§16.1Humanitatis vero nullum afferre maius testimonium possum, quam quod adulescens idem seni Sullae fuit iucundissimus, senex adulescenti M. Bruto, cum aequalibus autem suis Q. Hortensio et M. Cicerone sic vixit, ut iudicare difficile sit, cui aetati fuerit aptissimus. §16.2quamquam eum praecipue dilexit Cicero, ut ne frater quidem ei Quintus carior fuerit aut familiarior. §16.3ei rei sunt indicio praeter eos libros, in quibus de eo facit mentionem, qui in vulgus sunt editi, sedecim volumina epistularum, ab consulatu eius usque ad extremum tempus ad Atticum missarum: quae qui legat, non multum desideret historiam contextam eorum temporum.
그의 인간미에 대해서는, 그가 젊은이였을 때 노년의 술라에게 매우 유쾌한 사람이었고, 노년이었을 때 젊은 마르쿠스 브루투스에게 그러했으며, 동세대인 퀸투스 호르텐시우스 및 마르쿠스 키케로와는 그가 어느 세대에 가장 잘 맞았는지 판단하기 어려울 정도로 친밀하게 지냈다는 것보다 더 큰 증거를 제시할 수 없다. 그럼에도 불구하고 키케로는 그를 특별히 사랑했기에, 그의 친동생 퀸투스조차 그에게 이보다 더 사랑스럽거나 친밀하지 않을 정도였다. 그 일의 증거가 되는 것은, 그에 대해 언급하고 있으며 대중에게 공표된 책들 외에도, 그의 집정관 임기부터 마지막 시기까지 아티쿠스에게 보내진 열여섯 권의 서간집이다.
§16.4sic enim omnia de studiis principum, vitiis ducum, mutationibus rei publicae perscripta sunt, ut nihil in eis non appareat et facile existimari possit, prudentiam quodam modo esse divinationem.
이것을 읽는 사람은 누구나 그 시대의 유기적으로 연결된 역사서를 그리 필요로 하지 않을 것이다. 왜냐하면 그 안에는 유력자들의 관심사, 지도자들의 과실, 국가의 변천에 관한 모든 것이 매우 상세히 기록되어 있어서, 그 안에서 나타나지 않는 것이 없으며, 신중함이란 일종의 예지 능력이라고 쉽게 판단할 수 있을 정도이기 때문이다.
non enim Cicero ea solum, quae vivo se acciderunt, futura praedixit, sed etiam, quae nunc usu veniunt, cecinit ut vates.
왜냐하면 키케로는 자신이 살아 있는 동안에 일어난 미래의 일들을 미리 예언했을 뿐만 아니라, 지금 실제로 일어나고 있는 일들까지도 예언자처럼 노래했기 때문이다.