§20.1quamquam ante haec sponsalia non solum, cum ab urbe abesset, numquam ad suorum quemquam litteras misit, quin Attico scriberet, quid ageret, inprimis quid legeret quibusque in locis et quamdiu esset moraturus, §20.2sed etiam, cum esset in urbe et propter infinitas suas occupationes minus saepe, quam vellet, Attico frueretur, nullus dies temere intercessit, quo non ad eum scriberet, cum modo aliquid de antiquitate ab eo requireret, modo aliquam quaestionem poeticam ei proponeret, interdum iocans eius verbosiores eliceret epistulas.
비록 이 약혼 이전에도, 그가 로마 시를 떠나 있을 때, 자신이 무엇을 하고 있는지, 특히 무엇을 읽고 있는지, 어느 곳에 있으며 얼마나 오래 머무를 것인지를 아티쿠스에게 편지로 쓰지 않고서는 자신의 사람들 중 누구에게도 결코 편지를 보내지 않았을 뿐만 아니라, 또한 그가 로마 시에 있을 때에도 자신의 끝없는 분주함 때문에 원하는 것만큼 자주 아티쿠스와의 교제를 누리지 못할 때면, 그에게 편지를 쓰지 않고 지나가는 날이 거의 없었으니, 때로는 그에게 고대에 관한 무언가를 묻기도 하고, 때로는 그에게 시적인 질문을 제기하기도 하며, 때로는 농담을 던지며 그의 더 긴 답변 편지를 이끌어내기도 했다.
§20.3ex quo accidit, cum aedis Iovis Feretrii in Capitolio, ab Romulo constituta, vetustate atque incuria detecta prolaberetur, ut Attici admonitu Caesar eam reficiendam curaret.
이로부터 다음과 같은 일이 일어났다. 즉, 로물루스에 의해 세워진 카피톨리움 언덕의 유피테르 페레트리우스 신전이 세월과 관리 소홀로 지붕이 벗겨진 채 무너져 내리고 있었을 때, 아티쿠스의 권고에 따라 카이사르가 그것을 보수하도록 조치했던 것이다.
§20.4neque vero a M. Antonio minus absens litteris colebatur, adeo ut accurate ille ex ultimis terris, quid ageret, curae sibi haberet certiorem facere Atticum.
또한 실로 멀리 떨어져 있던 마르쿠스 안토니우스로부터도 편지를 통한 교제가 조금도 덜하지 않았으니, 그가 지구의 끝자락에서조차 자신이 무엇을 하고 있는지를 아티쿠스에게 정확히 알리는 것을 스스로의 과업으로 삼을 정도였다.
§20.5hoc quale sit, facilius existimabit is, qui iudicare poterit, quantae sit sapientiae eorum retinere usum benivolentiamque, inter quos maximarum rerum non solum aemulatio, sed obtrectatio tanta intercedebat, quantam fuit necesse inter Caesarem atque Antonium, cum se uterque principem non solum urbis Romae, sed orbis terrarum esse cuperet.
이것이 어떠한 성격의 일인지는, 로마 시뿐만 아니라 전 세계의 우두머리가 되기를 양쪽 모두가 갈망했기에 카이사르와 안토니우스 사이에 필연적일 수밖에 없었던 만큼, 가장 중대한 일들을 둘러싼 경쟁뿐만 아니라 그토록 큰 반목이 그 사이에 존재했던 이들의 친교와 호의를 유지하는 것이 얼마나 큰 지혜를 요하는 일인지를 판단할 수 있는 사람이라면 더 쉽게 평가할 수 있을 것이다.