Humanitext Reader

西塞罗 · 致阿提库斯书信集 §4.18.1-4.18.5

加比尼乌斯脱罪与罗马政界动荡

第 97 段,共 461 段 · 拉丁语

内容简介

西塞罗向阿提库斯通报了加比尼乌斯裁判的判决、罗马政界的混乱、他自己退出政坛投身学术的生活,并分享了恺撒关于不列颠战役的最新消息,表达了对阿提库斯早日归来的切望。

§4.18.1* * * †nunc ut opinionem habeas rerum†, ferendum est.
* * * †为了让你对局势有所了解†,必须忍受。
quaeris ego me ut gesserim.
你问我表现如何。
constanter et libere.
毅然且自由。
"quid? ille" inquies "ut ferebat?" humaniter meaeque dignitatis quoad mihi satis factum esset habendam sibi rationem putabat.
"什么? 那个男人" 你会问 "他是如何承受的? "温和地;他认为,只要我能得到满足,他就必须顾及我的尊严。
quo modo ergo absolutus? omnino †πορπαπυμνα†.
那么,他是如何被判无罪的? 完全是 †πορπαπυμνα†。
accusatorum incredibilis infantia, id est L. Lentuli L. f. , quem fremunt omnes praevaricatum, deinde Pompei mira contentio, iudicum sordes.
起诉们难以置信的无能,即卢基乌斯·レントゥルスの儿子卢基乌斯(大家都愤怒地指责他进行了通敌合谋),其次是庞培令人惊异的拼命努力,以及陪审员们的贪腐。
ac tamen xxxii condemnarunt xxxviii absolverunt.
然而,仍有32人判定有罪,38人判定无罪。
iudicia reliqua impendent.
其余的裁判迫在眉睫。
§4.18.2nondum est plane expeditus.
他还没有完全摆脱困境。
dices "tu ergo haec quo modo fers?" belle me hercule et in eo me valde amo.
你会说 "那么你是如何承受这一切的? "凭赫拉克勒斯起誓,非常体面,而且在这方面我非常欣赏自己。
amisimus, mi Pomponi, omnem non modo sucum ac sanguinem sed etiam colorem et speciem pristinam civitatis.
我的蓬波尼乌斯,我们不仅失去了国家的所有活力和热血,甚至失去了它昔日的色彩和面貌。
nulla est res publica quae delectet, in qua acquiescam.
没有什么国家能让我感到愉悦并安顿其中。
"idne igitur" inquies "facile fers?" id ipsum; recordor enim quam bella paulisper nobis gubernantibus civitas fuerit, quae mihi gratia relata sit.
"那么" 你会问 "你承受得轻松吗? "正是如此;因为我记得,在我们治理下的短暂时间里,国家是多么的美丽,而我得到了怎样的回报。
nullus dolor me angit unum omnia posse; dirumpuntur ii qui me aliquid posse doluerunt.
一个男人拥有一切权力这一痛苦并不会折磨我;那些因我拥有一些权力而痛苦的人,现在正因嫉妒而破裂。
multa mihi dant solacia, nec tamen ego de meo statu demigro, quaeque vita maxime est ad naturam ad eam me refero, ad litteras et studia nostra.
许多事情带给我安慰,但我并没有从自己的立场退缩,我回到了那最符合自然的生命中,回到我们的文学和研究中。
dicendi laborem delectatione oratoria consolor; domus me et rura nostra delectant; non recordor unde ceciderim sed unde surrexerim.
我用演说的乐趣来安慰辩论的辛劳;我的家和我们的田庄让我快乐;我不记得我从哪里跌落,而记得我从哪里升起。
fratrem mecum et te si habebo, per me isti pedibus trahantur; vobis ἐμφιλοσοφῆσαι possum.
如果我身边有弟弟和你,对我来说,那些家伙就被拖着脚走好了;我可以和你们一起沉浸于哲学(ἐμφιλοσοφῆσαι)。
locus ille animi nostri stomachus ubi habitabat olim concalluit; privata modo et domestica nos delectant.
我们心中曾经居住着愤怒(胃部)的那个地方已经变硬了;现在只有私人和家庭事务能让我们高兴。
miram securitatem videbis; cuius plurimae me hercule partes sunt in tuo reditu; nemo enim in terris est mihi tam consentientibus sensibus.
你会看到惊人的平静;凭赫拉克勒斯起誓,这在很大程度上取决于你的归来;因为世上没有人的想法与我如此契合。
§4.18.3sed accipe alia.
听听别的事吧。
res fluit ad interregnum, et est non nullus odor dictaturae, sermo quidem multus; qui etiam Gabinium apud timidos iudices adiuvit.
局势正滑向空位期,并且不无独裁官的气味,确实议论纷纷;这甚至在胆怯的陪审员面前帮了加比尼乌斯一把。
candidati consulares omnes rei ambitus.
所有执政官候选人都因贿选受到起诉。
accedit etiam Gabinius; quem P. Sulla non dubitans quin foris esset postularat contra dicente et nihil obtinente Torquato.
加比尼乌斯也被加了进来;普布利乌斯·苏拉毫不怀疑他会被定罪并流放,因而在托尔夸图斯反对且一无所获的情况下起诉了他。
sed omnes absolventur nec posthac quisquam damnabitur nisi qui hominem occiderit.
但所有人都会被判无罪,此后除了杀人犯外,没有人会被判有罪。
hoc tamen agitur severius, itaque iudicia calent.
然而,杀人罪正受到更严厉的对待,因此法庭非常热闹。
M. Fulvius Nobilior condemnatus est; multi alii urbani ne respondent quidem.
马尔库斯·富尔维乌斯·诺比利奥尔已被判有罪;其他许多城里的家伙甚至不予出庭应诉。
§4.18.4quid aliud novi? etiam.
还有什么别的新闻? 对了。
absoluto Gabinio stomachantes alii iudices hora post Antiochum Gabinium nescio quem e Sopolidis pictoribus libertum, accensum Gabini, lege Papia condemnarunt.
在加比尼乌斯被判无罪后,其他感到愤怒的陪审员在一小时后,根据《帕皮亚法》,判处了一个名叫安提奥克斯·加比尼乌斯的人有罪,他是画家索波利斯的解放奴隶,加比尼乌斯随员。
itaque dixit statim †resp. lege maiestatis ουσοιμρισαμαφιηι†.
因此,他立刻说 †根据国家反逆法……†。
Pomptinus vult a. d. iiii Non. Novembr. triumphare.
泵蒂努斯想在11月2日举行凯旋式。
huic obviam Cato et Servilius praetores ad portam et Q. Mucius tribunus.
为此,法官卡托和塞维里乌斯在城门前,以及护民官昆图斯·穆基乌斯挡住了他。
negant enim latum de imperio, et est latum hercule insulse.
因为他们声称关于命令权的法律尚未通过,而凭赫拉克勒斯起誓,该法案提得极其愚蠢。
sed erit cum Pomptino Appius consul.
但执政官阿皮乌斯将与泵蒂努斯站在一起。
Cato tamen adfirmat se vivo illum non triumphaturum.
然而,卡托声称,只要他活着,那个人就不会举行凯旋式。
id ego puto ut multa eiusdem ad nihilum recasurum.
我认为这和他的许多话一样,最终会归于无。
Appius sine lege suo sumptu in Ciliciam cogitat.
阿皮乌斯计划在没有法律的情况下自费前往基利基亚。
§4.18.5a Quinto fratre et a Caesare accepi a. d. viiii Kal. Nov. xvii litteras datas a litoribus Britanniae proximis a. d. vi Kal. Octobr.
10月24日,我收到了弟弟昆图斯和恺撒的信,共有17封(或是第17天送达的信),是9月26日从最接近不列颠的海岸发出的。
confecta Britannia, obsidibus acceptis, nulla praeda, imperata tamen pecunia exercitum ex Britannia reportabant.
不列颠已被平定,接受了人质,虽无战利品,但规定了贡税,他们正从不列颠撤回军队。
Q. Pilius erat iam ad Caesarem profectus.
昆图斯·皮利乌斯已经出发前往恺撒处。
tu, si aut amor in te est nostri ac tuorum aut ulla veritas aut etiam si sapis ac frui tuis commodis cogitas, adventare et prope adesse iam debes.
你,如果对我们和你的家人还有爱,或有任何真诚,又或者如果你聪明并想享受自己的权益,现在就应该到达并快到了。
non me hercule aequo animo te careo; te autem quid mirum, qui Dionysium tanto opere desiderem? quem quidem abs te cum dies venerit et ego et Cicero meus flagitabit.
凭赫拉克勒斯起誓,我无法平心静气地忍受没有你;这有什么好奇怪的,因为我是如此地想念狄奥尼修斯呢? 当那一天到来时,我和我的小西塞罗都会向你强烈讨要他。
abs te proximas litteras habebam Epheso a. d. v Idus Sextil. datas.
我收到你的上一封信是8月9日从以弗所寄出的。

词汇与语法注释

  1. 4.18.1humaniter meaeque dignitatis quoad mihi satis factum esset habendam sibi rationem putabat — 'habendam (esse) rationem' 是带有施事者与格 'sibi'(由他自己)的动形容词(义务代动词)结构,意为“考虑、重视”。属格 'meae dignitatis' 修饰 'rationem',表示“重视我的尊严”。从句 'quoad mihi satis factum esset' 使用虚拟语气过去完成时,设定了一个条件限制“只要我能得到满足”。
  2. 4.18.2per me isti pedibus trahantur — 'per me' 是一个习惯用语,意为“就我而言没关系、我无所谓”,表示许可或漠不关心。'pedibus trahantur'(让他们被拖着脚走)是表达强烈轻蔑或不在乎的夸张修辞,'trahantur' 为表示愿望的虚拟语气现在时(第三人称复数)。
  3. 4.18.3P. Sulla non dubitans quin foris esset postularat — 'non dubitans quin'(不怀疑……)引导虚拟语气。在 'foris esset' 中,'foris' 字面意思是“在户外、在国外”,但在法庭语境中,它被比喻性地用来表示“被判有罪(从而被驱逐)”。
  4. 4.18.4negant enim latum de imperio, et est latum hercule insulse — 'latum (esse)' 是动词 'fero' 的被动完成时,在此表示提出或通过法案。这里省略了作为主语的名词(如 'lex' 或 'rogatio'),表示“关于命令权(imperium)的法案已被提出”。

引用这一段

西塞罗, 致阿提库斯书信集 §4.18.1-4.18.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi057.humanitext-lat1:4.18.1-4.18.5

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。