Humanitext Reader

康涅利乌斯·尼波斯 · 提摩太传 §3.1-3.5

提摩太受命复出与遭诬告流亡

第 3 段,共 4 段 · 拉丁语

内容简介

年事已高并退隐的提摩太,因雅典战局恶化而与伊菲克拉特斯一同作为顾问重新启用,辅助梅内斯修斯。然而,由于共同指挥官卡雷斯的轻率行动与事后诬告,提摩太被判叛国罪并被处以巨额罚款,最终流亡至哈尔基斯。

§3.1Hic cum esset magno natu et magistratus gerere desisset, bello Athenienses undique premi sunt coepti.
当他年事已高并停止担任公职时,雅典人开始在各处受到战争的夹击。
defecerat Samus, descierat Hellespontus, Philippus iam tum valens multa moliebatur: cui oppositus Chares cum esset, non satis in eo praesidii putabatur.
萨摩斯已经叛变,赫勒斯滂已经脱离,当时已然强大的腓力正图谋许多计划;虽然派了卡雷斯去对抗他,但人们认为他身上没有足够的保障。
§3.2fit Menestheus praetor, filius Iphicratis, gener Timothei, et ut ad bellum proficiscatur decernitur.
伊菲克拉特斯之子、提摩太之女婿梅内斯修斯被任命为将军,并决定由他出发参战。
huic in consilium dantur viri duo usu sapientiaque praestantes, pater et socer, quod in his tanta erat auctoritas, ut magna spes esset per eos amissa posse recuperari.
两位在经验和智慧上都极为杰出的男子——他的父亲和岳父——被派给他作为顾问,因为他们身上有如此巨大的威望,以至于人们寄予厚望,认为失去的东西可以通过他们得以收复。
§3.3ii cum Samum profecti essent et eodem Chares illorum adventu cognito cum suis copiis proficisceretur, ne quid absente se gestum videretur, accidit, cum ad insulam appropinquarent, ut magna tempestas oreretur: quam evitare duo veteres imperatores utile arbitrati suam classem suppresserunt.
当他们出发前往萨摩斯,而卡雷斯得知他们的到来后,为了不让别人觉得在他缺席时完成了什么事,也带着自己的军队前往同地时,事情发生了:当他们接近该岛时,起了一场大风暴;两位老将军认为避开风暴是有益的,于是按兵不动。
§3.4at ille temeraria usus ratione non cessit maiorum natu auctoritati, velut in sua manu esset fortuna.
但他采取了轻率的策略,不屈服于年长者的权威,仿佛命运掌握在自己手中。
quo contenderat, pervenit, eodemque ut sequerentur, ad Timotheum et Iphicraten nuntium misit.
他到达了自己奔向的地方,并派使者去给提摩太和伊菲克拉特斯,让他们跟着到同一个地方。
hinc male re gesta, compluribus amissis navibus eo, unde erat profectus, se recepit litterasque Athenas publice misit, sibi proclive fuisse Samum capere, nisi a Timotheo et Iphicrate desertus esset.
结果由于战事失利,损失了许多船只,他退回到了自己出发的地方,并向雅典送去公函,声称如果不是被提摩太和伊菲克拉特斯抛弃,自己本可以轻易攻占萨摩斯。
§3.5populus acer, suspicax ob eamque rem mobilis, adversarius, invidus (etenim potentia in crimen vocabatur) domum revocat: accusantur proditionis.
雅典人民——凶悍、多疑、并因此反复无常、敌视且嫉妒(因为实际上,强大的权势被视作罪名)——将他们召回国内;他们被指控犯有叛国罪。
hoc iudicio damnatur Timotheus lisque eius aestimatur centum talentis.
在这场审判中,提摩太被判有罪,他的罚金被评估为一百塔兰同。
ille odio ingratae civitatis exactus Chalcidem se contulit.
由于无法忍受忘恩负义的城邦的憎恨,他被驱逐,前往哈尔基斯。

词汇与语法注释

  1. §3.1cui oppositus Chares cum esset — cui是关系代词的连接用法,指代前句中的Philippus。oppositus cum esset是cum从句中的虚拟语气过去完成时被动语态,在此表示让步(“虽然……”)或历史背景。
  2. §3.2amissa posse recuperari — amissa是形容词amissus的中性复数主格(或宾格)的名词性用法,意为“失去的事物”,作为不定式posse的逻辑主语。posse recuperari(能够被收复)是不定式短语,同格修饰名词spes以解释其具体内容。
  3. §3.3ne quid absente se gestum videretur — absente se是使用现在分词的夺格绝对结构,意为“在他(卡雷斯)缺席时”。反身代词se指代主句的主语卡雷斯(Chares)。ne quid意为“免得有什么事/为了不让任何事”(在ne之后quid相当于aliquid)。
  4. §3.4sibi proclive fuisse Samum capere, nisi a Timotheo et Iphicrate desertus esset — 这是由发送书信(litteras misit)这一传达动作所引导的间接引语。归结句sibi proclive fuisse(对他而言夺取萨摩斯本是轻而易举的)是直接引语中的直陈式完成时proclive fuit在间接引语中转变为“宾格加不定式”的形式。条件从句nisi ... desertus esset则保持虚拟语气过去完成时,表示过去相反的虚拟条件。
  5. §3.5odio ingratae civitatis exactus — odio是原因夺格(“由于憎恨”)。ingratae civitatis是主格性属格,指“忘恩负义的城邦(公民们)所抱有的憎恨”。整句意为“由于受到忘恩负义城邦的憎恨而被驱动/驱逐”。

引用这一段

康涅利乌斯·尼波斯, 提摩太传 §3.1-3.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0588.abo013.humanitext-lat2:3.1-3.5

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。