Humanitext Reader

康涅利乌斯·尼波斯 · 阿提库斯传 §10.1-10.6

安东尼的保护与免列公敌宣告名单

第 10 段,共 22 段 · 拉丁语

内容简介

随着安东尼返回意大利使政局逆转,阿提库斯躲藏在沃鲁姆尼乌斯家中;然而,安东尼念及阿提库斯昔日的恩惠,将他及其友人卡努斯从公敌宣告名单中除名,并予以保护。

§10.1Conversa subito fortuna est.
命运突然逆转。
ut Antonius rediit in Italiam, nemo non magno in periculo Atticum putarat propter intimam familiaritatem Ciceronis et Bruti.
当安东尼回到意大利时,由于阿提库斯与西塞罗及布鲁图斯的极其亲密的关系,人人人认为他正处于巨大的危险之中。
§10.2itaque ad adventum imperatorum de foro decesserat, timens proscriptionem, latebatque apud P. Volumnium, cui, ut ostendimus, paulo ante opem tulerat (tanta varietas iis temporibus fuit fortunae, ut modo hi, modo illi in summo essent aut fastigio aut periculo), habebatque secum Q. Gellium Canum, aequalem simillimumque sui.
因此,在将领们到来之际,由于害怕被列入公敌宣告名单,他退出了广场,躲藏在普布利乌斯·沃鲁姆尼乌斯的家中——正如我们已经指出的,阿提库斯不久前曾向他提供过帮助(在那个时代,命运的起伏如此剧烈,以至于一会儿是这些人,一会儿又是那些人,要么处于权力的巅峰,要么处于极度的危险之中)。 他还随身带着与自己同龄且性情极相似的昆图斯·盖利乌斯·卡努斯。
§10.3hoc quoque Attici bonitatis exemplum, quod cum eo, quem puerum in ludo cognorat, adeo coniuncte vixit, ut ad extremam aetatem amicitia eorum creverit.
这也是阿提库斯善良的又一例证:他与这位在学校孩提时代就结识的人相处得如此紧密,以至于他们的友谊一直增长到生命的尽头。
§10.4Antonius autem, etsi tanto odio ferebatur in Ciceronem, ut non solum ei sed etiam omnibus eius amicis esset inimicus eosque vellet proscribere multis hortantibus, tamen Attici memor fuit officii et ei, cum requisisset, ubinam esset, sua manu scripsit, ne timeret statimque ad se veniret: se eum et eius causa Canum de proscriptorum numero exemisse.
然而安东尼虽然对西塞罗怀有如此深仇大恨,以至于不仅与他为敌,而且也与他所有的朋友为敌,并在许多人的怂恿下想要宣布他们为公敌,但他仍然记得阿提库斯先前的恩惠;在派人打听清楚阿提库斯的下落后,他亲笔给阿提库斯写信,让他不要害怕,立刻到自己这里来,并写道自己已将他以及因他的缘故将卡努斯从公敌名单中除名。
ac ne quod periculum incideret, quod noctu fiebat, praesidium ei misit.
为了防止发生任何意外,因为这事是在夜间进行的,他还给他派去了护卫。
§10.5sic Atticus in summo timore non solum sibi, sed etiam ei, quem carissimum habebat, praesidio fuit, ut appareret nullam seiunctam sibi ab eo velle fortunam.
这样,阿提库斯在极度恐慌中,不仅保护了自己,也保护了那个他最珍视的人,从而清楚地表明,他不愿要任何与那人分开的命运。
§10.6quodsi gubernator praecipua laude effertur, qui navem ex hieme marique scopuloso servat, cur non singularis eius existimetur prudentia, qui ex tot tamque gravibus procellis civilibus ad incolumitatem pervenit?
但是,如果一个从暴风雨和礁石密布的海洋中拯救了船只的舵手会受到极大的赞誉,那么,对于一个从如此之多且如此猛烈的内战风暴中平安生还的人,他的非凡明智又怎能不被高度评价呢?

词汇与语法注释

  1. §10.1ut Antonius rediit — 连词 ut 后接直说法语气完成时(rediit),构成时间状语从句,意为“一当……就……”或“当……之时”。
  2. §10.2cui, ut ostendimus, paulo ante opem tulerat — 关系代名词 cui 是以波鲁姆尼乌斯(P. Volumnium)为先行词的与格,作 tulerat 的间接宾语。paulo ante(不久前)指的是第九章第四节中所述的阿提库斯曾给予沃鲁姆尼乌斯巨大帮助的事实。
  3. §10.3quod cum eo... vixit — quod 从句是表示事实的名词性从句,起着同位语的作用,具体解释主句“hoc quoque Attici bonitatis exemplum”(这也是阿提库斯善良的例证)的内容。
  4. §10.4cum requisisset — 虚拟语气过去完成时 requisisset 的主语是句子的主语安东尼(Antonius),意为“当他(安东尼)派人打听”或“寻问”阿提库斯的下落时。
  5. §10.4ne timeret statimque ad se veniret: se eum... exemisse — 在由 scripsit 引导的间接引语中,句子结构从间接命令 ne timeret... veniret(使用虚拟语气)无连词地过渡到冒号后的陈述内容 se... exemisse(使用“对格加不定式”结构)。
  6. §10.5sibi, sed etiam ei... praesidio fuit — 双与格结构。sibi 和 ei 是“利益与格”(为了自己、为了他),praesidio 是“目的与格”(作为保护),与 fuit 连用表示“成为了……的保护”。
  7. §10.5nullam seiunctam sibi ab eo velle fortunam — “对格加不定式”结构,其中作为主语的对格代词 se(指代阿提库斯本人)被省略。sibi 是意为“为了自己”的与格,ab eo 意为“离于他(卡努斯)”,整体表示“自己不愿要任何与他分开的命运”。

引用这一段

康涅利乌斯·尼波斯, 阿提库斯传 §10.1-10.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0588.abo025.humanitext-lat2:10.1-10.6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。