Humanitext Reader

康涅利乌斯·尼波斯 · 米尔提亚德斯传 §3.1-3.6

拆毁大流士浮桥的提议与逃亡雅典

第 3 段,共 8 段 · 拉丁语

内容简介

在波斯国王大流士远征塞人期间,米尔提亚德斯建议拆毁桥梁以解放希腊,但因其他独裁者的反对而流产,他随后逃回雅典。

§3.1Eisdem temporibus Persarum rex Darius ex Asia in Europam exercitu traiecto Scythis bellum inferre decrevit.
在同一时期,波斯国王大流士将军队从亚洲渡运至欧洲,决定向塞人宣战。
pontem fecit in Histro flumine, qua copias traduceret.
他在伊斯特河上架起一座桥梁,以便让军队渡河。
eius pontis, dum ipse abesset, custodes reliquit principes, quos secum ex Ionia et Aeolide duxerat, quibus singularum urbium perpetua dederat imperia.
他留下了一些首领作为这座桥梁的守卫,以便在自己离开期间进行看守,这些首领是他从伊奥尼亚和埃奥利斯随身带来的,他曾赐予他们各自城市的永久统治权。
§3.2sic enim facillime putavit se Graeca lingua loquentes, qui Asiam incolerent, sub sua retenturum potestate, si amicis suis oppida tuenda tradidisset, quibus se oppresso nulla spes salutis relinqueretur.
因为他认为,如果自己将需要防守的城镇委托给他的朋友们(对他们而言,如果大流士被击败,他们将毫无生还的希望),那么以这种方式,他就能最容易地将居住在亚洲、说希腊语的人控制在自己的权力之下。
in hoc fuit tum numero Miltiades.
当时,米尔提亚德斯也在这些首领之列。
§3.3hic, cum crebri afferrent nuntii male rem gerere Darium premique a Scythis, hortatus est pontis custodes, ne a fortuna datam occasionem liberandae Graeciae dimitterent.
当频繁传来的消息称大流士战况不利且受到塞人压迫时,他劝告桥梁的守卫们,不要错失命运所赐予的解放希腊的机会。
§3.4nam si cum iis copiis, quas secum transportarat, interisset Darius, non solum Europam fore tutam, sed etiam eos, qui Asiam incolerent Graeci genere, liberos a Persarum futuros dominatione et periculo.
因为如果大流士与他随身渡运来的军队一同灭亡,不仅欧洲会安全,而且居住在亚洲的希腊裔人民也将摆脱波斯人的统治和威胁。
id facile effici posse: ponte enim rescisso regem vel hostium ferro vel inopia paucis diebus interiturum.
这很容易实现:因为一旦拆毁桥梁,国王将在几天之内因敌人的刀剑或匮乏而灭亡。
§3.5ad hoc consilium cum plerique accederent, Hestiaeus Milesius, ne res conficeretur, obstitit, dicens non idem ipsis, qui summas imperii tenerent, expedire et multitudini, quod Darii regno ipsorum niteretur dominatio: quo exstincto ipsos potestate expulsos civibus suis poenas daturos.
当大多数人都赞同这一计划时,米利都的希斯提亚埃乌斯为了防止事情成功而表示反对,他说,对于掌握最高权力的他们自己和对于普通大众来说,利益并不相同,因为他们自己的统治依赖于大流士的王权:一旦大流士灭亡,他们将被驱逐出权力宝座,并向自己的公民接受惩罚。
itaque adeo se abhorrere a ceterorum consilio, ut nihil putet ipsis utilius quam confirmari regnum Persarum.
因此,他非常反对其他人的计划,以至于他认为对他们来说,最有利的事莫过于巩固波斯人的王权。
§3.6huius cum sententiam plurimi essent secuti, Miltiades non dubitans tam multis consciis ad regis aures consilia sua perventura, Chersonesum reliquit ac rursus Athenas demigravit.
当非常多的人追随了希斯提亚埃乌斯的意见时,米尔提亚德斯毫不怀疑在有这么多人知情的情况下,他的计划会传到国王的耳中,于是他离开了切索尼斯,再次迁回雅典。
cuius ratio etsi non valuit, tamen magno opere est laudanda, cum amicior omnium libertati quam suae fuerit dominationi.
他的计划虽然没有成功,但仍然非常值得赞赏,因为他热爱所有人的自由甚于热爱自己的统治权。

词汇与语法注释

  1. 3.1qua copias traduceret — 由关系副词 `qua`(意为“由此通道”)引导的虚拟语气未完成过去时 `traduceret` 从句。时制与主句的历史完成时 `fecit` 一致,表示目的(“以便让他的军队渡过”)。
  2. 3.2oppida tuenda — 动形容词 `tuenda`(“应被防守的”)修饰 `oppida`(“城镇”),与 `tradidisset` 连用,表示动作的目的或对象应承担的任务(“委托防守城镇”)。
  3. 3.2se oppresso — 由反身代词 `se`(指代主句主语大流士)的夺格形式与过去分词 `oppresso` 构成的夺格绝对结构。在此处表示条件(“如果他被击败”)。
  4. 3.4fore tutam — `futurum esse tutam` 的简写形式。作为间接引语(对格不定式结构)中的归结从句,对应条件从句 `si... interisset`,其主句动词源于 `hortatus est` 所隐含的陈述或想法。
  5. 3.5ut nihil putet — 由表示程度的副词 `adeo` 所呼应的结果状语 `ut` 从句。尽管主句动词 `obstitit` 是历史过去时,但这里使用了现在时虚拟语气 `putet`,用以强调结果的持续性或希斯提亚埃乌斯的主观观点。
  6. 3.6tam multis consciis — 由形容词 `multis` 与名词(此处为形容词名词化)`consciis` 构成的无分词夺格绝对结构(表示伴随情况)。意为“在有如此多知情者的情况下”。

引用这一段

康涅利乌斯·尼波斯, 米尔提亚德斯传 §3.1-3.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0588.abo001.humanitext-lat2:3.1-3.6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。