Humanitext Reader

西塞罗 · 致阿提库斯书信集 §13.28.1-13.28.4

拒绝向恺撒谄媚与尼西亚斯的动向

第 358 段,共 461 段 · 拉丁语

内容简介

西塞罗解释了他拒绝给恺撒写阿谀奉承信件的原因,将恺撒比作傲慢的亚历山大,并提及学者尼西亚斯的出发以及塔尔纳向科尔尼菲基亚求婚的传闻。

§13.28.1hortos quoniam hodie eras inspecturus, quid visum tibi sit cras scilicet.
既然你今天要去视察花园,那么你觉得如何,明天当然(会让我知道)。
de Faberio autem, cum venerit.
至于法贝里乌斯,等他来了再说。
§13.28.2de epistula ad Caesarem, iurato mihi crede, non possum; nec me turpitudo deterret, etsi maxime debebat.
关于给恺撒的信,请发誓相信我,我无能为力;这并非因为其卑劣而使我却步,虽然它最应该让我却步。
quam enim turpis est adsentatio, cum vivere ipsum turpe sit nobis! sed, ut coepi, non me hoc turpe deterret.
因为当对我们来说活着本身已是卑劣时,阿谀奉承是多么卑劣啊! 但是,正如我开始所说,并非这种卑劣使我却步。
ac vellem quidem (essem enim qui esse debebam), sed in mentem nihil venit.
我确实希望如此(因为那样我就会成为我应当成为的人),但脑子里却什么也想不出来。
nam quae sunt ad Alexandrum hominum eloquentium et doctorum suasiones vides quibus in rebus versentur.
因为你明白,那些能言善辩和博学之人给亚历山大的劝告,都是围绕着什么样的主题。
adulescentem incensum cupiditate verissimae gloriae, cupientem sibi aliquid consili dari quod ad laudem sempiternam valeret, cohortantur ad decus.
他们向一个被最真实的荣耀之火点燃、渴望获得对永恒赞美有益之建议的年轻人,激励他去追求荣誉。
non deest oratio; ego quid possum? tamen nescio quid e quercu exsculpseram quod videretur simile simulacri.
题材并不缺乏;但我能做些什么呢? 然而,我还是从粗糙的橡木中雕刻出了一些看起来像雕像的东西。
in eo quia non nulla erant paulo meliora quam ea quae fiunt et facta sunt, reprehenduntur; quod me minime paenitet.
在其中,因为有一些内容比当前正在做和已经做过的事情稍好一些,所以受到了批评;对此我一点也不后悔。
si enim pervenissent istae litterae, mihi crede, nos paeniteret.
因为如果那封信寄到了,相信我,我们会后悔的。
§13.28.3quid? tu non vides ipsum illum Aristoteli discipulum summo ingenio, summa modestia, postea quam rex appellatus sit, superbum, crudelem, immoderatum fuisse? quid? tu hunc de pompa Quirini contubernalem his nostris moderatis epistulis laetaturum putas? ille vero potius non scripta desideret quam scripta non probet.
什么? 难道你没有看到,那个拥有最高天赋和最大谦逊的亚里士多德的学生,在被称为国王之后,变得傲慢、残忍和无节制吗? 什么? 你以为这位来自奎里努斯游行队伍的同伴,会为我们这些温和的信件感到高兴吗? 他宁可渴望那些未写的东西,也不愿不赞成已写的内容。
postremo ut volet.
最后,随他的便吧。
abiit illud quod tum me stimulabat quom tibi dabam πρόβλημα Ἀρχιδήμου.
当我给你“阿尔基达莫斯难题”时,那时激励我的东西已经消失了。
multo me hercule magis nunc opto casum illum quem tum timebam vel quem libebit.
凭赫拉克勒斯起誓,我现在远比那时更希望出现我当时害怕的那个结局,或者任何他喜欢的结局。
nisi quid te aliud impediet, mi optato veneris.
除非有其他事情阻碍你,否则请按我的期盼到来。
Nicias a Dolabella magno opere arcessitus (legi enim litteras) etsi invito me tamen eodem me auctore profectus est.
尼西亚斯受到多拉贝拉的极力召集(我读了那封信),虽然我并不情愿,但他还是在我的建议下出发了。
§13.28.4hoc manu mea.
这部分是我的手笔。
cum quasi alias res quaererem de philologis e Nicia, incidimus in Thalnam.
当我假装询问其他事情,向尼西亚斯打听学者们的情况时,我们谈到了塔尔纳。
ille de ingenio nihil nimis, modestum et frugi.
他说其才能没什么特别的,但为人谦逊且朴实。
sed hoc mihi non placuit.
但这并没有让我高兴。
se scire aiebat ab eo nuper petitam Cornificiam, Q. filiam, vetulam sane et multarum nuptiarum; non esse probatum mulieribus, quod ita reperirent rem non maiorem d_c_c_c_.
他说自己知道,奎恩图斯的女儿科尔尼菲基亚(确实年纪很大了,且结过多次婚)最近被他求婚;但这并未获得女眷们的同意,因为她们发现他的财产不超过八十万塞斯特斯。
hoc putavi te scire oportere.
我认为你应该知道这件事。

词汇与语法注释

  1. 13.28.1quid visum tibi sit — 构成间接疑问从句,但省略了主句动词(如 scribes 等),其省略含义由副词 scilicet 予以提示。
  2. 13.28.2iurato mihi crede — iurato 是动词 iurare(发誓)的完成时分词的与格,与 mihi 一致并修饰它,意为“相信发了誓的我”,即“请发誓相信我”。
  3. 13.28.3de pompa Quirini contubernalem — 对恺撒的讽刺性称呼。由于恺撒的雕像被安置在奎里努斯神殿,并被列入神明游行(pompa)的队伍中,西塞罗讽刺地称他为“同宿者”(contubernalis)。
  4. 13.28.4rem non maiorem d_c_c_c_ — rem 意为“财产”(res familiaris)。d_c_c_c_ 是抄本中罗马数字的写法,代表 DCC_C_(800,000),即八十万塞斯特斯。

引用这一段

西塞罗, 致阿提库斯书信集 §13.28.1-13.28.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi057.humanitext-lat1:13.28.1-13.28.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。