Humanitext Reader

西塞罗 · 致阿提库斯书信集 §1.16.5-1.16.9

克拉苏的贿买与元老院中对克洛狄乌斯的驳斥

第 18 段,共 461 段 · 拉丁语

内容简介

西塞罗详细讲述了克拉苏的大规模贿赂活动和裁判员的堕落如何导致克洛狄乌斯被宣告无罪,并向阿提库斯报告了国家当前的危机局势以及他在元老院与克洛狄乌斯进行舌战的过程。

§1.16.5multo haec inquam nostra res maior.
我说道:“我们这件事要重大得多。
itaque iudicum vocibus, cum ego sic ab iis ut salus patriae defenderer, fractus reus et una patroni omnes conciderunt;
”因此,由于裁判员们的呼喊——因为我被他们所拥护,就好像我是祖国的救星一般——被告被彻底击垮,他的所有辩护人也全都气馁了。
ad me autem eadem frequentia postridie convenit quacum abiens consulatu sum domum reductus.
而第二天,聚集到我身边的人群,就跟我卸任执政官时被护送回家时的一样多。
clamare praeclari Ariopagitae se non esse venturos nisi praesidio constituto.
我们那些显赫的“阿雷奥帕谷会员”大喊,除非布置了卫队,否则他们绝不来出席。
refertur ad consilium. una sola sententia praesidium non desideravit.
此事被提交给评议会;只有一票不要求卫队。
defertur res ad senatum. gravissime ornatissimeque decernitur; laudantur iudices; datur negotium magistratibus.
事情被呈报到元老院;元老院作出了极其严厉且荣幸的决议;裁判员们受到了称赞;任务交给了政务官。
responsurum hominem nemo arbitrabatur.
没有人认为那个家伙会来答辩(或出庭)。
" ἔσπετε νῦν μοι, Μοῦσαι ὅππωσ δὴ πρῶτον πῦρ ἔμπεσε.
“缪斯啊,如今请告诉我,那最初的战火是如何降临的。
" nosti Calvum ex Nanneianis illum, illum laudatorem meum, de cuius oratione erga me honorifica ad te scripseram.
” 你认识那个从纳内乌斯拍卖中发财的卡尔乌斯,我的那位赞美者,我曾给你写信提到过他对我的那些体面的颂词。
biduo per unum servum et eum ex ludo gladiatorio confecit totum negotium; arcessivit ad se, promisit, intercessit, dedit.
他在两天之内,仅通过一个而且还是来自角斗士学校的奴隶,就办完了整件事;他把裁判员们召集到自己身边,许诺、担保、付钱。
iam vero (o di boni, rem perditam!) etiam noctes certarum mulierum atque adulescentulorum nobilium introductiones non nullis iudicibus pro mercedis cumulo fuerunt.
更有甚者(善良的神明啊,真是无可救药的事态! ),甚至与某些女人的共度良宵以及引荐贵族青年,也成了给一些裁判员追加的酬劳。
ita summo discessu bonorum, pleno foro servorum xxv iudices ita fortes tamen fuerunt ut summo proposito periculo vel perire maluerint quam perdere omnia.
就这样,在好人完全退场、广场上满是奴隶的情况下,二十五位裁判员依然如此勇敢,以至于在面临极大危险时,他们宁可牺牲自己,也不愿毁掉一切。
XXXI fuerunt quos fames magis quam fama commoverit.
有三十一人,比起名誉,饥饿更容易打动他们。
quorum Catulus cum vidisset quendam, "quid vos" inquit "praesidium a nobis postulabatis? an ne nummi vobis eriperentur timebatis?"
当卡图卢斯看到其中一人时,说道:“你们为什么向我们要求卫队? 难道你们害怕自己的钱财被抢走吗?
§1.16.6habes, ut brevissime potui, genus iudici et causam absolutionis.
” 你已经了解了审判的类型和无罪释放的原因,我已经尽最大可能简短地叙述了。
quaeris deinceps qui nunc sit status rerum et qui meus.
接下来你问,现在的局势如何,我的处境又如何。
rei publicae statum illum, quem tu meo consilio, ego divino confirmatum putabam, qui bonorum omnium coniunctione et auctoritate consulatus mei fixus et fundatus videbatur, nisi quis nos deus respexerit, elapsum scito esse de manibus uno hoc iudicio, si iudicium est triginta homines populi Romani levissimos ac nequissimos nummulis acceptis ius ac fas omne delere et, quod omnes non modo homines verum etiam pecudes factum esse sciant, id Thalnam et Plautum et Spongiam et ceteras huius modi quisquilias statuere numquam esse factum.
你要知道,国家的那种状态——你曾认为由于我的策划、而我则认为由于神助而巩固起来的状态,它曾因所有好人的联合以及我执政官职权的威信而显得根基稳固——如果没有任何神明眷顾我们的话,已经通过这单单一次审判从我们手中溜走了。 如果这也能被称为审判的话,也就是说,罗马人民中三十个最轻浮、最无耻的家伙,在接受了微薄的钱财后,便抹杀了一切人间法和神圣法,并且判定达尔纳、普劳图斯、斯蓬吉亚以及其他这类垃圾,从未做过所有人类、乃至连牲畜都知道已经发生了的事情。
§1.16.7sed tamen ut te de re publica consoler, non ita, ut sperarunt mali tanto imposito rei publicae vulnere, alacris exsultat improbitas in victoria.
然而,为了在国家事务上安慰你,邪恶并没有像恶人们在给国家造成如此大创伤后所希望的那样,在胜利中兴高采烈地狂欢。
nam plane ita putaverunt, cum religio, cum pudicitia, cum iudiciorum fides, cum senatus auctoritas concidisset, fore ut aperte victrix nequitia ac libido poenas ab optimo quoque peteret sui doloris quem improbissimo cuique inusserat severitas consulatus mei.
因为他们显然认为,当宗教、贞洁、司法公信力以及元老院的权威倒塌时,公然获胜的邪恶与放纵,将会向每一个最优秀的人索取报偿,以报复我的执政官任期之严厉给每一个最邪恶的人所烙下的痛苦。
§1.16.8idem ego ille (non enim mihi videor insolenter gloriari cum de me apud te loquor, in ea praesertim epistula quam nolo aliis legi) idem inquam ego recreavi adflictos animos bonorum unum quemque confirmans, excitans;
我,还是那个我(因为当我在你面前谈论自己时,我不觉得自己是在无礼地吹嘘,特别是在这封我不希望给别人读的信中),我重复一遍,正是那个我,通过确认和激励每一个人,重新振作了善人们备受打击的心灵;而且,通过追击和痛斥那些受贿的裁判员,我剥夺了那场胜利的所有狂热分子和支持者的一切“言论自由(παρρησίαν)”。
insectandis vero exagitandisque nummariis iudicibus omnem omnibus studiosis ac fautoribus illius victoriae παρρησίαν eripui, Pisonem consulem nulla in re consistere umquam sum passus, desponsam homini iam Syriam ademi, senatum ad pristinam suam severitatem revocavi atque abiectum excitavi, Clodium praesentem fregi in senatu cum oratione perpetua plenissima gravitatis tum altercatione huius modi;
我没有让执政官皮索在任何事情上站稳脚跟,我剥夺了已经许诺给那个人的叙利亚行省,我将元老院召回其往日的严厉并使意气消沈的它重新振作,我在元老院当面击碎了克洛狄乌斯,既通过充满分量的长篇演说,也通过如下的现场口角。
ex qua licet pauca degustes; nam cetera non possunt habere eandem neque vim neque venustatem remoto illo studio contentionis quem ἀγῶνα vos appellatis.
你可以从中略微品尝一二;因为如果去掉了你们称之为“争斗(ἀγῶνα)”的那种对抗的热情,其余的部分就不可能具有同样的力度和美感。
§1.16.9nam ut Idibus Maiis in senatum convenimus, rogatus ego sententiam multa dixi de summa re publica, atque ille locus inductus a me est divinitus, ne una plaga accepta patres conscripti conciderent, ne deficerent;
因为,当我们在五月十五日(艾德斯)齐集元老院时,我被要求发表意见,我谈了许多关于国家大局的事,而且,我以神妙的方式引入了那个论题,以免元老院议员们因遭受一次打击而倒下、气馁。
vulnus esse eius modi quod mihi nec dissimulandum nec pertimescendum videretur, ne aut ignorando stultissimi aut metuendo ignavissimi iudicaremur; bis absolutum esse Lentulum, bis Catilinam, hunc tertium iam esse a iudicibus in rem publicam immissum.
我指出,这种创伤在我看来既不该隐瞒也不该惧退,以免我们因无知而被评判为极愚蠢,或因害怕而被评判为极懦弱;伦图卢斯曾两度被宣告无罪,喀提林两度,而现在这是第三个被裁判员们释放到国家之中的罪人。
"erras, Clodi; non te iudices urbi sed carceri reservarunt, neque te retinere in civitate sed exsilio privare voluerunt.
“你错了,克洛狄乌斯;裁判员们保留你不是为了城市,而是为了监狱;他们不想让你留在城里,而是想剥夺你流放的机会。
quam ob rem, patres conscripti, erigite animos, retinete vestram dignitatem.
因此,元老院议员们,振作你们的精神,保持你们的尊严。
manet illa in re publica bonorum consensio; dolor accessit bonis viris, virtus non est imminuta; nihil est damni factum novi sed quod erat inventum est.
国家中善人们的共识依然存在;痛苦加于好人,但他们的美德并未削减;没有造成新的损失,只是原本存在的东西暴露了。
in unius hominis perditi iudicio plures similes reperti sunt. "
在一个堕落之人的审判中,发现了更多类似的人。 ”

词汇与语法注释

  1. 1.16.5clamare — 历史不定式,相当于未完成过去时直陈叙述,其语法主语为复数主格的 `praeclari Ariopagitae`。
  2. 1.16.6si iudicium est — 紧接在 `si iudicium est`(如果这也算审判的话)后面的“主格/宾格与不定式”结构(`triginta homines... delere et... statuere...`)起名词性同位语的作用,界定 `iudicium`(审判)的实质内容,体现了西塞罗对受贿裁判的讽刺。
  3. 1.16.9exsilio privare — 动词 `privare` 带夺格 `exsilio` 表示“剥夺流放”。结合前文 `non te iudices urbi sed carceri reservarunt`(裁判员保留你不是为了城市,而是为了监狱),此处的对比意味着裁判员并非想让他留在城里,而是想(通过投狱)剥夺他自愿流放这一较轻替代惩罚的机会。

引用这一段

西塞罗, 致阿提库斯书信集 §1.16.5-1.16.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi057.humanitext-lat1:1.16.5-1.16.9

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。