§8.1.1cum ad te litteras dedissem, redditae mihi litterae sunt a Pompeio: cetera de rebus in Piceno gestis quae ad se Vibullius scripsisset, de dilectu Domiti, quae sunt vobis nota nec tamen tam laeta erant in iis litteris quam ad me Philotimus scripserat.
자네에게 편지를 보내자마자 폼페이우스로부터 편지 한 통이 나에게 전달되었네. 그 편지의 나머지 부분, 즉 위불리우스가 그에게 써 보낸 피케눔에서의 일들과 도미티우스의 징병에 관한 것은 자네들도 알고 있는 바이지만, 그럼에도 그 편지에 담긴 소식은 필로티무스가 나에게 쓴 것만큼 기쁜 것은 아니었네.
ipsam tibi epistulam misissem sed iam subito fratris puer proficiscebatur.
편지 원본을 자네에게 보냈을 터이나, 마침 동생의 심부름꾼이 급히 출발하려던 참이었네.
cras igitur mittam.
그러니 내일 보내겠네.
sed in ea Pompei epistula erat in extremo ipsius manu,
"tu censeo Luceriam venias.
그런데 그 폼페이우스의 편지 끝부분에는 그 자신의 친필로 이렇게 적혀 있었네. "나는 그대가 루케리아로 오기를 권하네.
nusquam eris tutius. "
id ego in eam partem accepi, haec oppida atque oram maritimam illum pro derelicto habere, nec sum miratus eum qui caput ipsum reliquisset reliquis membris non parcere.
어디에 있든 이보다 더 안전한 곳은 없을 것이네." 나는 그것을, 그가 이 마을들과 해안 지대를 포기한 것으로 간주하고 있다는 뜻으로 받아들였네. 그리고 머리(수도) 자체를 버린 자가 나머지 지체(지방)들을 아끼지 않는 것은 이상할 것도 없다고 생각했네.
§8.1.2ei statim rescripsi hominemque certum misi de comitibus meis, nec non quaerere ubi tutissimo essem;
나는 즉시 그에게 답장을 쓰고 나의 동행인들 중 신뢰할 만한 사람을 보냈으며, 또한 내가 어디에 있는 것이 가장 안전할지를 물어보게 했네.
si me vellet sua aut rei publicae causa Luceriam venire, statim esse venturum;
그리고 만약 그가 자신이나 국가를 위해 내가 루케리아로 오기를 원한다면 즉시 갈 것이라고 전했네.
hortatusque sum ut oram maritimam retineret, si rem frumentariam sibi ex provinciis suppeditari vellet.
아울러 그가 여러 속주로부터 식량을 공급받기를 원한다면 해안 지대를 지켜야 한다고 권고했네.
hoc me frustra scribere videbam; sed uti in urbe retinenda tunc, sic nunc in Italia non relinquenda testificabar sententiam meam.
내가 이런 글을 쓰는 것이 헛된 일임을 알고 있었지만, 그때 도시를 고수해야 한다고 주장했던 것처럼, 지금도 이탈리아를 포기해서는 안 된다는 나의 의견을 분명히 밝힌 것이네.
sic enim parari video ut Luceriam omnes copiae contrahantur et ne is quidem locus sit stabilis sed ex eo ipso, si urgeamur, paretur fuga.
왜냐하면 모든 군세가 루케리아로 모이도록 준비되고 있으나, 그곳조차 안정적인 자리가 아니며 만일 추격당한다면 바로 그곳에서 도망칠 준비를 하는 것으로 보이기 때문이네.
§8.1.3quo minus mirere, si invitus in eam causam descendo in qua neque pacis neque victoriae ratio quaesita sit umquam sed semper flagitiosae et calamitosae fugae, eundum, ut quemcumque fors tulerit casum subeam potius cum iis qui dicuntur esse boni quam videar a bonis dissentire.
그러므로 내가 내키지 않으면서도 그 대의에 뛰어드는 것에 대해 자네가 덜 이상하게 여기도록, — 그곳에서는 평화나 승리에 대한 고려는 한 번도 추구된 적이 없고 언제나 수치스럽고 재앙 가득한 도주만이 추구되었지만 — 가야만 하네. 그리하여 운명이 가져다줄 어떤 불운이든 이른바 '선한 사람들'이라 불리는 이들과 함께 겪을지언정, 선한 사람들과 의견을 달리하는 것처럼 보이지 않도록 하려는 것이네.
etsi prope diem video bonorum, id est lautorum et locupletum, urbem refertam fore, municipiis vero his relictis refertissimam.
비록 머지않아 선한 사람들, 즉 고상하고 부유한 사람들로 도시가 가득 찰 것이며, 실로 이 자치 도시들이 버려짐으로써 가장 가득 차게 될 것임을 알고 있네만 말이네.
quo ego in numero essem, si hos lictores molestissimos non haberem, nec me M'. Lepidi, L. Volcaci, Ser. Sulpici comitum paeniteret, quorum nemo nec stultior est quam L. Domitius nec inconstantior quam Ap. Claudius.
만일 나에게 이 귀찮기 짝이 없는 리크토르들이 없었더라면 나 역시 그 무리에 속해 있었을 것이며, 마니우스 레피두스, 루키우스 볼카키우스, 세르비우스 술피키우스 같은 동행자들에 대해 불만을 품지 않았을 것이네. 그들 중 누구도 루키우스 도미티우스보다 어리석지 않고, 아피우스 클라우디우스보다 변덕스럽지 않으니 말이네.
§8.1.4unus Pompeius me movet beneficio, non auctoritate.
오직 폼페이우스만이 그의 은혜로 나를 움직이고 있을 뿐, 그의 권위로 그리하는 것은 아니네.
quam enim ille habeat auctoritatem in hac causa? qui, cum omnes Caesarem metuebamus, ipse eum diligebat, postquam ipse metuere coepit, putat omnis hostis illi esse oportere.
참으로 이 대의에서 그가 무슨 권위를 가질 수 있단 말인가? 우리 모두가 카이사르를 두려워하고 있을 때 그 자신은 카이사르를 아꼈으면서, 자신이 두려워하기 시작한 후에는 모든 이가 카이사르의 원수가 되어야 마땅하다고 생각하고 있으니 말이네.
ibimus tamen Luceriam.
그렇더라도 우리는 루케리아로 갈 것이네.
nec eum fortasse delectabit noster adventus;
그리고 어쩌면 우리의 도착이 그를 기쁘게 하지 않을 수도 있네.
dissimulare enim non potero mihi quae adhuc acta sint displicere.
지금까지 행해진 일들이 마음에 들지 않는다는 사실을 내가 숨길 수 없을 것이기 때문이네.
ego si somnum capere possem, tam longis te epistulis non obtunderem.
만약 내가 잠을 이룰 수만 있다면, 이렇게 긴 편지로 자네를 성가시게 하지는 않았을 것이네.
tu, si tibi eadem causa est, me remunerere sane velim.
자네 역시 나와 같은 상황이라면, 내게 기꺼이 답장을 보내 주기를 바라네.