Humanitext Reader

康涅利乌斯·尼波斯 · 保萨尼亚斯传 §1.1-1.4

普拉提亚之胜与德尔斐的献纳三脚鼎

第 1 段,共 5 段 · 拉丁语

内容简介

介绍了斯巴达将领保萨尼阿斯的生平概况,讲述了他在普拉提亚战役中击败波斯将领马尔多尼乌斯的辉煌胜利,以及因在德尔斐的金三脚鼎铭文中独揽功勋而遭到斯巴达本国谴责的经过。

§1.1Pausanias Lacedaemonius magnus homo, sed varius in omni genere vitae fuit: nam ut virtutibus eluxit, sic vitiis est obrutus.
斯巴达人保萨尼阿斯是一位伟大的人物,但在其一生的方方面面都多变无常:因为正如他因美德而光彩夺目一样,他也因恶德而声名狼藉。
§1.2huius illustrissimum est proelium apud Plataeas.
他最辉煌的战绩是普拉提亚战役。
namque illo duce Mardonius, satrapes regius, natione Medus, regis gener, in primis omnium Persarum et manu fortis et consilii plenus, cum ducentis milibus peditum, quos viritim legerat, et viginti equitum haud ita magna manu Graeciae fugatus est, eoque ipse dux cecidit proelio.
在他的指挥下,马尔多尼乌斯——这位国王的总督、米底族人、国王的女婿,在所有波斯人中最为骁勇且足智多谋——率领着他逐一挑选的二十万步兵和两万骑兵,被希腊并非那么庞大的军队击败并逃窜,而那位将领本人也在那场战斗中阵亡了。
§1.3qua victoria elatus plurima miscere coepit et maiora concupiscere.
他因这场胜利而得意忘形,开始制造诸多混乱并觊觎更大的权力。
sed primum in eo est reprehensus, quod ex praeda tripodem aureum Delphis posuisset epigrammate inscripto, in quo haec erat sententia: suo ductu barbaros apud Plataeas esse deletos eiusque victoriae ergo Apollini id donum dedisse.
但他首先在这一点上受到谴责,即他从战利品中在德尔斐献纳了一尊金三脚鼎,并刻有铭文,其大意为:在他的指挥下,蛮族在普拉提亚被消灭,且为了纪念那场胜利,他将这份礼物献给阿波罗。
§1.4hos versus Lacedaemonii exsculpserunt neque aliud scripserunt quam nomina earum civitatum, quarum auxilio Persae erant victi.
斯巴达人铲除了这些诗句,除了那些在其援助下击败波斯人的城邦的名字之外,没有写下任何其他东西。

词汇与语法注释

  1. §1.2illo duce — 夺格绝对结构(ablative absolute)。名词 duce 与形容代词 illo(指代 Pausanias)连用,表示“在他的指挥下”或“当他担任指挥官时”。
  2. §1.2viginti equitum — 数词 viginti 省略了 milibus(从前文的 ducentis milibus 中省略),修饰 equitum,意为“两万骑兵”。
  3. §1.3quod... posuisset — quod 子句中的动词 posuisset 使用虚拟语气,因为这表示指责者(斯巴达人)所提出的主观理由,即所谓转述原因的虚拟语气。
  4. §1.3suo ductu... esse deletos... dedisse — 处于间接引语(oratio obliqua)中的“宾格 + 不定式”结构,取决于 haec erat sententia。反身代词 suo 指代碑文的(自称)作者保萨尼阿斯本人。
  5. §1.4neque aliud... quam — 关联结构 neque aliud ... quam(“不...除了...以外”)起到了“除……之外没有其他”或“仅仅”的作用。

引用这一段

康涅利乌斯·尼波斯, 保萨尼亚斯传 §1.1-1.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0588.abo004.humanitext-lat2:1.1-1.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。