Humanitext Reader

西塞罗 · 致友人书信集 §9.9.1-9.9.3

多拉贝拉的劝告与恺撒的胜势

第 181 段,共 413 段 · 拉丁语

内容简介

这是卡里乌斯(或多拉贝拉)致西塞罗的书信。发信人通报了家人的平安,并指出鉴于恺撒的决定性优势,庞培的失败已成定局。他恳求西塞罗不要因执着于过去的旧共和国而自取灭亡,应当做出保障自身安全与尊严的现实选择。

§9.9.1S. v. g. v.
如果您安好,我便高兴,我也安好。
et Tullia nostra recte v.
我们的图利娅也身体健康。
Terentia minus belle habuit, sed certum scio iam convaluisse eam; praeterea rectissime sunt apud te omnia.
特伦提娅之前有些不适,但我确信她现在已经康复;此外,您家中的一切都极好。
etsi nullo tempore in suspicionem tibi debui venire partium causa potius quam tua tibi suadere, ut te aut cum Caesare nobiscumque coniungeres aut certe in otium referres, praecipue nunc iam inclinata victoria ne possum quidem in ullam aliam incidere opinionem nisi in eam, in qua scilicet tibi suadere videar quod pie tacere non possim.
虽然我决不应该让您怀疑,我劝您与恺撒及我们联合,或至少退隐,是为了派系的利益而不是为了您自己;尤其是现在,胜利的天平已经倾斜,我甚至不可能陷入任何其他的看法,除了这种看法,即在其中我显然似乎在向您建议那些我出于责任感而无法保持沉默的事。
tu autem, mi Cicero, sic haec accipies ut, sive probabuntur tibi sive non probabuntur, ab optimo certe animo ac deditissimo tibi et cogitata et scripta esse iudices.
但是,我亲爱的西塞罗,您将这样对待这些话,即无论它们是否会得到您的赞同,您都将判定它们确实出自一颗对您极好且极为赤诚的心。
§9.9.2animadvertis Cn. Pompeium nec nominis sui nec rerum gestarum gloria neque etiam regum ac nationum clientelis, quas ostentare crebro solebat; esse tutum, et hoc etiam, quod infimo cuique contigit, illi non posse contingere, ut honeste effugere possit, pulso Italia, amissis Hispaniis, capto exercitu veterano, circumvallato nunc denique, quod nescio an nulli umquam nostro acciderit imperatori.
您注意到了,格奈乌斯·庞培无论凭着他名字的名声,还是凭着他所立伟业的光荣,甚至凭着他经常夸耀的对国王和诸民族的庇护关系,都无法获得安全;而且,这件连最卑微的人都能碰到的事,他也无法碰到,即在被逐出意大利、失去西班牙、老兵军队被俘、如今最终被包围(我不知道这是否曾发生在我们国家的任何将领身上)的境遇中,他能够体面地逃脱。
quam ob rem quid aut ille sperare possit aut tu animum adverte pro tua prudentia; sic enim facillime quod tibi utilissimum erit consili capies.
因此,请凭着您的英明,注意他还能指望什么,或者您能指望什么;因为这样您就能最容易地做出对您最有益的决定。
illud autem a te peto, ut, si iam ille evitaverit hoc periculum et se abdiderit in classem, tu tuis rebus consulas et aliquando tibi potius quam cuivis sis amicus.
不过,我向您请求这一点:如果他已经避开了这个危险并躲进了舰队,请您为自己的利益着想,终于对自己、而不是对任何其他人好一点。
satis factum est iam a te vel officio vel familiaritati, satis factum etiam partibus et ei rei p. , quam tu probabas; §9.9.3reliquum est, ubi nunc est res p. , ibi simus potius quam, dum illam veterem sequamur, simus in nulla.
您无论对义务还是对友情,都已经尽了足够的职责,对派系以及您过去赞同的那个共和国也已经尽了足够的职责;剩下的是,如今共和国在哪里,我们就宁可留在这里,而不是在追求那旧日共和国的同时,自己却处于无任何共和国的境地。
qua re velim, mi iucundissime Cicero, si forte Pompeius pulsus his quoque locis rursus alias regiones petere cogatur, ut tu te vel Athenas vel in quamvis quietam recipias civitatem.
因此,我最亲爱的西塞罗,如果庞培万一也从这些地方被驱逐,被迫再次寻求其他地区,我希望您能退到雅典或任何安宁的城邦。
quod si eris facturus, velim mihi scribas, ut ego, si ullo modo potero, ad te advolem.
如果您打算这样做,我希望您写信给我,以便我如果尽一切可能,能飞奔到您的身边。
quaecumque de tua dignitate ab imperatore erunt impetranda, qua est humanitate Caesar, facillimum erit ab eo tibi ipsi impetrare, et meas tamen preces apud eum non minimum auctoritatis habituras puto.
任何关于您尊严的事,若需从将领那里获得,以恺撒的人道胸怀,您自己极易从他那里获得,但我认为我对他的恳求也将具有不小的分量。
erit tuae quoque fidei et humanitatis curare ut is tabellarius, quem ad te misi, reverti possit ad me et a te mihi litteras referat.
确保我派去给您的这位信使能够返回我这里,并从您那里带回给我的信件,这也将是您的信义和人道所应关照的事。

词汇与语法注释

  1. §9.9.1S. v. g. v. et Tullia nostra recte v. — 拉丁书信开头常用的典型缩写。S. v. g. v. 代表 "Si vales, gaudeo; ego valeo"(如果您安好,我便高兴;我也安好),recte v. 代表 "recte valet"(身体健康)。
  2. §9.9.1partium causa potius quam tua tibi suadere — 不定式 suadere 的主格(对格 me)被省略。结构为 "[me] suadere tibi ... partium causa potius quam tua [causa]"([我]向您建议……是为了派系利益,而不是为了您自己[的利益])。
  3. §9.9.2nescio an nulli — "nescio an" 是一个习惯用语,表示“我想也许”、“恐怕”(相当于 "I suspect that")。后接否定词 "nulli"(没有任何人),意思是“我想这恐怕从未发生在我们国家的任何将领身上”。
  4. §9.9.3reliquum est... simus — 由 "reliquum est"(剩下的是……)引导的名词性分句,在虚拟式 "simus" 之前省略了连词 "ut"。
  5. §9.9.3qua est humanitate Caesar — 关系代名词引用的性质夺格(ablative of quality)结构:"Caesar est ea humanitate"(恺撒具有如此的人道胸怀)。它起原因分句的作用,译为“由于恺撒具有那样的人道品质”或“以恺撒如此人道的性格”。

引用这一段

西塞罗, 致友人书信集 §9.9.1-9.9.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:9.9.1-9.9.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。