를 위해 승리자인 나는 티루스의 자줏빛 옷을 입고 눈길을 끌며 백 대의 사두마차를 강가로 몰아가리라. 모든 그리스가 나를 위해 알페우스 강과 몰로르쿠스의 숲을 떠나 달리기와 가공하지 않은 가죽 권투갑으로 겨루리라. 나 자신은 깎아낸 올리브 잎으로 머리를 꾸미고 선물을 바치리라.
Iam nunc sollemnis ducere pompas §3.23ad delubra iuvat caesosque videre iuvencos, §3.24vel scaena ut versis discedat frontibus utque §3.25purpurea intexti tollant aulaea Britanni. §3.26In foribus pugnam ex auro solidoque elephanto §3.27Gangaridum faciam victorisque arma Quirini, §3.28atque hic undantem bello magnumque fluentem §3.29Nilum ac navali surgentis aere columnas. §3.30Addam urbes Asiae domitas pulsumque Niphaten §3.31fidentemque fuga Parthum versisque sagittis, §3.32et duo rapta manu diverso ex hoste tropaea §3.33bisque triumphatas utroque ab litore gentes. §3.34Stabunt et Parii lapides, spirantia signa, §3.35Assaraci proles demissaeque ab Iove gentis §3.36nomina, Trosque parens et Troiae Cynthius auctor. §3.37Invidia infelix Furias amnemque severum §3.38Cocyti metuet tortosque Ixionis anguis §3.39immanemque rotam et non exsuperabile saxum. §3.40Interea Dryadum silvas saltusque sequamur §3.41intactos, tua, Maecenas, haud mollia iussa. §3.42Te sine nil altum mens incohat; en age segnis §3.43rumpe moras; vocat ingenti clamore Cithaeron §3.44Taygetique canes domitrixque Epidaurus equorum §3.45et vox adsensu nemorum ingeminata remugit. §3.46Mox tamen ardentis accingar dicere pugnas §3.47Caesaris et nomen fama tot ferre per annos, §3.48Tithoni prima quot abest ab origine Caesar. §3.49Seu quis Olympiacae miratus praemia palmae §3.50pascit equos seu quis fortis ad aratra iuvencos, §3.51corpora praecipue matrum legat.
이제 벌써 신전으로 엄숙한 행렬을 이끌고 도살된 젊은 황소들을 바라보는 것은 기쁜 일이라, 혹은 무대 정면이 회전하며 열리고 직조된 브리타니아인들이 자줏빛 휘장을 들어 올리는 것을 바라보는 것은. 문들에는 순금과 통코끼리 이빨로 간가리다이인들과의 전투와 승리자 퀴리누스의 무기를 새기겠노라, 그리고 여기에 전쟁으로 출렁이고 도도히 흐르는 나일 강과 해전의 청동으로 솟아오른 기둥들을. 나는 아시아의 굴복한 도시들과 패퇴한 니파테스 산을 더하리라, 그리고 도망치며 돌아 쏘는 화살을 믿는 파르티아인과, 서로 다른 적에게서 손으로 빼앗은 두 개의 전리품과 양쪽 해안에서 두 번이나 개선을 이룬 민족들을. 파로스의 대리석상들도 서 있으리니, 숨 쉬는 조각상들인, 아사라쿠스의 후손들과 유피테르로부터 내려온 가문의 이름들, 조상 트로스와 트로이의 신티우스 건립자라. 불행한 질투는 복수의 여신들과 코키투스의 가혹한 강을 두려워하고, 익시온의 휘감긴 뱀들과 거대한 수레바퀴, 그리고 극복할 수 없는 바위를 두려워하리라. 그동안 우리는 드리아데스의 숲과 사람 손 타지 않은 수풀들을 따르자꾸나, 메케나스여, 결코 호락호락하지 않은 그대의 명령을. 그대 없이는 마음이 아무런 고상한 일도 시작하지 못하니; 자, 어서 게으른 지체를 깨뜨려라; 키타이론 산이 거대한 함성으로 부르고 있고 타이게토스의 사냥개들과 말들의 길들여서인 에피다우루스가, 그리고 수풀들의 동의로 배가된 목소리가 메아리쳐 울부짖는다. 그러나 곧 나는 카이사르의 불타는 전투들을 노래하고 그의 이름을 오랜 세월 동안 명성으로 전할 준비를 하리라, 카이사르가 티토누스의 최초 시조로부터 떨어진 세월만큼이나 많은 세월 동안. 올림픽 종려나무의 포상을 우러러보며 말들을 기르는 자든, 혹은 쟁기를 위해 억센 젊은 황소들을 기르는 자든, 무엇보다도 어미들의 몸을 골라야 하리라.
Optuma torvae §3.52forma bovis, cui turpe caput, cui plurima cervix, §3.53et crurum tenus a mento palearia pendent; §3.54tum longo nullus lateri modus; omnia magna, §3.55pes etiam; et camuris hirtae sub cornibus aures. §3.56Nec mihi displiceat maculis insignis et albo, §3.57aut iuga detractans interdumque aspera cornu §3.58et faciem tauro propior, quaeque ardua tota, §3.59et gradiens ima verrit vestigia cauda, §3.60Aetas Lucinam iustosque pati hymenaeos §3.61desinit ante decem, post quattuor incipit annos; §3.62cetera nec feturae habilis nec fortis aratris. §3.63Interea, superat gregibus dum laeta iuventas, §3.64solve mares; mitte in Venerem pecuaria primus, §3.65atque aliam ex alia generando suffice prolem. §3.66Optuma quaeque dies miseris mortalibus aevi §3.67prima fugit; subeunt morbi tristisque senectus §3.68et labor, et durae rapit inclementia mortis. §3.69Semper erunt, quarum mutari corpora malis: §3.70semper enim refice ac, ne post amissa requiras, §3.71ante veni et subolem armento sortire quotannis. §3.72Nec non et pecori est idem dilectus equino. §3.73Tu modo, quos in spem statues submittere gentis, §3.74praecipuum iam inde a teneris impende laborem. §3.75Continuo pecoris generosi pullus in arvis §3.76altius ingreditur et mollia crura reponit; §3.77primus et ire viam et fluvios temptare minaces §3.78audet et ignoto sese committere ponti §3.79nec vanos horret strepitus.
험상궂은 암소의 가장 좋은 체형은 머리가 보기 흉하게 크고 목덜미가 아주 두터우며, 턱에서부터 다리까지 처진 목덜미 살이 늘어진 것이라; 또한 긴 옆구리에는 한계가 없고; 모든 것이 크며, 발조차 그러하고; 굽은 뿔 아래 털이 덥수룩한 귀가 있도다. 얼룩무늬와 흰색으로 두드러진 암소라도 내 마음에 안 들지 않으리니, 혹은 멍에를 거부하고 때로는 뿔로 사나우며 얼굴은 수소에 가깝고, 몸 전체가 우뚝 솟아 있으며, 걸어가면서 꼬리 끝으로 발자국을 쓰는 암소라도 그러하도다. 산고와 정당한 혼인을 겪을 나이는 열 살 전에 끝나고, 네 살 후에 시작되나니; 그 외에는 번식에 적합하지도 않고 쟁기를 끌기에도 억세지 못하다. 그동안 가축떼에 즐거운 젊음이 넘쳐나는 동안, 수컷들을 풀어놓아라; 그대가 먼저 가축들을 사랑으로 내몰고, 이 세대에서 저 세대를 낳게 하여 끊임없이 자손을 채워 넣어라. 가련한 필멸자들에게 인생의 가장 좋은 날은 가장 먼저 달아나나니; 질병과 슬픈 노년이 다가오고, 노고가, 그리고 가혹한 죽음의 냉혹함이 쓸어 가버린다. 그 몸을 바꾸고 싶어 할 암소들이 언제나 있을 것이니: 그러므로 언제나 채워 넣고, 잃어버린 후에 찾지 않도록, 미리 앞서서 매년 가축떼를 위해 자손을 골라 두어라. 또한 말 가축떼에 대해서도 같은 선택이 존재한다. 그대는 다만, 종족의 희망으로 키우기로 작정한 말들에게, 이미 어릴 때부터 특별한 공을 들여라. 곧바로 고귀한 품종의 망아지는 벌판에서 더 높이 걸으며 유연한 다리를 딛는다; 가장 먼저 길을 가고 위협적인 강들에 도전하며 낯선 다리에 자신을 내맡기기를 아끼지 않고 무익한 소음에도 떨지 않는다.
Illi ardua cervix §3.80argutumque caput, brevis alvus obesaque terga, §3.81luxuriatque toris animosum pectus.
그 망아지에게는 꼿꼿한 목과 날렵한 머리, 짧은 배와 살진 등, 그리고 근육으로 풍만하고 기개 넘치는 가슴이 있도다.
Honesti
보기 좋은 것은