§4.18.1* * * †nunc ut opinionem habeas rerum†, ferendum est.
* * * †이제 자네가 사태에 대한 견해를 가질 수 있도록†, 참아내야 하네.
quaeris ego me ut gesserim.
자네는 내가 어떻게 행동했는지 묻고 있군.
constanter et libere.
의연하고도 자유롭게 행동했네.
"quid? ille"
inquies
"ut ferebat?"
humaniter meaeque dignitatis quoad mihi satis factum esset habendam sibi rationem putabat.
"무엇이라고? 그자는" 자네는 물을 것이네 "그것을 어떻게 받아들이던가?" 온화하게 받아들였네. 그리고 나에게 충분한 만족이 주어지는 한, 나의 존엄을 그 자신이 고려해야 한다고 생각했네.
quo modo ergo absolutus? omnino †πορπαπυμνα†.
그렇다면 그는 어떻게 무죄 판결을 받았는가? 완전히 †πορπαπυμνα†라네.
accusatorum incredibilis infantia, id est L. Lentuli L. f. , quem fremunt omnes praevaricatum, deinde Pompei mira contentio, iudicum sordes.
기소자들의 믿을 수 없는 무능함, 즉 루키우스 렌툴루스의 아들 루키우스의 무능함(그가 담합 소송을 했다고 모두가 분개하고 있네), 그다음으로 폼페이우스의 놀라운 노력, 그리고 배심원들의 부패 덕분이었네.
ac tamen xxxii condemnarunt xxxviii absolverunt.
그럼에도 불구하고 32명이 유죄를, 38명이 무죄를 선고했네.
iudicia reliqua impendent.
남은 재판들이 다가오고 있네.
§4.18.2nondum est plane expeditus.
그는 아직 완전히 난국에서 벗어난 것이 아니라네.
dices
"tu ergo haec quo modo fers?"
belle me hercule et in eo me valde amo.
자네는 말하겠지 "그렇다면 자네는 이 일들을 어떻게 견디고 있는가?" 맹세코 아주 훌륭하게 견디고 있으며, 그 점에 대해 나 자신을 매우 대견하게 생각하네.
amisimus, mi Pomponi, omnem non modo sucum ac sanguinem sed etiam colorem et speciem pristinam civitatis.
나의 폼포니우스여, 우리는 국가의 활력과 피뿐만 아니라 예전의 색채와 모습까지도 완전히 잃어버렸네.
nulla est res publica quae delectet, in qua acquiescam.
나를 기쁘게 하고 내가 안식할 수 있는 공화국은 이제 존재하지 않네.
"idne igitur"
inquies
"facile fers?"
id ipsum;
"그렇다면 그것을 자네는" 자네는 말하겠지 "쉽게 견디고 있는가?" 바로 그렇다네.
recordor enim quam bella paulisper nobis gubernantibus civitas fuerit, quae mihi gratia relata sit.
우리가 잠시 키를 잡았을 때 국가가 얼마나 아름다웠는지, 그리고 나에게 어떤 감사로 보답해 주었는지를 기억하기 때문일세.
nullus dolor me angit unum omnia posse;
한 사람이 모든 권력을 쥘 수 있다는 고통은 나를 괴롭히지 않네.
dirumpuntur ii qui me aliquid posse doluerunt.
내가 조금이라도 권력을 가질 수 있었던 것을 괴로워했던 자들은 이제 시샘으로 배가 터질 지경이라네.
multa mihi dant solacia, nec tamen ego de meo statu demigro, quaeque vita maxime est ad naturam ad eam me refero, ad litteras et studia nostra.
많은 것들이 나에게 위안을 주지만, 그렇다고 내가 내 입장을 바꾸지는 않네. 가장 자연에 부합하는 삶, 즉 우리의 문학과 학문으로 나 자신을 되돌리고 있네.
dicendi laborem delectatione oratoria consolor; domus me et rura nostra delectant;
연설의 노고는 웅변술의 즐거움으로 달래고 있으며, 우리 집과 우리 시골 별장들이 나를 기쁘게 하네.
non recordor unde ceciderim sed unde surrexerim.
나는 내가 어디서 떨어졌는지가 아니라 어디서 일어섰는지를 기억하네.
fratrem mecum et te si habebo, per me isti pedibus trahantur;
동생과 자네가 나와 함께 있다면, 내 알 바 아니니 그자들은 발로 끌려가도 좋소.
vobis ἐμφιλοσοφῆσαι possum.
자네들과 함께 철학에 침잠(ἐμφιλο소φῆσαι)할 수 있으니 말이네.
locus ille animi nostri stomachus ubi habitabat olim concalluit;
예전에 분노(위장)가 살고 있던 내 마음의 그 자리는 단단하게 굳어 버렸네.
privata modo et domestica nos delectant.
이제는 사적인 일과 가정적인 일만이 우리를 기쁘게 하네.
miram securitatem videbis;
자네는 놀라운 평온함을 보게 될 것이네.
cuius plurimae me hercule partes sunt in tuo reditu;
맹세코 그 평온함의 가장 큰 부분은 자네의 귀환에 달려 있네.
nemo enim in terris est mihi tam consentientibus sensibus.
지구상에서 나와 이토록 마음이 잘 통하는 사람은 없기 때문이네.
§4.18.3sed accipe alia.
하지만 다른 일들도 들어보게.
res fluit ad interregnum, et est non nullus odor dictaturae, sermo quidem multus;
사태는 임시 집정관 시기(인테르레그눔)로 흘러가고 있고, 독재관의 냄새가 적잖이 풍기고 있으며, 참으로 많은 이야기가 돌고 있네.
qui etiam Gabinium apud timidos iudices adiuvit.
그 소문은 겁먹은 배심원들 앞에서 가비니우스에게 도움이 되기까지 했다네.
candidati consulares omnes rei ambitus.
집정관 후보자들은 모두 선거 매수로 기소되었네.
accedit etiam Gabinius;
가비니우스도 추가되었네.
quem P. Sulla non dubitans quin foris esset postularat contra dicente et nihil obtinente Torquato.
푸블리우스 술라는 그가 유죄 판결을 받아 추방될 것을 의심치 않고, 토르콰투스가 반대하고 아무것도 얻지 못하는 상황 속에서 그를 기소했다네.
sed omnes absolventur nec posthac quisquam damnabitur nisi qui hominem occiderit.
하지만 모두 무죄가 될 것이며, 앞으로는 사람을 죽인 자 외에는 아무도 유죄 판결을 받지 않을 것이네.
hoc tamen agitur severius, itaque iudicia calent.
하지만 살인죄만큼은 더 엄격하게 처리되고 있어서 재판들이 뜨겁게 달아오르고 있네.
M. Fulvius Nobilior condemnatus est; multi alii urbani ne respondent quidem.
마르쿠스 풀비우스 노빌리오르가 유죄 판결을 받았고, 다른 많은 도시 사람들은 법정의 호출에 응답조차 하지 않고 있네.
§4.18.4quid aliud novi? etiam.
다른 무슨 새로운 소식이 있겠는가? 아, 참.
absoluto Gabinio stomachantes alii iudices hora post Antiochum Gabinium nescio quem e Sopolidis pictoribus libertum, accensum Gabini, lege Papia condemnarunt.
가비니우스가 무죄 판결을 받은 것에 분개한 다른 배심원들이 한 시간 뒤에 화가 소폴리스의 해방노예이자 가비니우스의 수행원이었던 안티오쿠스 가비니우스라는 자를 파피우스 법에 따라 유죄 판결했네.
itaque dixit statim †resp. lege maiestatis ουσοιμρισαμαφιηι†.
그리하여 그는 즉시 †국가반역죄 법에 따라……†라고 말했네.
Pomptinus vult a. d. iiii Non. Novembr. triumphare.
폼프티누스는 11월 2일에凯旋식(트리움푸스)을 거행하고자 하네.
huic obviam Cato et Servilius praetores ad portam et Q. Mucius tribunus.
이에 맞서 카토와 세르빌리우스 법무관들이 성문에서, 그리고 호민관 퀸투스 무키우스가 가로막고 있네.
negant enim latum de imperio, et est latum hercule insulse.
그들은 그의 명령권에 관한 법안이 통과되지 않았다고 주장하며, 실제로도 맹세코 참 어리석게 법안이 발의되었네.
sed erit cum Pomptino Appius consul.
하지만 집정관 아피우스가 폼프티누스와 함께할 것이네.
Cato tamen adfirmat se vivo illum non triumphaturum.
그러나 카토는 자신이 살아 있는 한 그자가凯旋식을 거행하지 못할 것이라고 단언하네.
id ego puto ut multa eiusdem ad nihilum recasurum.
나는 그의 많은 말들이 그러하듯 이것도 결국 아무것도 아닌 일로 돌아가리라 생각하네.
Appius sine lege suo sumptu in Ciliciam cogitat.
아피우스는 법안 없이 자비로 킬리키아로 갈 생각을 하고 있네.
§4.18.5a Quinto fratre et a Caesare accepi a. d. viiii Kal. Nov. xvii litteras datas a litoribus Britanniae proximis a. d. vi Kal. Octobr.
동생 퀸투스와 카이사르로부터 10월 24일에, 브리타니아에서 가장 가까운 해안에서 9월 26일에 발송된 17통의(혹은 17일째의) 편지를 받았네.
confecta Britannia, obsidibus acceptis, nulla praeda, imperata tamen pecunia exercitum ex Britannia reportabant.
브리타니아를 평정하고 인질을 받았으며 전리품은 없었지만 세금을 부과한 채 그들은 브리타니아에서 군대를 철수하고 있었네.
Q. Pilius erat iam ad Caesarem profectus.
퀸투스 필리우스는 이미 카이사르에게 떠난 상태였네.
tu, si aut amor in te est nostri ac tuorum aut ulla veritas aut etiam si sapis ac frui tuis commodis cogitas, adventare et prope adesse iam debes.
자네는, 우리와 자네 식구들에 대한 사랑이 자네 안에 있거나, 어떤 진실함이 있거나, 아니면 자네가 현명하여 자신의 이익을 누릴 생각이 있다면, 이제 도착했거나 거의 다 왔어야 하네.
non me hercule aequo animo te careo;
맹세코 나는 편안한 마음으로 자네의 부재를 견딜 수가 없네.
te autem quid mirum, qui Dionysium tanto opere desiderem? quem quidem abs te cum dies venerit et ego et Cicero meus flagitabit.
디오니시우스조차도 이토록 간절히 그리워하는 내가 자네를 그리워하는 것이 무슨 대수이겠는가? 그 디오니시우스에 대해서는 때가 오면 나와 나의 아들 키케로가 자네에게 강력히 요구할 것이네.
abs te proximas litteras habebam Epheso a. d. v Idus Sextil. datas.
자네가 보낸 가장 최근의 편지는 에페소스에서 8월 9일에 발송된 것이었네.