§16.1Humanitatis vero nullum afferre maius testimonium possum, quam quod adulescens idem seni Sullae fuit iucundissimus, senex adulescenti M. Bruto, cum aequalibus autem suis Q. Hortensio et M. Cicerone sic vixit, ut iudicare difficile sit, cui aetati fuerit aptissimus.
关于他的温和人品,我实在无法提出比这更大的证据:他年轻时对年老的苏拉而言极其讨人喜欢,年老时对年轻的马尔库斯·布鲁图斯也是如此,而与同辈的昆图斯·霍尔腾西乌斯和马尔库斯·凯克罗相处时,又是如此融洽,以至于难以判断他最适合哪一个年龄段。
§16.2quamquam eum praecipue dilexit Cicero, ut ne frater quidem ei Quintus carior fuerit aut familiarior.
尽管如此,凯克罗尤其喜爱他,以至于连他的亲弟弟昆图斯对他而言也不比阿提库斯更亲爱、更亲密。
§16.3ei rei sunt indicio praeter eos libros, in quibus de eo facit mentionem, qui in vulgus sunt editi, sedecim volumina epistularum, ab consulatu eius usque ad extremum tempus ad Atticum missarum: quae qui legat, non multum desideret historiam contextam eorum temporum.
证明这件事的,除了那些已公开发表、其中提及他的著作之外,还有十六卷书信,那是自凯克罗担任执政官起直到生命最后一刻,寄给阿提库斯的。 读过这些信的人,不会再怎么渴求那段时期连贯的历史记录。
§16.4sic enim omnia de studiis principum, vitiis ducum, mutationibus rei publicae perscripta sunt, ut nihil in eis non appareat et facile existimari possit, prudentiam quodam modo esse divinationem.
因为信中极其详尽地记载了关于权贵们的志向、将领们的过失以及国家变迁的一切,以至于没有什么是不能在其中看清的,并且人们很容易就可以断定,在某种程度上,明智就是一种预言能力。
non enim Cicero ea solum, quae vivo se acciderunt, futura praedixit, sed etiam, quae nunc usu veniunt, cecinit ut vates.
因为凯克罗不仅预言了在他有生之年所发生的未来之事,而且还像先知一样,歌唱了如今正在发生的事。