Humanitext Reader

西塞罗 · 致阿提库斯书信集 §3.24.1-3.24.2

执政官行省分配引发的保民官不满与归还忧虑

第 72 段,共 461 段 · 拉丁语

内容简介

西塞罗担忧阿提库斯等人同意分配执政官行省一事激怒了保民官,动摇了元老院的坚定立场,从而使他重返罗马的希望变得渺茫,并请求对方如实报告局势。

§3.24.1antea quom ad me scripsissetis vestro consensu consulum provincias ornatas esse, etsi verebar quorsum id casurum esset, tamen sperabam vos aliquid aliquando vidisse prudentius; postea quam mihi et dictum est et scriptum vehementer consilium vestrum reprehendi, sum graviter commotus, quod illa ipsa spes exigua quae erat videretur esse sublata.
以前,当你们写信告诉我,经由你们的同意,执政官们的行省已获得拨备时,虽然我担心这会落得什么结局,但仍希望你们在某时看出了更明智的权宜之计;后来,当有人口头和书信中都向我提起,你们的决定正受到严厉的指责时,我深感震惊,因为这似乎夺走了原有的那点微末希望。
nam si tribuni pl.
因为如果平民保民官对我们怀怒,还能有什么希望呢?
nobis suscensent, quae potest spes esse? ac videntur iure suscensere, cum et expertes consili fuerint ei qui causam nostram susceperant, et vestra concessione omnem vim sui iuris amiserint, praesertim cum ita dicant, se nostra causa voluisse suam potestatem esse de consulibus ornandis non ut eos impedirent sed ut ad nostram causam adiungerent; nunc si consules a nobis alieniores esse velint, posse id libere facere; sin velint nostra causa, nihil posse se invitis.
且他们似乎怒之有理,因为那些曾支持我们事业的人不仅被排除在计划之外,而且因你们的让步,他们失去了其权利的全部力量,尤其是当他们这样说时:他们本想为了我们,保留自己在给执政官拨备行省一事上的权力,并非为了阻碍他们,而是为了将他们争取到我们的事业中来;如今,如果执政官们想与我们更加疏远,他们可以自由地这样做;但如果他们想为了我们而行动,那么只要保民官不愿意,他们就什么也做不成。
nam quod scribis, ni ita vobis placuisset, illos hoc idem per populum adsecuturos fuisse, invitis tribunis pl. fieri nullo modo potuit.
因为关于你所写的,若非你们同意如此,他们也会通过人民获得这同样的结果——在平民保民官反对的情况下,这无论如何也是不可能办到的。
ita vereor ne et studia tribunorum amiserimus et, si studia maneant, vinclum illud adiungendorum consulum amissum sit.
因此,我担心我们既失去了保民官们的支持,而且即使支持仍在,也失去了争取执政官的那条纽带。
§3.24.2accedit aliud non parvum incommodum quod gravis illa opinio, ut quidem ad nos perferebatur, senatum nihil decernere ante quam de nobis actum esset, amissa est, praesertim in ea causa quae non modo necessaria non fuit sed etiam inusitata ac nova (neque enim umquam arbitror ornatas esse provincias designatorum), ut, cum in hoc illa constantia quae erat mea causa suscepta imminuta sit, nihil iam possit non decerni.
此外还增加了另一个不小的弊端,那就是元老院在讨论我的事情之前不作任何决议的这一分量极重的舆论——至少传到我这里是这样的——已经被打破了,特别是在一个不仅并非必要、甚至史无前例且全新的事情上(因为我认为从未有过给候任执政官拨备行省的先例),以至于,既然为了我而采取的这一坚定立场在此事上受到了削弱,那么现在已经没有什么事情是不能被决议的了。
iis ad quos relatum est amicis placuisse non mirum est; erat enim difficile reperire qui contra tanta commoda duorum consulum palam sententiam diceret.
那些被征询意见的朋友们表示赞同,这并不奇怪;因为很难找到谁会公开抗议两位执政官的如此重大利益。
fuit omnino difficile non obsequi vel amicissimo homini Lentulo vel Metello qui simultatem humanissime deponeret; sed vereor ne hos tamen tenere potuerimus, tribunos pl. amiserimus.
要不顺从极其友好的伦图鲁斯,或者顺从极为大度地放下恩怨的梅特鲁斯,确实是十分困难的;但我担心,虽然我们留住了他们,却失去了平民保民官。
haec res quem ad modum ceciderit et tota res quo loco sit velim ad me scribas et ita ut instituisti.
我希望你能写信告诉我这件事的结果如何,以及整个局势处于何种状态,并且按照你一贯的做法来写。
nam ista veritas, etiam si iucunda non est, mihi tamen grata est.
因为你所说的真相,即使令人不快,对我而言依然是可贵。
data iiii Id. Decembr.
十二月十日寄。

词汇与语法注释

  1. §3.24.1reprehendi — 被动语态现在不定式,与其主语名词短语 consilium vestrum 构成“对格与不定式”(A.c.I.)结构,作为无人称被动表达 dictum est et scriptum(有人口头和书面告知我)的实际主语。
  2. §3.24.1se nostra causa voluisse suam potestatem esse de consulibus ornandis — 隶属于 dicant(他们说)的间接引语结构。不定式 voluisse 直接受 dicant 支配,而 voluisse 又支配另一个对格与不定式从句 suam potestatem esse(他们自身的权力存在)作为其宾语。
  3. §3.24.1nam quod scribis — 表示提及的关系从句 quod 节(“至于你所写的”),指代其后接的间接引语条件句(ni... adsecuturos fuisse),并为整个主句的谓语 potuit(带不定式 fieri)引入前提或话题。
  4. §3.24.2amiserimus — 接在表示担忧的动词 vereor 之后的连词 ne(我担心……)所引导的虚拟式完成时。相对于主句的现在时,它对从句中已经完成的动作(“我们已经失去了”)表示担忧。

引用这一段

西塞罗, 致阿提库斯书信集 §3.24.1-3.24.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi057.humanitext-lat1:3.24.1-3.24.2

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。