Humanitext Reader

西塞罗 · 致阿提库斯书信集 §7.12.1-7.12.6

庞培阵营的混乱与就去留征询建议

第 151 段,共 461 段 · 拉丁语

内容简介

随着与凯撒的内战临近,西塞罗向阿提库斯报告了庞培及其他领袖的混乱动向,并就自己的去留征求建议。他还询问了拉比埃努斯的叛离以及留守罗马的家人的安全。

§7.12.1unam adhuc a te epistulam acceperam datam xii Kal. in qua significabatur aliam te ante dedisse quam non acceperam.
到目前为止,我只收到你的一封信,日期是1月21日,信中提到你之前还寄过另一封,但我没有收到。
sed quaeso ut scribas quam saepissime non modo si quid scies aut audieris sed etiam si quid suspicabere, maximeque quid nobis faciendum aut non faciendum putes.
不过,我恳求你尽可能频繁地写信,不仅是在你有所了解或听闻的时候,甚至是在你有所怀疑的时候,尤其是你认为我们应该做什么或不应该做什么。
§7.12.2nam quod rogas curem ut scias quid Pompeius agat, ne ipsum quidem scire puto; nostrum quidem nemo.
至于你要求我设法让你知道庞培在做什么,我想甚至连他自己都不知道,我们的任何人也绝不知道。
vidi Lentulum consulem Formiis x Kal. , vidi Libonem; plena timoris et erroris omnia.
我于1月23日在福尔米埃见到了执政官伦图鲁斯,也见到了利博;一切都充满了恐惧和混乱。
ille iter Larinum; ibi enim cohortes et Luceriae et Teani reliquaque in Apulia.
他正在前往拉里努姆的路上;因为那些大队就在那里,既在卢切里亚和泰阿努姆,也在阿普利亚的其余地方。
inde utrum consistere uspiam velit an mare transire nescitur.
他是否想从那里在某处驻扎,还是想渡海,目前还不得而知。
si manet, vereor ne exercitum firmum habere non possit; sin discedit, quo aut qua, aut quid nobis agendum sit nescio.
如果他留下来,我担心他无法拥有一支稳固的军队;但如果他离去,我不知道他要去哪里、走哪条路,也不知道我们该怎么办。
nam istum quidem quoius Φαλαρισμὸν times omnia taeterrime facturum puto.
因为我认为那个你所畏惧其“法拉里斯式残虐”的家伙会以最可怕的方式做出一切。
nec eum rerum prolatio nec senatus magistratuumque discessus nec aerarium clausum tardabit.
无论是事务的延期,还是元老院和政务官的撤离,或是国库的关闭,都无法阻止他。
§7.12.3sed haec, ut scribis, cito sciemus.
但这些事情,正如你所写,我们很快就会知道。
interim velim mihi ignoscas quod ad te scribo tam multa totiens.
与此同时,我希望你能原谅我如此频繁地给你写这么多信。
acquiesco enim et tuas volo elicere litteras maximeque consilium quid agam aut quo me pacto geram.
因为写信能让我心安,而且我想引出你的来信,尤其是关于我该做什么或我该如何行事的建议。
demittamne me penitus in causam? non deterreor periculo sed dirumpor dolore.
我应该深深地投身于这项事业吗? 我并不是被危险所吓倒,而是被痛苦折磨得肝肠寸断。
tamne nullo consilio aut tam contra meum consilium gesta esse omnia! an cuncter et tergiverser et iis me dem qui tenent, qui potiuntur? "αἰδέομαι Τρῶασ" nec solum civis sed etiam amici officio revocor; etsi frangor saepe misericordia puerorum.
这一切居然在如此毫无计划、或者如此违背我的建议的情况下发生! 或者我应该犹豫不决、敷衍观望,投身于那些掌握权力、占据优势的人吗? “我羞于面对特洛伊人。 ”不仅是作为公民的责任,而且是作为朋友的责任,都在将我拉回;尽管我常常因对孩子们的怜悯而动摇。
§7.12.4ut igitur ita perturbato, etsi te eadem sollicitant, scribe aliquid et maxime, si Pompeius Italia cedit, quid nobis agendum putes.
因此,对于我这样一个如此混乱的人,尽管同样的忧虑也在困扰着你,也请写点什么,尤其是如果庞培离开意大利,你认为我们该怎么做。
M'. quidem Lepidus (nam fuimus una) eum finem statuit, L. Torquatus eundem.
马尼乌斯·雷皮杜斯(因为我们曾在一起)确实将此定为他的底线,卢基乌斯·托尔夸图斯也是如此。
me cum multa tum etiam lictores impediunt.
至于我,不仅有许多事情,甚至连随从官们都在阻碍着我。
nihil vidi umquam quod minus explicari posset.
我从未见过任何事情比这更难以理清。
itaque a te nihildum certi exquiro sed quid videatur.
因此,我还不想从你那里寻求任何确定的事情,而只是想知道你觉得如何。
denique ipsam ἀπορίαν tuam cupio cognoscere.
总之,我想知道你那面临的困惑本身。
Labienum ab illo discessisse prope modum constat
拉比埃努斯已经离开他,这几乎是确定无疑的。
§7.12.5si ita factum esset ut ille Romam veniens magistratus et senatum Romae offenderet, magno usui causae nostrae fuisset.
如果事情的发展是,他在来到罗马时能在罗马遇到政务官和元老院,那对我们的事业将会有很大的帮助。
damnasse enim sceleris hominem amicum rei publicae causa videretur, quod nunc quoque videtur sed minus prodest.
因为为了国家,他似乎是在把一个曾经是朋友的人判定为罪犯;现在人们也确实这样看待他,但这带来的好处较少。
non enim habet cui prosit eumque arbitror paenitere, nisi forte id ipsum est falsum discessisse illum.
因为他没有可以使之受益的对象,而且我想他正在后悔,除非他离开这件事本身就是假的。
nos quidem pro certo habebamus.
不过,我们确实认为这是确定无疑的。
§7.12.6et velim, quamquam, ut scribis, domesticis te finibus tenes, formam mihi urbis exponas, ecquod Pompei desiderium, ecquae Caesaris invidia appareat, etiam quid censeas de Terentia et Tullia, Romae eas esse an mecum an aliquo tuto loco.
另外,尽管如你所写,你把自己限制在家中,但我还是希望你能向我描绘一下罗马城里的状况:是否显现出对庞培的渴望,或对凯撒的怨恨,还有你对特伦蒂娅和图莉娅的看法,她们是应该留在罗马,还是和我在一起,或者在某个安全的地方。
haec et si quid aliud ad me scribas velim vel potius scriptites.
我希望你能把这些以及其他任何事情写信告诉我,或者更确切地说,频繁地写信。

词汇与语法注释

  1. §7.12.2nam quod rogas curem ut scias — “quod”引导一个限制性或主题性的从句(“至于你要求……事”),在句首提出话题。该从句在语法上独立于主句,但在功能上作为话题标记。
  2. §7.12.3tamne nullo consilio aut tam contra meum consilium gesta esse omnia! — 带疑问-感叹语气词“-ne”的“对格与不定式”结构(“gesta esse omnia”),用于表达愤怒或惊异(“感叹用对格不定式”)。它在没有主句动词的情况下独立存在,用以对难以置信的态势表示感叹。
  3. §7.12.4ut igitur ita perturbato — 这里的助词“ut”表示“作为……”或“考虑到……”,修饰与省略的与格代词“mihi”(对我)相一致的完成分词与格“perturbato”。其意为“对于像我这样如此混乱的人来说”,为随后的祈使句“scribe”设定了背景。
  4. §7.12.5magno usui causae nostrae fuisset — 过去非真实条件句主句中的“双与格”结构:“magno usui”(目的/效果与格,意为“大有裨益”)与“causae nostrae”(利害与格,意为“对我们的事业”),与“fuisset”连用,表示“本会对我们的事业大有裨益”。

引用这一段

西塞罗, 致阿提库斯书信集 §7.12.1-7.12.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi057.humanitext-lat1:7.12.1-7.12.6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。