Humanitext Reader

康涅利乌斯·尼波斯 · 阿提库斯传 §2.1-2.6

阿提库斯居留雅典与对市民的善行

第 2 段,共 22 段 · 拉丁语

内容简介

阿提库斯为躲避内战危险而将财产转移并前往雅典留学,并在那里通过慷慨的经济援助赢得了全体雅典市民的极大爱戴。

§2.1Pater mature decessit.
父亲很早就去世了。
ipse adulescentulus propter affinitatem P. Sulpicii, qui tribunus plebei interfectus est, non expers fuit illius periculi: namque Anicia, Pomponii consobrina, nupserat Servio, fratri Sulpicii.
他自己虽然还很年轻,但由于与被杀的平民护民官普布利乌斯·苏尔皮基乌斯有姻亲关系,也未能免于那场危险:因为蓬波尼乌斯的堂姐阿尼基娅嫁给了苏尔皮基乌斯的兄弟塞尔维乌斯。
§2.2itaque interfecto Sulpicio posteaquam vidit Cinnano tumultu civitatem esse perturbatam neque sibi dari facultatem pro dignitate vivendi, quin alterutram partem offenderet, dissociatis animis civium, cum alii Sullanis, alii Cinnanis faverent partibus, idoneum tempus ratus studiis obsequendi suis Athenas se contulit.
因此,在苏尔皮基乌斯被杀之后,当他看到国家因秦纳的叛乱而陷入混乱,且在公民心志分裂、有人支持苏拉派、有人支持秦纳派的情况下,自己若不冒犯其中一方,就无法获得符合自己尊严的生存空间时,他认为这是潜心于自己学业的合适时机,于是前往雅典。
neque eo setius adulescentem Marium hostem iudicatum iuvit opibus suis, cuius fugam pecunia sublevavit.
尽管如此,他依然用自己的资产资助了被宣告为公敌的小马略,并用金钱缓解了后者的逃亡困境。
§2.3ac ne illa peregrinatio detrimentum aliquod afferret rei familiari, eodem magnam partem fortunarum traiecit suarum.
为了不让那次旅居给家产带来任何损失,他将自己财产的大部分转移到了同一地方。
hic ita vixit, ut universis Atheniensibus merito esset carissimus.
在这里,他的生活方式使他理所当然地深受所有雅典人的爱戴。
§2.4nam praeter gratiam, quae iam in adulescentulo magna erat, saepe suis opibus inopiam eorum publicam levavit.
因为除了他在年轻时就已经享有的巨大声望之外,他还经常用自己的资产缓解他们公共的匮乏。
cum enim versuram facere publice necesse esset neque eius condicionem aequam haberent, semper se interposuit, atque ita ut neque usuram umquam ab iis acceperit neque longius, quam dictum esset, debere passus sit.
事实上,当国家需要公开借债而又无法获得公平的条件时,他总是出面斡旋,并且做到既不向他们收取任何利息,也不容许他们债务逾期。
quod utrumque erat iis salutare: §2.5nam neque indulgendo inveterascere eorum aes alienum patiebatur neque multiplicandis usuris crescere.
这两点对他们来说都是极有益处的:因为他既不因宽限而容许他们的债务积重难返,也不容许债务因利息的累积而膨胀。
§2.6auxit hoc officium alia quoque liberalitate: nam universos frumento donavit, ita ut singulis seni modii tritici darentur, qui modus mensurae medimnus Athenis appellatur.
他还通过另一种慷慨之举扩大了这一善行:他向全体公民赠送了麦子,以至于每个人分得六默狄小麦,这一计量单位在雅典被称为“麦迪姆诺”。

词汇与语法注释

  1. 2.2quin alterutram partem offenderet — 在含有否定意义的主句(`neque sibi dari facultatem...`)之后,使用 `quin` 引导虚拟式未完成过去时(`offenderet`)的结构。译作“在不冒犯任何一方的前提下,符合其尊严地生活的机会”,此处 `quin` 从句起到了限制或条件作用,意为“而不至于……”。
  2. 2.2neque eo setius — 意为“尽管如此”或“依然”的惯用表达。`eo` 是表示程度差异的夺格(“因此”),修饰比较级副词 `setius`(“更少”)。直译为“不因此而更少(帮助)”,用以强调尽管他已避往雅典,但对马略的资助仍未减少。
  3. 2.4atque ita ut neque usuram umquam ab iis acceperit — 在表示结果的 `ut` 从句中,尽管主句动词为历史时态(`interposuit`),却使用了虚拟式完成时(`acceperit`, `passus sit`)而非未完成过去时。这是时态配合(consecutio temporum)的一种例外,作用是将过去发生的结果作为“独立的历史事实”予以强调。
  4. 2.5indulgendo — 动词 `indulgere`(宽容、姑息、宽限)的动名词夺格,表示手段或方式(“通过宽容/宽限”)。此处指阿提库斯不因一味宽限而让雅典市民的债务无限期拖延下去。

引用这一段

康涅利乌斯·尼波斯, 阿提库斯传 §2.1-2.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0588.abo025.humanitext-lat2:2.1-2.6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。