Humanitext Reader

西塞罗 · 致布鲁图斯书信集 §1.4a.1-1.4a.4

关于对奥古斯都过度给予荣誉的警告

第 7 段,共 30 段 · 拉丁语

内容简介

布鲁图斯警告西塞罗,过度给予奥古斯都(凯萨)特权可能会招致新的独裁,敦促他明智地维护元老院的权威,并提及西塞罗当选执政官的消息。

§1.4a.1* * * nunc, Cicero, nunc agendum est ne frustra oppressum esse Antonium gavisi simus neu semper primi cuiusque mali excidendi causa sit ut aliud renascatur illo peius.
此时此刻,西塞罗,此时此刻必须采取行动,免得我们空欢喜一场,以为安东尼已被消灭,也免得根除每一个最初的恶反而总是成为另一个比它更恶之物再生的原因。
§1.4a.2nihil iam neque opinantibus aut patientibus nobis adversi evenire potest in quo non cum omnium culpa tum praecipue tua futura sit, cuius tantam auctoritatem senatus ac populus Romanus non solum esse patitur sed etiam cupit quanta maxima in libera civitate unius esse potest; quam tu non solum bene sentiendo sed etiam prudenter tueri debes.
在我们既无预料也未甘受的情况下,现在不会发生任何不幸,除非这其中不仅包含所有人的过失,更包含你个人的过失。 元老院和罗马人民不仅容许而且渴望你拥有如此巨大的权威,这是一位公民在自由国家中所能拥有的最大权威;你不仅应当心怀善意,更应当明智地去维护它。
prudentia porro, quae tibi superest, nulla abs te desideratur nisi modus in tribuendis honoribus.
此外,就你那绰绰有余的明智而言,除了在授予荣誉时有所节制之外,你并无任何欠缺。
Alia omnia sic adsunt ut eum quolibet antiquorum comparari possint tuae virtutes; unum hoc a grato animo liberalique profectum cautiorem ac moderatiorem liberalitatem desiderat.
其他一切美德都如此完备,以至于你的德行可以与古代的任何人相媲美;唯独这件出于感激与慷慨之心而做的事,需要一种更审慎、更温和的慷慨。
nihil enim senatus cuiquam dare debet quod male cogitantibus exemplo aut praesidio sit.
因为元老院不应给予任何人任何东西,以免为图谋不轨者提供先例或庇护。
itaque timeo de consulatu ne Caesar tuus altius se ascendisse putet decretis tuis quam inde, si consul factus sit, sit descensurus.
因此,关于执政官一职,我担心你的那个凯萨因你的决议而自以为登上了极高的地位,以至于一旦他成为执政官,他将不得不从那高度走下来。
§1.4a.3quod si Antonius ab alio relictum regni instrumentum occasionem regnandi habuit, quonam animo fore putas si quis auctore non tyranno interfecto sed ipso senatu putet se imperia quaelibet concupiscere posse? qua re tum et facilitatem et providentiam laudabo tuam cum exploratum habere coepero Caesarem honoribus quos acceperit extraordinariis fore contentum.
但是,如果安东尼将他人遗留的王权工具当成了称王统治的机会,那么,如果有人认为,其推动者并非一个被杀的暴君而是元老院本身,自己便可以觊觎任何他想要的统治权,你认为他会怀着怎样的心思? 因此,只有当我开始确信凯萨将满足于他所接受的那些非凡荣誉时,我才会称赞你的宽大与先见之明。
alienae igitur inquies culpae me reum subicies? prorsus alienae, si provideri potuit ne exsisteret! quod utinam inspectare possis timorem de illo meum!
“那么,”你会说,“你就要让我为别人的过失承担罪名吗? ” 如果当初能够预防其发生,那绝对就是别人的过失! 但愿你能看清我对他的担忧!
§1.4a.4his litteris scriptis consulem te factum audivimus.
写完这封信后,我们听说你当选了执政官。
tum vero incipiam proponere mihi rem publicam iustam et iam suis nitentem viribus si istuc videro.
如果我亲眼见到你那里的情况,那么我真的将开始向自己展现一个正义且已依靠自身力量支撑的共和国。
filius valet et in Macedoniam cum equitatu praemissus est.
我的儿子很好,已率领骑兵被派往马其顿。
Idibus Maiis ex castris.
五月十五日,写于营地。

词汇与语法注释

  1. §1.4a.2eum — 手抄本传统中的 `eum` 通常被解释为介词 `cum` 的笔误,该介词与后面的 `quolibet` 连用以构成比较结构。翻译采用了这一校勘。
  2. §1.4a.2ne Caesar tuus altius se ascendisse putet — 这是由表示担忧的动词 `timeo` 所引导的 `ne` 虚拟语气从句中的复杂比较结构(`altius ... quam`)。其中 `inde`(“自那里”)指代执政官的职位,条件从句 `si consul factus sit` 修饰归结从句 `sit descensurus`(从属从句中的主动周流式虚拟语气),表达了如果他成为执政官后将不得不走下来的高度,并与西塞罗的决议使他已经达到的高度进行对比。
  3. §1.4a.3quod si Antonius ab alio relictum — 在这个以 `quod si`(“但是如果”)开头的句子中,主句是 `quonam animo fore putas`(“你认为他会怀着怎样的心思”),其中嵌套了一个条件从句 `si quis ... putet`。短语 `auctore non tyranno interfecto sed ipso senatu` 充当夺格绝对结构(“其推动者并非被杀的暴君而是元老院本身”)。
  4. §1.4a.3alienae igitur culpae me reum subicies? — 短语 `reum subicere` 是一个准法律表达,意为“使某人归罪/成为被告”。属格 `culpae` 修饰 `reum`(“……的被告/责任者”)。此处引入了西塞罗设想中的反驳(`inquies`)。

引用这一段

西塞罗, 致布鲁图斯书信集 §1.4a.1-1.4a.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi059.humanitext-lat1:1.4a.1-1.4a.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。