§20.1quamquam ante haec sponsalia non solum, cum ab urbe abesset, numquam ad suorum quemquam litteras misit, quin Attico scriberet, quid ageret, inprimis quid legeret quibusque in locis et quamdiu esset moraturus, §20.2sed etiam, cum esset in urbe et propter infinitas suas occupationes minus saepe, quam vellet, Attico frueretur, nullus dies temere intercessit, quo non ad eum scriberet, cum modo aliquid de antiquitate ab eo requireret, modo aliquam quaestionem poeticam ei proponeret, interdum iocans eius verbosiores eliceret epistulas.
尽管在此次订婚之前,不仅当他离开罗马城时,如果不同时写信给阿提库斯报告自己的近况,特别是他在读什么书、在什么地方以及打算停留多久,他就绝不给自己的任何亲信写信,而且即使当他在城里时,由于自己无数的忙碌而无法像他所希望的那样频繁地与阿提库斯相聚,也几乎没有一天在没有给他写信的情况下度过,他有时向他请教关于古物的事,有时向他提出某个诗歌问题,有时则开着玩笑道出他更长篇的回信。
§20.3ex quo accidit, cum aedis Iovis Feretrii in Capitolio, ab Romulo constituta, vetustate atque incuria detecta prolaberetur, ut Attici admonitu Caesar eam reficiendam curaret.
由此产生的结果是,当由罗穆路斯所建、位于卡皮托林山上的费雷特里乌斯朱庇特神庙因年代久远和疏于照看而屋顶剥落、濒临倒塌时,凯撒在阿提库斯的建议下,安排了该神庙的修复。
§20.4neque vero a M. Antonio minus absens litteris colebatur, adeo ut accurate ille ex ultimis terris, quid ageret, curae sibi haberet certiorem facere Atticum.
事实上,身在远方的马克·安东尼对他的书信往来也同样热切,以至于他甚至从最遥远的土地上,也用心地将自己的所作所为准确地告知阿提库斯,并视之为己任。
§20.5hoc quale sit, facilius existimabit is, qui iudicare poterit, quantae sit sapientiae eorum retinere usum benivolentiamque, inter quos maximarum rerum non solum aemulatio, sed obtrectatio tanta intercedebat, quantam fuit necesse inter Caesarem atque Antonium, cum se uterque principem non solum urbis Romae, sed orbis terrarum esse cuperet.
这是一件怎样的事情,凡是能够判断以下这点的人都会更容易评估:在凯撒和安东尼之间,由于双方不仅渴望成为罗马城、而且渴望成为整个世界的领袖,因此他们之间不可避免地不仅存在着对最重大权力的竞争,而且存在着如此巨大的相互排斥,而要维持这样的人的交谊与好意,需要多么巨大的智慧。