§13.28.1hortos quoniam hodie eras inspecturus, quid visum tibi sit cras scilicet.
오늘 당신이 정원을 둘러보기로 되어 있으니, 어떻게 보였는지는 내일 당연히 (알 수 있겠지요).
de Faberio autem, cum venerit.
파베리우스에 대해서는 그가 오면 (이야기합시다).
§13.28.2de epistula ad Caesarem, iurato mihi crede, non possum;
카이사르에게 보내는 편지에 대해서는, 맹세코 나를 믿어주시오, 나는 쓸 수가 없소.
nec me turpitudo deterret, etsi maxime debebat.
비록 그것이 무엇보다 나를 단념시켜야 마땅했겠지만, 그 비열함이 나를 단념시키는 것은 아니오.
quam enim turpis est adsentatio, cum vivere ipsum turpe sit nobis! sed, ut coepi, non me hoc turpe deterret.
실로 우리에게 삶 자체가 비열한 것인데, 아첨은 얼마나 비열한 것이겠소! 하지만, 내가 말하기 시작했듯이, 이 비열함이 나를 단념시키는 것은 아니오.
ac vellem quidem (essem enim qui esse debebam), sed in mentem nihil venit.
그리고 참으로 그러고 싶지만 (그랬다면 나는 내가 되어야 할 모습으로 있었을 텐데), 머릿속에 아무것도 떠오르지 않소.
nam quae sunt ad Alexandrum hominum eloquentium et doctorum suasiones vides quibus in rebus versentur.
웅변가들과 학식 있는 이들이 알렉산드로스에게 보낸 권고들이 어떤 주제들을 다루고 있는지 당신도 보고 있지 않소.
adulescentem incensum cupiditate verissimae gloriae, cupientem sibi aliquid consili dari quod ad laudem sempiternam valeret, cohortantur ad decus.
그들은 참된 영광에 대한 열망으로 불타오르며, 영원한 찬양에 도움이 될 만한 조언이 자신에게 주어지기를 바라는 젊은이에게 명예를 향해 나아가도록 격려하고 있소.
non deest oratio;
말(글감)이 부족한 것은 아니오.
ego quid possum? tamen nescio quid e quercu exsculpseram quod videretur simile simulacri.
하지만 내가 무엇을 할 수 있겠소? 그럼에도 나는 거친 참나무에서 조각상과 비슷해 보이는 무언가를 조각해 내기는 했었소.
in eo quia non nulla erant paulo meliora quam ea quae fiunt et facta sunt, reprehenduntur;
그 편지에서, 현재 행해지고 있고 과거에 행해진 일들보다 조금 더 나은 부분들이 몇 군데 있었기 때문에 그것들이 비판을 받고 있소.
quod me minime paenitet.
하지만 나는 그것을 전혀 후회하지 않소.
si enim pervenissent istae litterae, mihi crede, nos paeniteret.
만약 그 편지가 전해졌더라면, 나를 믿어주시오, 우리는 후회했을 것이기 때문이오.
§13.28.3quid? tu non vides ipsum illum Aristoteli discipulum summo ingenio, summa modestia, postea quam rex appellatus sit, superbum, crudelem, immoderatum fuisse? quid? tu hunc de pompa Quirini contubernalem his nostris moderatis epistulis laetaturum putas? ille vero potius non scripta desideret quam scripta non probet.
무엇이오? 최고의 재능과 최고의 겸손을 지녔던 아리스토텔레스의 저 제자 자신마저도, 왕이라 불리게 된 뒤에는 오만하고 잔인하며 무절제해졌음을 당신은 보지 못하오? 무엇이오? 당신은 퀴리누스의 행렬에서 나온 이 동반자가 우리의 이 온건한 편지들을 기뻐할 것이라 생각하오? 그는 오히려 쓰인 것을 인정하지 않기보다는 쓰이지 않은 것을 아쉬워하는 편이 나을 것이오.
postremo ut volet.
결국 그의 뜻대로 될 것이오.
abiit illud quod tum me stimulabat quom tibi dabam πρόβλημα Ἀρχιδήμου.
내가 당신에게 '알키다모스의 난제'를 제시했을 때 나를 자극하던 것은 가버렸소.
multo me hercule magis nunc opto casum illum quem tum timebam vel quem libebit.
헤라클레스의 이름으로 맹세컨대, 나는 이제 그때 두려워했던 그 일이나 그가 원할 그 어떤 일이 일어나기를 훨씬 더 바라고 있소.
nisi quid te aliud impediet, mi optato veneris.
다른 일이 당신을 막지 않는다면, 내가 바라는 대로 와 주시오.
Nicias a Dolabella magno opere arcessitus (legi enim litteras) etsi invito me tamen eodem me auctore profectus est.
니키아스는 돌라벨라에게 강력히 호출되어 (내가 편지를 읽어보았소), 비록 나는 내키지 않았으나 나 자신의 권유에 따라 출발했소.
§13.28.4hoc manu mea.
이 부분은 내 친필로 씀.
cum quasi alias res quaererem de philologis e Nicia, incidimus in Thalnam.
니키아스에게 다른 일을 묻는 척하며 학자들에 대해 물어보던 중, 우리는 탈나의 이야기에 이르게 되었소.
ille de ingenio nihil nimis, modestum et frugi.
그는 (탈나의) 재능에 대해서는 대단치 않게 말했으나, 겸손하고 검소하다고 했소.
sed hoc mihi non placuit.
하지만 내게는 이 점이 마음에 들지 않았소.
se scire aiebat ab eo nuper petitam Cornificiam, Q. filiam, vetulam sane et multarum nuptiarum;
그는 퀸투스의 딸인 코르니피키아(참으로 늙었고 여러 번 결혼한 여자요)가 최근 그에게 청혼을 받았다는 사실을 자신이 알고 있다고 말했소.
non esse probatum mulieribus, quod ita reperirent rem non maiorem d_c_c_c_.
여성들은 마음에 들어 하지 않았는데, 그의 재산이 80만 세스테르티우스 이하임을 알게 되었기 때문이라고 하오.
hoc putavi te scire oportere.
이 사실을 당신이 알아두어야 할 것 같아 적소.