Humanitext Reader

西塞罗 · 致阿提库斯书信集 §1.14.5-1.14.7

元老院对克洛狄乌斯法案的抵制与私人近况

第 15 段,共 461 段 · 拉丁语

内容简介

西塞罗描述了元老院在针对克洛狄乌斯的法案斗争中取得的优势,重点提及加图的干预以及两位执政官的对立表现。后半部分则报告了私人近况,包括特乌克里斯履行诺言、弟弟昆图斯的房产交易以及与卢克乌斯的和解。

§1.14.5Romanae autem se res sic habent.
至于罗马的局势,情况如下。
senatus Ἄρειοσ πάγοσ; nihil constantius, nihil severius, nihil fortius.
元老院就像是阿雷奥帕古斯(最高法廷);没有什么比它更坚定、更严厉、更勇敢的了。
nam cum dies venisset rogationi ex senatus consulto ferendae, concursabant barbatuli iuvenes, totus ille grex Catilinae, duce filiola Curionis, et populum ut antiquaret rogabant.
因为当根据元老院决议提出法案的日子到来时,那些留着小胡子的年轻人,即整个卡蒂林纳的群伙,在库里奥的“小女儿”带领下四处奔走,请求民众否决该法案。
Piso autem consul lator rogationis idem erat dissuasor.
而执政官皮苏,虽然是该法案的提出者,却同时也是其反对者。
operae Clodianae pontis occuparant, tabellae ministrabantur ita ut nulla daretur "uti rogas.
克洛狄乌斯的手下占领了投票桥,发放投票板的方式使得根本没有“如你所提”的赞成板被发下去。
" hic tibi in rostra Cato advolat, convicium Pisoni consuli mirificum facit, si id est convicium, vox plena gravitatis, plena auctoritatis, plena denique salutis.
这时,令你惊讶的是,加图飞奔上讲坛,对执政官皮苏进行了令人惊叹的指责——如果那能被称为指责的话,那是一场充满庄重、充满权威、最终充满救赎的声音。
accedit eodem etiam noster Hortensius, multi praeterea boni; insignis vero opera Favoni fuit.
我们的老友霍尔腾西乌斯也加入其中,此外还有许多好人;而法沃尼乌斯的表现尤为突出。
hoc concursu optimatium comitia dimittuntur, senatus vocatur.
在这群最优秀者的集结下,大会被解散,元老院被召集。
cum decerneretur frequenti senatu, contra pugnante Pisone, ad pedes omnium singillatim accidente Clodio, ut consules populum cohortarentur ad rogationem accipiendam, homines ad quindecim Curioni nullum senatus consultum facienti adsenserunt; ex altera parte facile cccc fuerunt.
在一次出席人数众多的元老院会议上,尽管皮苏竭力反对,克洛狄乌斯也一个接一个地跪倒在众人脚前哀求,元老院仍准备决议让执政官们劝导民众接受法案,此时大约有十五人赞同试图阻止任何元老院决议通过的库里奥;而另一方则轻松达到了四百人。
acta res est.
事情办成了。
Fufius tribunus tum concessit.
护民官富菲乌斯随后退让。
Clodius contiones miseras habebat, in quibus Lucullum, Hortensium, C. Pisonem, Messallam consulem contumeliose laedebat; me tantum "comperisse" omnia criminabatur.
克洛狄乌斯举行了惨淡的群众大会,在会上侮辱性地攻击卢库鲁斯、霍尔腾西乌斯、盖乌斯·皮苏和执政官梅萨拉;而对我,他只指责说我“查明了”一切。
senatus et de provinciis praetorum et de legationibus et de ceteris rebus decernebat ut ante quam rogatio lata esset ne quid ageretur.
元老院针对法务官的行省、使团以及其他事务做出决议,在法案提出之前,不得进行任何审议。
§1.14.6habes res Romanas.
这就是罗马的事务。
sed tamen etiam illud quod non speraram audi.
然而,也请听听我未曾料到的一件事。
Messalla consul est egregius, fortis, constans, diligens, nostri laudator, amator, imitator.
执政官梅萨拉非常杰出、勇敢、坚定、勤勉,是我们的赞美者、热爱者和模仿者。
ille alter uno vitio minus vitiosus quod iners, quod somni plenus, quod imperitus, quod ἀπρακτότατοσ sed voluntate ita καχέκτησ ut Pompeium post illam contionem in qua ab eo senatus laudatus est odisse coeperit.
另外那一个,因为懒惰、嗜睡、无能、极度无所作为(ἀπρακτότατοσ)这一种缺点,反而显得危害较小;但他在意图上却如此恶劣(καχέκτησ),以至于在庞培发表赞扬元老院的那次大会之后,他便开始憎恨庞培。
itaque mirum in modum omnis a se bonos alienavit.
因此,他以一种令人惊异的方式,将所有好人都从自己身边孤立了出去。
neque id magis amicitia Clodi adductus fecit quam studio perditarum rerum atque partium.
他这样做,与其说是出于与克洛狄乌斯的交情,不如说是出于对破败局势和派系的热衷。
sed habet sui similem in magistratibus praeter Fufium neminem.
但在官员中,除了富菲乌斯,他没有一个志同道合的同伙。
bonis utimur tribunis pl. , Cornuto vero Pseudocatone.
我们有很好的平民护民官,特别是科尔努图斯,简直是个“伪加图”。
quid quaeris?
你还想要什么呢?
§1.14.7nunc ut ad privata redeam, Τεῦκρισ promissa patravit.
现在回到私人事务上来,特乌克里斯(Τεῦκρισ)已经履行了诺言。
tu mandata effice quae recepisti.
请你完成你所接受的委托。
Quintus frater, qui Argiletani aedifici reliquum dodrantem emit HS d_c_c_x_x_v_, Tusculanum venditat, ut, si possit, emat Pacilianam domum.
我的弟弟昆图斯以 HS d_c_c_x_x_v_ 的价格买下了阿尔吉雷图姆那栋建筑剩余的四分之三,目前正在推销他在图斯库鲁姆的别墅,以便在可能的情况下买下帕基利乌斯的宅邸。
cum Lucceio in gratiam redii.
我已经与卢克乌斯和好。
video hominem valde petiturire.
我看得出此人非常渴望竞选公职。
navabo operam.
我会尽力协助。
tu quid agas, ubi sis, cuius modi istae res sint, fac me quam diligentissime certiorem.
请尽可能仔细地告诉我你在做什么,身在何处,以及你那里的情况如何。
Idibus Febr.
写于二月月望(二月十三日)。

词汇与语法注释

  1. §1.14.5filiola Curionis — 意为“库里奥的小女儿”。西塞罗用女性化的指小词来讽刺年轻的小库里奥(C. Scribonius Curio),当时他正带领着那些如同卡蒂林纳余孽般的年轻支持者。
  2. §1.14.5uti rogas — 罗马民众大会投票板上的定型用语,意为“如你所提议”(即投赞成票)。在此指当时发生的一项阻碍行为,即根本不发放印有此赞成字样的投票板,企图引导投票走向否决。
  3. §1.14.5tibi — 伦理与格(dativus ethicus),用于引起收信人(阿提库斯)的注意,为叙述增添生动性和临场感(意为“你瞧”、“令人惊讶的是”)。
  4. §1.14.5ἀπρακτότατοσ — 动词 comperio(查明、掌握)的完成时不定式。这表明克洛狄乌斯在带刺地使用这句谴责性黑话,讽刺西塞罗在执政官任期内经常在不透露信息源的情况下宣称“我已经查明了一切”(comperi)。
  5. §1.14.6ἀπρακτότατοσ — 动词 petere(竞选公职)的意愿形 petiturio 的现在不定式。这是一种极为罕见的意愿动词形式,表示“迫切想要竞选公职”的强烈欲望。

引用这一段

西塞罗, 致阿提库斯书信集 §1.14.5-1.14.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi057.humanitext-lat1:1.14.5-1.14.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。