Humanitext Reader

康涅利乌斯·尼波斯 · 伊帕密浓达传 §5.1-5.6

伊巴密浓达的雄辩及对梅内克莱德斯的反驳

第 5 段,共 10 段 · 拉丁语

内容简介

伊巴密浓达杰出的雄辩才能,以及针对其同胞政敌梅内克莱德斯的指责所作出的机智且尖锐的反驳。

§5.1Fuit etiam disertus, ut nemo ei Thebanus par esset eloquentia, neque minus concinnus in brevitate respondendi quam in perpetua oratione ornatus.
他也很擅长辞令,以至于在雄辩方面没有一个底比斯人能与他相匹敌;而且,他在简短回答时的精练得体,丝毫不亚于在长篇演说中的华丽文采。
§5.2habuit obtrectatorem Menecliden quendam, indidem Thebis, et adversarium in administranda re publica, satis exercitatum in dicendo, ut Thebanum scilicet: namque illi genti plus inest virium quam ingenii.
他有一个名叫梅内克莱德斯的中伤者,同样来自底比斯,也是他治理国政时的对手,此人相当擅长辞令——当然,这是指作为底比斯人而言;因为那个民族身上,体力多于智力。
§5.3is quod in re militari florere Epaminondam videbat, hortari solebat Thebanos, ut pacem bello anteferrent, ne illius imperatoris opera desideraretur.
因为他看到伊巴密浓达在军事方面大放异彩,所以常常劝告底比斯人,要重和平而轻战争,以免需要那位将军的效劳。
huic ille 'fallis' inquit 'verbo cives tuos, quod eos a bello avocas: otii enim nomine servitutem concilias.
对此,伊巴密浓达说:“你用言辞欺骗了你的同胞市民,因为你把他们从战争中拉开:你借着和平之名,实际上却在为他们招来奴役。
§5.4nam paritur pax bello.
因为和平是通过战争赢得的。
itaque qui ea diutina volunt frui, bello exercitati esse debent.
因此,那些想要长期享受和平的人,必须在战争中得到锻炼。
quare si principes Graeciae vultis esse, castris est vobis utendum, non palaestra.
所以,如果你们想要成为希腊的霸主,你们就必须使用军营,而不是体育馆。
' §5.5idem ille Meneclides cum huic obiceret, quod liberos non haberet neque uxorem duxisset, maximeque insolentiam, quod sibi Agamemnonis belli gloriam videretur consecutus: at ille 'desine,' inquit 'Meneclida, de uxore mihi exprobrare: nam nullius in ista re minus uti consilio volo.
” 同样是那个梅内克莱德斯,当他指责伊巴密浓达既没有孩子也没有娶妻,并且尤其是指责他的傲慢——因为伊巴密浓达似乎自认为获得了阿伽门农般的战争荣耀——时,伊巴密浓达说:“梅内克莱德斯,别再拿妻子来责难我了:因为在这件事上,我最不想采纳的就是你的建议。
' (habebat enim Meneclides suspicionem adulterii.
”(因为梅内克莱德斯有通奸的嫌疑。
) §5.6'quod autem me Agamemnonem aemulari putas, falleris.
) “至于你认为我在效仿阿伽门农,那是你想错了。
namque ille cum universa Graecia vix decem annis unam cepit urbem, ego contra ea una urbe nostra dieque uno totam Graeciam Lacedaemoniis fugatis liberavi.
因为他带领着全希腊,花了将近十年时间才攻下了一座城市;而相反,我仅凭我们这一座城市,在短短一天之内,就通过击溃拉刻代蒙人,解放了整个希腊。
'

词汇与语法注释

  1. §5.1ut nemo ei Thebanus par esset — 连词 ut 引导结果状语从句,后接未完成过去时虚拟式(esset)。整句意为“以至于没有一个底比斯人能与他相匹敌”。
  2. §5.2ut Thebanum scilicet — 介词/连词 ut 连同名词一起使用,表示限定或资格(“作为一个底比斯人而言”)。这反映了当时对底比斯人的刻板印象,即他们体力强于智力。
  3. §5.5cum huic obiceret — 连词 cum 引导历史或原因状语从句,后接虚拟式 obiceret。动词 obicere(指责)的直接宾语结构不对称:一个是 quod 从句(quod liberos non haberet...),另一个是名词单数宾格(insolentiam),而后者又由另一个 quod 从句(quod sibi... videretur...)作同格说明。
  4. §5.5nullius... minus uti consilio volo — 属格 nullius(来自 nemo)修饰 consilio,而 consilio 是由夺格支配动词 uti 引导的宾语。整句字面意思是“在结婚这件事上,我最不想采纳任何人的建议(尤其是你)”,这具有强烈的讽刺意味,因为梅内克莱德斯当时有通奸的嫌疑。
  5. §5.6quod... putas — 由 quod 引导的直陈式从句(putas)起限制或关联的作用,相当于关系副词或“至于……这一点”,修饰主句的动词 falleris(你错了)。

引用这一段

康涅利乌斯·尼波斯, 伊帕密浓达传 §5.1-5.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0588.abo015.humanitext-lat2:5.1-5.6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。