Humanitext Reader

康涅利乌斯·尼波斯 · 达达梅斯传 §5.1-5.6

宫廷阴谋与达达梅斯的叛离决意

第 5 段,共 11 段 · 拉丁语

内容简介

达达梅斯迅速取得的成功激起了朝臣们的强烈嫉妒,他们合谋企图毁灭他。在收到朋友潘丹特斯的来信得知这一阴谋和国王归咎将领的惯例后,达达梅斯决定背叛国王,移交军队指挥权并暗中集结兵力。

§5.1Haec dum geruntur, Artaxerxes reminiscens, a quanto bello ad quam parvam rem principem ducum misisset, se ipse reprehendit et nuntium ad exercitum Acen misit, quod nondum Datamen profectum putabat, qui diceret, ne ab exercitu discederet.
当这些事情正在进行时,阿尔塔薛西斯回想起自己竟把最优秀的将领从一场如此重大的战争派往如此微不足道的任务,于是自我责备,并派了一名使者前往阿科的军队,因为他以为达达梅斯还没有出发,让使者转告他不要离开军队。
hic priusquam perveniret, quo erat profectus, in itinere convenit, qui Aspim ducebant.
这名使者在到达目的地之前,在半路上遇到了押送阿斯皮斯的人。
§5.2qua celeritate cum magnam benivolentiam regis Datames consecutus esset, non minorem invidiam aulicorum excepit, quod illum unum pluris quam se omnes fieri videbant.
尽管达达梅斯因这种迅速而赢得了国王的极大好意,但他却遭到了朝臣们不亚于此的嫉妒,因为他们看到他一个人比他们所有人更受重用。
quo facto cuncti ad eum opprimendum consenserunt.
这件事发生后,所有人便联合起来准备除掉他。
§5.3haec Pandantes, gazae custos regiae, amicus Datami, perscripta ei mittit, in quibus docet eum in magno fore periculo, si quid illo imperante adversi in Aegypto accidisset.
皇家国库的看守人、达达梅斯的朋友潘丹特斯将这些情况详细写信告诉了他,在信中他警告说,如果在他指挥期间埃及发生了任何不顺的事,他将面临巨大的危险。
§5.4namque eam esse consuetudinem regiam, ut casus adversos hominibus tribuant, secundos fortunae suae: quo fieri ut facile impellantur ad eorum perniciem, quorum ductu res male gestae nuntientur.
因为信中说,国王们的习惯是把失败归咎于人,把成功归功于自己的好运;由此导致的结果是,一旦有消息报道在谁的指挥下事情办得糟了,他们很容易就会被驱使去毁灭那个人。
illum hoc maiore fore in discrimine, quod, quibus rex maxime oboediat, eos habeat inimicissimos.
而他(达达梅斯)将面临更大的危险,因为王最听信的人正是他最凶恶的敌人。
§5.5talibus ille litteris cognitis, cum iam ad exercitum Acen venisset, quod non ignorabat ea vere scripta, desciscere a rege constituit.
他收到这封信后,虽然已经到达了阿科的军队,但由于他深知信中所写皆为实情,便决定背叛国王。
neque tamen quicquam fecit, quod fide sua esset indignum.
然而,他并没有做出任何有悖于自己忠诚的事。
§5.6nam Mandroclem Magnetem exercitui praefecit; ipse cum suis in Cappadociam discedit coniunctamque huic Paphlagoniam occupat, celans, qua voluntate esset in regem.
因为他任命马格内西亚人曼德罗克莱斯指挥军队;他自己则率领部下撤往卡帕多西亚,并占领了与之相邻的帕弗拉戈尼亚,同时隐瞒了自己对国王的意图。
clam cum Ariobarzane facit amicitiam, manum comparat, urbes munitas suis tuendas tradit.
他暗中与阿里奥巴尔赞建立友好关系,集结兵力,并将防御工事完备的城市交给自己的部下防守。

词汇与语法注释

  1. §5.1qui diceret, ne ab exercitu discederet — 关系代词 `qui` 加虚拟语气 `diceret` 引导的目的关系从句,修饰先行词 `nuntium`。其后的 `ne... discederet` 是表示间接命令的虚拟语气。
  2. §5.2pluris — 价值属格。与被动表达的 `fieri`(`facere` 的被动语态,意为“被评估、被重视”)连用,表示“被给予更高的评价”或“更受重用”。
  3. §5.4namque eam esse... inimicissimos — 传达潘丹特斯信件内容的间接引语(Oratio Obliqua)结构。主句动词为“对格+不定式”结构(`esse`, `fore`),而从句动词(`tribuant`, `nuntientur`, `oboediat`, `habeat`)则全部使用虚拟语气。
  4. §5.6tuendas — 动形容词。与动词 `tradit`(交付、委托)的直接宾语 `urbes munitas` 一致,表示目的(“为了让其被防守”或“交由防守”)。

引用这一段

康涅利乌斯·尼波斯, 达达梅斯传 §5.1-5.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0588.abo014.humanitext-lat2:5.1-5.6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。