§10.1Conversa subito fortuna est.
운명은 돌연 역전되었다.
ut Antonius rediit in Italiam, nemo non magno in periculo Atticum putarat propter intimam familiaritatem Ciceronis et Bruti. §10.2itaque ad adventum imperatorum de foro decesserat, timens proscriptionem, latebatque apud P. Volumnium, cui, ut ostendimus, paulo ante opem tulerat (tanta varietas iis temporibus fuit fortunae, ut modo hi, modo illi in summo essent aut fastigio aut periculo), habebatque secum Q. Gellium Canum, aequalem simillimumque sui. §10.3hoc quoque Attici bonitatis exemplum, quod cum eo, quem puerum in ludo cognorat, adeo coniuncte vixit, ut ad extremam aetatem amicitia eorum creverit. §10.4Antonius autem, etsi tanto odio ferebatur in Ciceronem, ut non solum ei sed etiam omnibus eius amicis esset inimicus eosque vellet proscribere multis hortantibus, tamen Attici memor fuit officii et ei, cum requisisset, ubinam esset, sua manu scripsit, ne timeret statimque ad se veniret: se eum et eius causa Canum de proscriptorum numero exemisse.
안토니우스가 이탈리아로 돌아오자, 키케로와 브루투스와의 극히 친밀한 교제 때문에 아티쿠스가 커다란 위험에 처해 있다고 누구나 생각했다. 그리하여 그는 장군들이 도달했을 때 프로스크립티오를 두려워하여 포룸에서 물러나 푸블리우스 볼룸니우스의 집에 숨어 있었는데, 우리가 이미 보여주었듯이 아티쿠스가 조금 전에 그에게 원조를 베푼 바 있었다 (당시 운명의 변동이 너무나 심하여, 때로는 이들이, 때로는 저들이 최고의 지위에 있거나 혹은 극심한 위험에 처할 정도였다). 그리고 자기와 동갑이자 성품이 매우 닮은 퀸투스 겔리우스 카누스를 동반하고 있었다. 이것 역시 아티쿠스의 선함의 한 사례인데, 그가 어릴 적 학교에서 알게 된 그 사람과 아주 긴밀하게 지냈기에 그들의 우정이 평생의 마지막 단계에 이르기까지 계속 자라났다는 사실이 그러하다. 한편 안토니우스는 키케로에 대해 너무나 큰 증오심에 사로잡혀 있어서, 그뿐만 아니라 그의 모든 친구들에게도 적대적이었고 많은 이들의 부추김 속에 그들을 프로스크립티오에 처하고자 했으나, 그럼에도 아티쿠스가 베풀어 준 성의를 기억하고 있었기에, 그가 도대체 어디 있는지 찾아낸 뒤 자필로 그에게 편지를 써서 두려워하지 말고 즉시 자기에게로 오라고 했다. 그리고 자신은 아티쿠스와 그의 편의를 위해 카누스를 프로스크립티오 명단에서 제외했다고 덧붙였다.
ac ne quod periculum incideret, quod noctu fiebat, praesidium ei misit. §10.5sic Atticus in summo timore non solum sibi, sed etiam ei, quem carissimum habebat, praesidio fuit, ut appareret nullam seiunctam sibi ab eo velle fortunam. §10.6quodsi gubernator praecipua laude effertur, qui navem ex hieme marique scopuloso servat, cur non singularis eius existimetur prudentia, qui ex tot tamque gravibus procellis civilibus ad incolumitatem pervenit?
또한 무슨 위험이라도 닥치지 않도록, 이 일이 밤중에 행해졌으므로, 그에게 호위병을 보내주었다. 이리하여 아티쿠스는 극도의 공포 속에서 자신뿐만 아니라 자신이 가장 아끼던 사람에게도 보루가 되어 주었으며, 이로써 그로부터 소외된 어떤 운명도 자신을 위해 바라지 않는다는 점이 명백해졌다. 그런데 만약 폭풍우와 암초투성이 바다로부터 배를 구해낸 조타수가 각별한 찬사로 일컬어진다면, 그토록 많고 격렬한 내란의 폭풍우로부터 무사히 안전지대에 도달한 그의 독보적인 지혜가 어찌 높이 평가받지 않겠는가?