Humanitext Reader

西塞罗 · 致阿提库斯书信集 §9.9A.1-9.9A.2

巴尔布斯与奥皮乌斯劝西塞罗保持中立

第 203 段,共 461 段 · 拉丁语

内容简介

巴尔布斯和奥皮乌斯建议西塞罗,鉴于他与凯撒和庞培双方关系亲密,对任何一方兵戎相见都有损他的尊严,并提议写信给凯撒以探寻其真实意图。

§9.9A.1nedum hominum humilium, ut nos sumus, sed etiam amplissimorum virorum consilia ex eventu, non ex voluntate a plerisque probari solent.
且不说像我们这样地位卑微的人的计划,甚至最显赫的人的计划,通常也都是由大多数人根据结果而不是根据意图来评价的。
tamen freti tua humanitate quod verissimum nobis videbitur de eo quod ad nos scripsisti tibi consilium dabimus.
然而,信赖您的宽厚,对于您写给我们的事情,我们将给您我们认为最真实的建议。
quod si non fuerit prudens, at certe ab optima fide et optimo animo proficiscetur.
即使这建议不够明智,它至少也是出自最崇高的真诚和最好的意愿。
nos si id quod nostro iudicio Caesarem facere oportere existimamus, ut, simul Romam venerit, agat de reconciliatione gratiae suae et Pompei, id eum facturum ex ipso cognovissemus, te hortari non desineremus ut velles iis rebus interesse, quo facilius et maiore cum dignitate per te qui utrique es coniunctus res tota confieret, aut si ex contrario putaremus Caesarem id non facturum et etiam velle cum Pompeio bellum gerere sciremus, numquam tibi suaderemus contra hominem optime de te meritum arma ferres, sicuti te semper oravimus ne contra Caesarem pugnares.
如果我们从恺撒本人那里得知,他将会做我们认为他应当做的事——即他一到达罗马,就着手调解他与庞培之间的和解——我们绝不会停止劝说您乐意参与这些事务,以便通过与双方都有联系的您,使整个事情能够更容易、更体面地完成。 或者相反,如果我们认为恺撒不会那样做,并且知道他甚至想与庞培交战,我们决不会劝您对一个对您有极大恩德的人兵戎相见,正如我们一直恳求您不要与恺撒交战一样。
§9.9A.2sed cum etiam nunc quid facturus Caesar sit magis opinari quam scire possimus, non possumus nisi hoc, non videri eam tuam esse dignitatem neque fidem omnibus cognitam ut contra alterutrum, cum utrique sis maxime necessarius, arma feras, et hoc non dubitamus quin Caesar pro sua humanitate maxime sit probaturus.
但是,既然即使是现在,对于恺撒将要怎么做,我们也是推测多于确知,我们只能这样认为:鉴于您与双方关系都极其亲密,您对其中任何一方兵戎相见,似乎都不符合您的尊严,也不符合人尽皆知的您的信义;而且我们不怀疑,恺撒凭着他的宽厚,一定会非常赞同这一点。
nos tamen, si tibi videbitur, ad Caesarem scribemus ut nos certiores faciat quid de hac re acturus sit.
然而,如果您同意,我们将写信给恺撒,让他让我们更清楚他将如何处理这件事。
a quo si erit nobis rescriptum, statim quae sentiemus ad te scribemus et tibi fidem faciemus nos ea suadere quae nobis videntur tuae dignitati, non Caesaris actioni esse utilissima, et hoc Caesarem pro indulgentia in suos probaturum putamus.
如果我们收到他的回信,我们会立即把我们的想法写信告诉您,并向您保证,我们所建议的事,在我们看来是对您的尊严最有利的,而不是对恺撒的行动最有利的;我们认为,恺撒凭着他对身边人的宽容,也会赞同这一点。

词汇与语法注释

  1. §9.9A.1nedum — “nedum” 通常用于否定句之后,表示“何况/更不用说”,在此处用于表示让步与对比,意为“且不说像我们这样卑微的人的计划,甚至最显赫的人的计划……”。
  2. §9.9A.1quod si non fuerit prudens — “quod si” 是含有连接代词的惯用结构,意为“而如果……”。“fuerit” 是将来完成时直陈式,表示在主句将来时动词 “proficiscetur” 之前将完成的动作。
  3. §9.9A.1nos si id... cognovissemus, te hortari non desineremus — 这是一个混合型的虚拟条件句。条件从句使用过去完成时虚拟式(“cognovissemus”,表示与过去事实相反),而主句使用未完成过去时虚拟式(“desineremus” 和 “confieret”,表示与现在事实相反)。
  4. §9.9A.2non possumus nisi hoc — 在 “non possumus nisi hoc”(我们除了这之外不能……)之后,省略了诸如 opinari(认为)或 scribere(写信)等不定式动词,其具体内容由起同位语说明作用的对格与不定式结构 “non videri...” 引导。

引用这一段

西塞罗, 致阿提库斯书信集 §9.9A.1-9.9A.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi057.humanitext-lat1:9.9A.1-9.9A.2

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。