Humanitext Reader

康涅利乌斯·尼波斯 · 阿提库斯传 §18.1-18.6

阿提库斯撰写年代记与家谱等著述活动

第 18 段,共 22 段 · 拉丁语

内容简介

记述了阿提库斯撰写整理罗马历史与长官顺序的《年代记》、应贵族家族之请制作独立的家谱、为名士肖像创作简练的题诗,以及用希腊语撰写关于西塞罗执政官任期的著作。

§18.1Moris etiam maiorum summus imitator fuit antiquitatisque amator, quam adeo diligenter habuit cognitam, ut eam totam in eo volumine exposuerit, quo magistratus ordinavit.
他也是祖先传统的极力效仿者和古代历史的爱好者,他对古事如此勤勉地钻研掌握,以至于将全部历史都阐述在一部整理了历任长官顺序的卷帙之中。
§18.2nulla enim lex neque pax neque bellum neque res illustris est populi Romani, quae non in eo suo tempore sit notata, et, quod difficillimum fuit, sic familiarum originem subtexuit, ut ex eo clarorum virorum propagines possimus cognoscere.
因为罗马人民的任何法律、和约、战争或丰功伟绩,没有一件不按照其发生的时代被记录在其中。 而且,最难能可贵的是,他将各个家族的起源也如此穿插编排,以至于我们能够从中了解名门望族的世系。
§18.3fecit hoc idem separatim in aliis libris, ut M. Bruti rogatu Iuniam familiam a stirpe ad hanc aetatem ordine enumeraverit, notans, quis a quo ortus quos honores quibusque temporibus cepisset:
他也在其他书籍中单独做了同样的事情,例如,应马尔库斯·布鲁图斯之请,他将尤尼乌斯家族从源头到当代按顺序一一列举,并注明谁是谁的后代、在什么时期担任过什么官职。
§18.4pari modo Marcelli Claudii Marcellorum, Scipionis Cornelii et Fabii Maximi Fabiorum et Aemiliorum.
他以同样的方式,[应]克劳狄乌斯·马尔凯鲁斯[之请记录了]马尔凯鲁斯家族,[应]科尔内利乌斯·西庇阿与法比乌斯·马克西穆斯[之请记录了]法比乌斯家族与埃米利乌斯家族。
quibus libris nihil potest esse dulcius iis, qui aliquam cupiditatem habent notitiae clarorum virorum.
对于那些渴望了解名贤事迹的人来说,没有什么书比这些书更令人愉悦的了。
§18.5attigit poeticen quoque, credimus, ne eius expers esset suavitatis.
我们相信,他也涉猎了诗歌,以免自己缺少诗歌的美感。
namque versibus de iis, qui honore rerumque gestarum amplitudine ceteros populi Romani praestiterunt, exposuit ita, ut sub singulorum imaginibus facta magistratusque eorum non amplius quaternis quinisve versibus descripserit: §18.6quod vix credendum sit tantas res tam breviter potuisse declarari.
因为对于那些在荣誉和功绩的伟大上超越其他罗马人的人,他用诗句加以阐述,以至于在每个人的肖像下方,他用不超过四五行诗句描写了他们的功绩和官职:这几乎令人难以置信:如此重大的事迹竟能阐述得如此简练。
est etiam unus liber Graece confectus, de consulatu Ciceronis.
此外,还有一本用希腊语写成的书,关于西塞罗的执政官任期。

词汇与语法注释

  1. 18.1habuit cognitam — 动词 habere 与完成被动分词的结合。它不仅表示一个单纯的过去动作(完成体),而是强调动作结果的持续状态(即“保持掌握的状态”)。这种结构是罗曼语族中复合完成时的前身。
  2. 18.2suo tempore — 物主代词 suus 通常指代主语,但在此处根据上下文,它指代先行词中的各个历史事件(lex、pax、bellum、res illustris),意为“在它们各自适合的时期(按年代顺序)”。
  3. 18.4pari modo Marcelli Claudii Marcellorum — 极端的省略结构。承接前句的 M. Bruti rogatu Iuniam familiam... enumeraverit(应布鲁图斯之请列举了尤尼乌斯家族),此处需补全缺失的要素,理解为“[应]克劳狄乌斯·马尔凯鲁斯[之请,列举了]马尔凯鲁斯[家族]”。
  4. 18.5non amplius quaternis quinisve versibus — 虽然在比较级 amplius 之后省略了连词 quam(比),但名词 versibus 并未变成比较夺格,而是保持了手段夺格。此外,使用分配数词(quaterni、quini)而非基数词,是为了表示“针对每一个肖像,各自配以四行或五行诗句”。

引用这一段

康涅利乌斯·尼波斯, 阿提库斯传 §18.1-18.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0588.abo025.humanitext-lat2:18.1-18.6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。