Humanitext Reader

西塞罗 · 致布鲁图斯书信集 §1.5.1-1.5.4

追击多拉贝拉的决议与补选祭司

第 8 段,共 30 段 · 拉丁语

内容简介

布鲁图斯向西塞罗传达了元老院将追击多拉贝拉的决定权交由其裁夺的消息,并强调了此举的重要性。他还讨论了将西塞罗之子选入神官团的事宜,以及因潘萨之死导致的选举推迟与制度混乱。

§1.5.1A. d. V K. Maias cum de iis qui hostes iudicati sunt bello persequendis sententiae dicerentur, dixit Servilius etiam de Ventidio et ut Cassius persequeretur Dolabellam.
四月二十七日,当人们就如何以武力追击那些被判为公敌之人的问题发表意见时,塞维利乌斯也谈到了温蒂迪乌斯,并主张卡西乌斯应当追击多拉贝拉。
arbitrarere utile exque re publica esse, persequerere bello Dolabellam; si minus id commodo rei publicae facere posses sive non existimares ex re publica esse, ut in isdem locis exercitum contineres.
元老院决议指出,如果你认为以武力追击多拉贝拉是有益且符合国家利益的,你便去追击;如果你无法在有利于国家的情况下做到这一点,或者如果你认为这不符合国家利益,你就将军队留在原处。
nihil honorificentius potuit facere senatus quam ut tuum esset iudicium quid tibi maxime conducere rei publicae videretur.
元老院所能做出的最尊荣之举,莫过于将“你认为何者最有利于国家利益”的裁夺权完全交给你。
equidem sic sentio, si manum habet, si castra, si ubi consistat uspiam Dolabella, ad finem et ad dignitatem tuam pertinere eum persequi.
我个人确实认为,如果多拉贝拉拥有一支军队、一个营地以及任何可以立足的地方,那么追击他就关系到事情的终结以及你的尊严。
§1.5.2de Cassi nostri copiis nihil sciebamus.
至于我们卡西乌斯的军队,我们一无所知。
neque enim ab ipso ullae litterae neque nuntiabatur quicquam quod pro certo haberemus.
因为既没有收到他本人的任何来信,也没有任何我们可以确信的消息传开。
quanto opere autem intersit opprimi Dolabellam profecto intellegis, cum ut sceleris poenas persolvat tum ne sit quo se latronum duces ex Mutinensi fuga conferant.
此外,你无疑非常清楚彻底铲除多拉贝拉有多么重要,这不仅是为了让他为自己的罪行付出代价,也是为了让那些在穆蒂纳战败逃亡的强盗首领们无处安身。
atque hoc mihi iam ante placuisse potes ex superioribus meis litteris recordari; quamquam tum et fugae portus erat in tuis castris et subsidium salutis in tuo exercitu.
并且你从我以前的信中可以回忆起,这件事在以前就已经符合我的心愿了;尽管当时在你的营地里有逃生的港湾,在你的军队里有安全的保障。
quo magis nunc liberati, ut spero, periculis in Dolabella opprimendo occupati esse debemus.
因此,既然我们现在已经(如我所希望的)摆脱了危险,我们就更应该致力于铲除多拉贝拉。
sed haec cogitabis diligentius, statues sapienter; facies nos quid constitueris et quid agas, si tibi videbitur, certiores.
但对于这些事,你自会更加审慎地思考,明智地决定;如果可以的话,请让我们知晓你做出了什么决定以及在做些什么。
§1.5.3Ciceronem nostrum in vestrum conlegium cooptari volo.
我希望我们的西塞罗能被选入你们的神官团。
existimo omnino absentium rationem sacerdotum comitiis posse haberi; nam etiam factum est antea.
我认为,在神官选举中完全可以考虑不在场者的候选资格;因为以前确实曾这样做过。
Gaius enim Marius, cum in Cappadocia esset, lege Domitia factus est augur nec quo minus id postea liceret ulla lex sanxit.
因为盖乌斯·马略在卡帕多西亚时,曾根据德米特乌斯法当选为鸟卜官,且此后并无任何法律规定此举不被允许。
est etiam in lege Iulia, quae lex est de sacerdotiis proxima, his verbis: QVI PETET CVIVSVE RATIO HABEBITVR. aperte indicat posse rationem haberi etiam non praesentis.
在关于神官职位的最新法律《尤里乌斯法》中,也有这样的话:“凡提出申请者,或其资格将被考虑者”。 这显然表明,即使不在场的人也可以被考虑候选资格。
hac de re scripsi ad eum, ut tuo iudicio uteretur sicut in rebus omnibus; tibi autem statuendum est de Domitio, de Catone nostro.
关于这件事我已写信给他,让他像在所有事情上一样听从你的判断;然而,关于多米蒂乌斯和我们的卡托,必须由你来做决定。
sed quamvis liceat absentis rationem haberi, tamen omnia sunt praesentibus faciliora.
不过,虽然允许考虑不在场者的资格,但一切事情对于在场的人来说依然更容易些。
quod si statueris in Asiam tibi eundum, nulla erit ad comitia nostros accersendi facultas.
但如果你决定自己必须前往亚细亚,那么就完全没有可能为了选举而召回我们的人了。
§1.5.4omnino Pansa vivo celeriora omnia putabamus.
总体而言,在潘萨活着的时候,我们本以为一切都会进展得更快。
statim enim conlegam sibi subrogavisset, deinde ante praetoria sacerdotum comitia fuissent.
因为他本会立刻为自己补选一名同僚执政官,接着在法务官选举之前,神官选举就已经举行了。
nunc per auspicia longam moram video.
如今,由于鸟卜权的问题,我预见到会有长期的拖延。
dum enim unus erit patricius magistratus, auspicia ad patres redire non possunt.
因为只要还有哪怕一位贵族政务官在职,鸟卜权就无法重新回到贵族议员手中。
Magna sane perturbatio.
确实是非常大的混乱。
tu tota de re quid sentias velim me facias certiorem.
我希望你能让我知道你对这整件事的看法。
iii Nonas Maias.
五月三日。

词汇与语法注释

  1. 1.5.1arbitrarere — arbitrareris(虚拟语气未完成过去时第二人称单数)的异体。此处的虚拟语气构成了元老院决议(sententia)间接引语中的条件从句,与主句的 persequerere(即 persequereris,同样为虚拟语气未完成过去时)一同表达了元老院决议的指令内容(“如果你认为……,你就应当追击……”)。
  2. 1.5.2ne sit quo — 带有关系副词 quo(向何处)的关系从句结构,意为“免得有他们可以投奔的[地方]”。quo 的先行词(如 locus)被省略。
  3. 1.5.3absentium rationem ... haberi — 短语 rationem habere 是一个选举法中的专业术语,意为“(在选举中)予以考虑、接纳为候选人”。此处使用被动不定式 rationem haberi,意指缺席者(absentes)在缺席的情况下仍可被列为神官选举的候选人。
  4. 1.5.4Pansa vivo — 由名词和形容词构成的夺格绝对结构(“在潘萨活着的时候”),表示时间背景或前提条件。
  5. 1.5.4subrogavisset — 虚拟语气过去完成时第三人称单数。此处表示针对已战死的执政官潘萨的虚拟语气(“如果他还活着,他本来会立刻为自己选定一名继任执政官的”)。

引用这一段

西塞罗, 致布鲁图斯书信集 §1.5.1-1.5.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi059.humanitext-lat1:1.5.1-1.5.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。