Humanitext Reader

西塞罗 · 致阿提库斯书信集 §10.7.1-10.7.3

阿提库斯的中立、西塞罗的义务与管教侄子

第 230 段,共 461 段 · 拉丁语

内容简介

西塞罗对阿提库斯的中立立场表示赞成,同时阐明了自己对庞培的道义义务及撤退计划,并提及自己已严厉管教了年轻的昆图斯。

§10.7.1ego vero Apuliam et Sipontum et tergiversationem istam probo nec tuam rationem eandem esse duco quam meam, non quin in re publica rectum idem sit utrique nostrum, sed ea non agitur.
我确实赞成阿普里亚、西蓬图姆以及你的那种拖延态度,并且我认为你的盘算与我的并不相同;这并不是因为在国家事务中,我们两人对什么是正确的看法有所不同,而是因为国家本身并不是争夺的焦点。
regnandi contentio est, in qua pulsus est modestior rex et probior et integrior et is, qui nisi vincit, nomen populi Romani deleatur necesse est, sin autem vincit, Sullano more exemploque vincet.
这是一场争夺王权的斗争,在这场斗争中,被驱逐的那一位(庞培)是一个较为温和、更诚实、更正直的统治者,他若不胜,罗马人民之名便不可避免地会被抹去;但如果他胜了,他将按照苏拉的方式和先例来实行统治。
ergo hac in contentione neutrum tibi palam sentiendum et tempori serviendum est.
因此,在这场斗争中,你不必公开表明立场,而应顺应时势。
mea causa autem alia est, quod beneficio vinctus ingratus esse non possum, nec tamen in acie me sed Melitae aut alio in loco simili futurum puto.
然而我的情况有所不同,因为受恩惠所缚,我不能做忘恩负义之人;但即便如此,我认为自己不会出现在战场上,而是在马耳他或其它类似的地方。
"nihil" inquies "iuvas eum in quem ingratus esse non vis?" immo minus fortasse voluisset.
“那么” 你会说, “对于那个你不想对他忘恩负义的人,你什么忙都不帮吗? ” 不,也许他本就不怎么希望我参与。
sed de hoc videbimus; exeamus modo.
但关于这一点,我们以后再看;我们只要先离开就好。
quod ut meliore tempore possimus facit Adriano mari Dolabella, Fretensi Curio.
而让我们可以选择更好时机离开的,是阿德里亚海上的多拉贝拉,和海峡那边的库里奥。
§10.7.2iniecta autem mihi spes quaedam est velle mecum Ser.
此外,有人给我带来了一些希望,说是塞尔维乌斯·苏尔皮基乌斯想与我会谈。
Sulpicium conloqui. ad eum misi Philotimum libertum cum litteris.
我已派我的释放奴隶菲洛蒂穆斯带信去见他。
si vir esse volet, praeclara συνοδία, sin autem—, erimus nos qui solemus.
如果他愿意像个真正的男子汉那样行动,那将是极好的同伴;但如果不然——我们还是像往常一样的我们。
§10.7.3Curio mecum vixit iacere Caesarem putans offensione populari Siciliaeque diffidens si Pompeius navigare coepisset.
库里奥曾与我住在一起,他认为凯萨因失去民心而一蹶不振,并且如果庞培开始航行,他就对守住西西里失去信心。
Quintum puerum accepi vehementer.
我对年轻的昆图斯进行了严厉的训诫。
avaritiam video fuisse et spem magni congiari.
我看出他的问题在于贪婪以及对巨额赏赐的期盼。
magnum hoc malum est, sed scelus illud quod timueramus spero nullum fuisse.
这是一个极大的恶行,但我希望我们曾经担心的那个可怕阴谋并不存在。
hoc autem vitium puto te existimare non a nostra indulgentia sed a natura profectum.
然而,我想你也认为这一缺点并非源于我们的纵容,而是源于他的本性。
quem tamen nos disciplina regemus.
尽管如此,我们仍将用纪律来管教他。
de Oppiis Veliensibus quid placeat cum Philotimo videbis Epirum nostram putabimus sed alios cursus videbamur habituri.
至于关于韦利亚的奥皮乌斯家族的事,你将与菲洛蒂穆斯商量该如何办。 我们将把埃皮鲁斯视为我们的归宿,但我们似乎会有其他的航路。

词汇与语法注释

  1. 10.7.1non quin ... sed ea non agitur — non quin 后接虚拟语气(sit),表示否定的原因(“并不是因为……”),与后面的 sed 分句相对比。代词 ea 在语境中指代前文的 res publica,作 agitur(作为争论焦点、被讨论)的主语。
  2. 10.7.1nomen populi Romani deleatur necesse est — necesse est 后接不带 ut 的虚拟语气(deleatur),表示“……是不可避免的/必然的”。条件从句 nisi vincit 紧接在其前面嵌入。
  3. 10.7.1quod ut meliore tempore possimus facit — 代词 quod 是指代前文动词 exeamus(让我们离开)这一行为的关系代词宾格。从句 ut... possimus 是 facit 的宾语从句。尽管主语是复数的 Dolabella 和 Curio,但动词采用了单数形式 facit,这是为了与最近的主语(Dolabella)保持一致,或者将他们的行动视为各自独立发生的事态。
  4. 10.7.2sin autem—, erimus nos qui solemus — 这是一个顿呼(aposiopesis),省略了 sin autem 之后的动词(vir esse nolet)。主句 erimus nos qui solemus(我们将一如既往地做我们自己)表达了无论对方态度如何,自己都将坚持信念和作风的决心,或者指“我们将像往常一样只靠自己解决”。
  5. 10.7.3Quintum puerum accepi vehementer — 动词 accipere 原意为“接受”,在此处用于引申义,表示“(用责备或惩罚)严厉对待,严加训诫”。

引用这一段

西塞罗, 致阿提库斯书信集 §10.7.1-10.7.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi057.humanitext-lat1:10.7.1-10.7.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。