§1.1Pausanias Lacedaemonius magnus homo, sed varius in omni genere vitae fuit: nam ut virtutibus eluxit, sic vitiis est obrutus.
스파르타인 파우사니아스는 위대한 인물이었으나, 삶의 모든 방면에서 변덕스러운 인물이었다. 왜냐하면 그는 미덕으로 빛났던 만큼, 악덕으로 뒤덮였기 때문이다.
§1.2huius illustrissimum est proelium apud Plataeas.
그의 가장 눈부신 업적은 플라타이아이에서의 전투이다.
namque illo duce Mardonius, satrapes regius, natione Medus, regis gener, in primis omnium Persarum et manu fortis et consilii plenus, cum ducentis milibus peditum, quos viritim legerat, et viginti equitum haud ita magna manu Graeciae fugatus est, eoque ipse dux cecidit proelio.
그의 지휘 하에, 왕의 총독이자 메디아인이며 왕의 사위로서, 모든 페르시아인 중에서 가장 용맹하고 지혜가 가득했던 마르도니우스가, 한 사람씩 선발한 20만의 보병과 2만의 기병을 거느리고서도, 그리 크지 않은 그리스의 군대에 의해 패주하였고, 그 전투에서 장군 자신도 전사하였다.
§1.3qua victoria elatus plurima miscere coepit et maiora concupiscere.
이 승리로 오만해진 그는 많은 일을 혼란에 빠뜨리기 시작했고 더 큰 야망을 품었다.
sed primum in eo est reprehensus, quod ex praeda tripodem aureum Delphis posuisset epigrammate inscripto, in quo haec erat sententia: suo ductu barbaros apud Plataeas esse deletos eiusque victoriae ergo Apollini id donum dedisse.
그러나 그는 우선 이 일로 비난을 받았는데, 전리품 중에서 델포이에 금 삼각대를 바치면서 비문을 새겨 넣었기 때문이다. 그 비문의 내용은 다음과 같았다. 즉, 자신의 지휘 하에 플라타이아이에서 야만인들이 전멸되었으며, 그 승리의 대가로 아폴론에게 이 선물을 바쳤다는 것이었다.
§1.4hos versus Lacedaemonii exsculpserunt neque aliud scripserunt quam nomina earum civitatum, quarum auxilio Persae erant victi.
스파르타인들은 이 시구를 깎아내고, 그 조력으로 페르시아인들을 물리쳤던 도시들의 이름 외에는 아무것도 적지 않았다.