Humanitext Reader

西塞罗 · 致阿提库斯书信集 §8.1.1-8.1.4

庞培的来信与前往卢塞里亚的决定

第 167 段,共 461 段 · 拉丁语

内容简介

在收到庞培催促其前往卢塞里亚的信函后,西塞罗对庞培放弃防守意大利的策略表达了不满,但为了不显得与“贤人”们意见相左,他仍然违心地决定前往卢塞里亚。

§8.1.1cum ad te litteras dedissem, redditae mihi litterae sunt a Pompeio: cetera de rebus in Piceno gestis quae ad se Vibullius scripsisset, de dilectu Domiti, quae sunt vobis nota nec tamen tam laeta erant in iis litteris quam ad me Philotimus scripserat.
就在我刚给你寄出信件之后,一封庞培的来信被送到了我手中。 信的其余部分,关于维布里乌斯写给他的在皮肯努姆所做的事,以及多米提乌斯的征兵情况,这些都是你们已经知道的,然而那封信里的情况并不像菲洛提乌斯写给我的那样令人高兴。
ipsam tibi epistulam misissem sed iam subito fratris puer proficiscebatur.
我本想把那封信本身寄给你,但当时我弟弟的仆人突然要出发。
cras igitur mittam.
因此,我明天再寄去。
sed in ea Pompei epistula erat in extremo ipsius manu, "tu censeo Luceriam venias.
不过在庞培的那封信中,末尾有他亲笔写的一句话: “我认为你应该来卢塞里亚。
nusquam eris tutius.
你在任何地方都不会比那里更安全。
" id ego in eam partem accepi, haec oppida atque oram maritimam illum pro derelicto habere, nec sum miratus eum qui caput ipsum reliquisset reliquis membris non parcere.
” 我把这句话理解为他已将这些城镇和海岸线视作放弃;而一个连头部都已抛弃的人,不再顾惜其余的肢体,我也并不感到奇怪。
§8.1.2ei statim rescripsi hominemque certum misi de comitibus meis, nec non quaerere ubi tutissimo essem; si me vellet sua aut rei publicae causa Luceriam venire, statim esse venturum;
我立即给他写了回信,并从我的随从里派出了一个可靠的人,并且去询问我在哪里最安全;还表示如果他为了他自己或国家的利益而希望我前往卢塞里亚,我将立即前往。
hortatusque sum ut oram maritimam retineret, si rem frumentariam sibi ex provinciis suppeditari vellet.
我还敦促他守住海岸线,如果他希望各属国能向他供应粮食的话。
hoc me frustra scribere videbam; sed uti in urbe retinenda tunc, sic nunc in Italia non relinquenda testificabar sententiam meam.
我看得出我写这些是徒劳的;但正如当时主张保留城市一样,我现在也在表明我的观点,即意大利不应该被放弃。
sic enim parari video ut Luceriam omnes copiae contrahantur et ne is quidem locus sit stabilis sed ex eo ipso, si urgeamur, paretur fuga.
因为我看到现在的准备方式是将所有军队都集中到卢塞里亚,甚至连那个地方也是不稳定的,如果遭到逼迫,他们正准备从那里再次逃跑。
§8.1.3quo minus mirere, si invitus in eam causam descendo in qua neque pacis neque victoriae ratio quaesita sit umquam sed semper flagitiosae et calamitosae fugae, eundum, ut quemcumque fors tulerit casum subeam potius cum iis qui dicuntur esse boni quam videar a bonis dissentire.
因此,如果你对我极不情愿地加入那个阵营感到不那么奇怪的话——在那个阵营中,人们从未考虑过和平或胜利,而总是考虑着可耻而灾难性的逃亡——那是因为我必须前去,以便甘愿与那些被称为“贤人”的人一起承受命运所带来的任何遭遇,而不愿显得与贤人们意见相左。
etsi prope diem video bonorum, id est lautorum et locupletum, urbem refertam fore, municipiis vero his relictis refertissimam.
尽管我看到不久的将来,城市里将挤满“贤人”,即那些体面和富有的人,而在这些自治城镇被放弃后,城市更是会被挤得满满的。
quo ego in numero essem, si hos lictores molestissimos non haberem, nec me M'. Lepidi, L. Volcaci, Ser. Sulpici comitum paeniteret, quorum nemo nec stultior est quam L. Domitius nec inconstantior quam Ap. Claudius.
如果我没有这些极其讨厌的侍从官,我也会属于他们之列,我也不会对我的同伴马尼乌斯·雷皮杜斯、卢基乌斯·沃尔卡基乌斯、塞尔维乌斯·苏尔皮基乌斯感到不满意,他们中没有一个人比卢基乌斯·多米提乌斯更愚蠢,也没有一个人比阿庇乌斯·克劳狄乌斯更反复无常。
§8.1.4unus Pompeius me movet beneficio, non auctoritate.
唯有庞培一人因其恩惠打动了我,而非因其威望。
quam enim ille habeat auctoritatem in hac causa? qui, cum omnes Caesarem metuebamus, ipse eum diligebat, postquam ipse metuere coepit, putat omnis hostis illi esse oportere.
因为在这场事业中,他还能有什么威望呢? 当我们在大家都惧怕凯撒的时候,他自己却喜爱他;而在他自己开始惧怕之后,他便认为所有人都理应成为凯撒的敌人。
ibimus tamen Luceriam.
尽管如此,我们还是会去卢塞里亚。
nec eum fortasse delectabit noster adventus; dissimulare enim non potero mihi quae adhuc acta sint displicere.
而且,也许我们的到来并不会使他高兴;因为我将无法掩饰我对迄今为止所做的一切感到不满。
ego si somnum capere possem, tam longis te epistulis non obtunderem.
如果我能入睡的话,我也不会用这么长的信来烦扰你。
tu, si tibi eadem causa est, me remunerere sane velim.
如果你也处于同样的情况,我倒真希望你能给我回一封长信。

词汇与语法注释

  1. 8.1.1cetera — 中性复数主格。此处省略了动词 `erant`,作为主句的主语(意为“其余的事物[是]……”),并由接下来的关系从句 `quae...` 修饰。
  2. 8.1.1misissem sed iam subito — 虚拟式过去完成时 `misissem` 表示与过去事实相反的结果(“我本已寄给你”),后接转折连词 `sed` 与直陈式未完成过去时 `proficiscebatur`(“当时正要出发”),以对比说明未能寄出的实际现实原因。
  3. 8.1.2nec non quaerere — 双重否定 `nec non` 意为“并且、而且”。不定式 `quaerere` 既可理解为伴随前文 `misi [hominem]` 表示目的或任务的用法(“派人去寻问”),也可作为由 `rescripsi` 引入的间接陈述/命令的一部分。
  4. 8.1.3quo minus mirere... eundum — 词组 `quo minus mirere` 意为“因此(为了使你)不必多感惊异”。`eundum` 是动名师的中性主格(表示非人称的义务,“必须前去”,省略了 `esse`),用以表明西塞罗最终做出的、不得不前往的决定。
  5. 8.1.3quo ego in numero essem — 这是一个与现在事实相反的虚拟条件句。此处虚拟式未完成过去时 `essem`(结果从句)与条件从句 `si... non haberem` 呼应。表明如果西塞罗没有带着象征其官职的“侍从官”作为累赘,他原本也会选择留在罗马。

引用这一段

西塞罗, 致阿提库斯书信集 §8.1.1-8.1.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi057.humanitext-lat1:8.1.1-8.1.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。