Humanitext Reader

康涅利乌斯·尼波斯 · 阿提库斯传 §16.1-16.4

跨越世代的交谊与西塞罗的书简

第 16 段,共 22 段 · 拉丁语

内容简介

作者叙述了阿提库斯如何深受各年龄段人士的喜爱,并强调了他与凯克罗的亲密关系,指出寄给阿提库斯的十六卷书信不仅是详尽的历史记录,也展现了凯克罗具有预言般的先见之明。

§16.1Humanitatis vero nullum afferre maius testimonium possum, quam quod adulescens idem seni Sullae fuit iucundissimus, senex adulescenti M. Bruto, cum aequalibus autem suis Q. Hortensio et M. Cicerone sic vixit, ut iudicare difficile sit, cui aetati fuerit aptissimus.
关于他的温和人品,我实在无法提出比这更大的证据:他年轻时对年老的苏拉而言极其讨人喜欢,年老时对年轻的马尔库斯·布鲁图斯也是如此,而与同辈的昆图斯·霍尔腾西乌斯和马尔库斯·凯克罗相处时,又是如此融洽,以至于难以判断他最适合哪一个年龄段。
§16.2quamquam eum praecipue dilexit Cicero, ut ne frater quidem ei Quintus carior fuerit aut familiarior.
尽管如此,凯克罗尤其喜爱他,以至于连他的亲弟弟昆图斯对他而言也不比阿提库斯更亲爱、更亲密。
§16.3ei rei sunt indicio praeter eos libros, in quibus de eo facit mentionem, qui in vulgus sunt editi, sedecim volumina epistularum, ab consulatu eius usque ad extremum tempus ad Atticum missarum: quae qui legat, non multum desideret historiam contextam eorum temporum.
证明这件事的,除了那些已公开发表、其中提及他的著作之外,还有十六卷书信,那是自凯克罗担任执政官起直到生命最后一刻,寄给阿提库斯的。 读过这些信的人,不会再怎么渴求那段时期连贯的历史记录。
§16.4sic enim omnia de studiis principum, vitiis ducum, mutationibus rei publicae perscripta sunt, ut nihil in eis non appareat et facile existimari possit, prudentiam quodam modo esse divinationem.
因为信中极其详尽地记载了关于权贵们的志向、将领们的过失以及国家变迁的一切,以至于没有什么是不能在其中看清的,并且人们很容易就可以断定,在某种程度上,明智就是一种预言能力。
non enim Cicero ea solum, quae vivo se acciderunt, futura praedixit, sed etiam, quae nunc usu veniunt, cecinit ut vates.
因为凯克罗不仅预言了在他有生之年所发生的未来之事,而且还像先知一样,歌唱了如今正在发生的事。

词汇与语法注释

  1. 16.1cui aetati — 疑问形容词 cui 与名词 aetati(与格)引导间接疑问句。指阿提库斯最适合哪一个年龄段或世代(年轻、年老或同辈)。fuerit 是该间接疑问句中的虚拟式完成时。
  2. 16.3ei rei sunt indicio — 双与格(double dative)结构。ei rei(针对这件事)是关系/利益与格,indicio(作为证据)是目的/结果与格,两者共同作为 sunt 的补足语。
  3. 16.3quae qui legat — quae 是关系代词的连接用法(relative connection),承接前文的书信集,译作“这些(信)”。qui legat 是省略了先行词的关系代词从句,具有“如果有人读了这些”的假设/潜在含义。虚拟式现在时 legat 与主句中的虚拟式现在时 desideret 相呼应,构成了一个潜在条件句。
  4. 16.4vivo se — 独立夺格(绝对夺格)的变体,省略了分词,仅由“代词(夺格)+ 形容词(夺格)”构成,表示“在他活着的时候”。反身代词 se 指代主句的主语凯克罗(Cicero)。

引用这一段

康涅利乌斯·尼波斯, 阿提库斯传 §16.1-16.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0588.abo025.humanitext-lat2:16.1-16.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。