Humanitext Reader

西塞罗 · 致友人书信集 §9.26.1-9.26.3

埃乌特拉佩鲁斯的宴会与独裁下的处世态度

第 199 段,共 413 段 · 拉丁语

内容简介

西塞罗报告了他参加由埃乌特拉佩鲁斯举办、有出人意料的客人出席的活跃宴会,并为自己在当前的政治奴役下通过学问和幽默来度日的乐观生活态度进行辩护。

§9.26.1accubueram hora nona, cum ad te harum exemplum in codicillis exaravi.
我在第九时已入席,这时我在小册子上写下了这封信的草稿。
dices: 'ubi?' apud Volumnium Eutrapelum, et quidem supra me Atticus, infra Verrius, familiares tui.
你会说:“在哪里? ”在沃尔姆尼乌斯·埃乌特拉佩鲁斯的家里,而且确实,阿提库斯在我上方,韦里乌斯在我下方,他们都是你的熟人。
miraris tam exhilaratam esse servitutem nostram? quid ergo faciam? (te consulo, qui philosophum audis) angar, excruciem me? quid adsequar? deinde quem ad finem? 'vivas,' inquis 'in litteris. '.
你奇怪我们的奴役状态竟如此欢快吗? 那么我该怎么办呢? (我向你请教,你可是听哲学课的人)。 我该焦虑、折磨自己吗? 我能得到什么? 而且,这要到什么尽头呢? 你说:“在学问中生活吧。
an quicquam me aliud agere censes aut posse vivere, nisi in litteris viverem? sed est earum etiam 'non satietas sed quidam modus; a quibus cum discessi, etsi minimum mihi est in cena (quod tu unum zh/thma Dioni philosopho posuisti), tamen quid potius faciam, prius quam me dormitum conferam, non reperio.
”你以为我在做别的什么事,或者,如果我不活在学问中,我还能活下去吗? 但即使是学问,也有——不是厌倦,而是某种限度;当我离开它时,虽然在晚餐中对我来说没有什么,(这是你向哲学家迪翁提出的唯一问题),但我还是找不到在睡觉前我更想做些什么。
audi reliqua: infra Eutrapelum Cytheris accubuit.
听听剩下的:在埃乌特拉佩鲁斯下方入席的是库特里斯。
§9.26.2'in eo igitur,' inquis, 'convivio Cicero ille, " quem aspectabant, cuius ob os Graii ora obvertebant sua? " non me hercule suspicatus sum illam adfore.
你说:“那么,在那个宴会上,就是那位西塞罗吗? ‘人们曾注视着他,希腊人曾转向他以瞻仰其容颜? ’”凭赫拉克勒斯起誓,我根本没有料到她会在场。
sed tamen ne Aristippus quidem ille Socraticus erubuit, cum esset obiectum habere eum Laida.
然而,甚至连那位苏格拉底学派的阿里斯提普斯在被指责占有莱斯时也未曾脸红。
'habeo,' inquit, 'non habeor a Laide' (Graece hoc melius; tu, si voles, interpretabere); me vero nihil istorum ne iuvenem quidem movit umquam, ne nunc senem; convivio delector; ibi loquor quod in solum, ut dicitur, et gemitum in risus maximos transfero.
他说:“我占有莱斯,而不是被莱斯占有”(这句在希腊语中更好听;如果你愿意,可以自己翻译);但我,那些事情甚至在年轻时也从未打动过我,更不用说现在老了;我喜欢宴会;在那里我口无遮拦,正如俗话所说,并把叹息转化为纵声大笑。
§9.26.3an tu id melius, qui etiam philosophum inriseris, qui cum ille, 'si quis quid quaereret,' dixisset, cenam te quaerere a mane dixeris? ille baro te putabat quaesiturum, unum caelum esset an innumerabilia.
难道你做得更好吗? 你甚至嘲笑了哲学家,当他说“如果有人要提问”时,你却说你从早上起就在寻找晚餐? 那个傻瓜还以为你会提问天是一个还是有无数个。
quid ad te? at hercule †cena non quid ad te tibi praesertim.
那关你什么事? 但凭赫拉克勒斯起誓,晚餐确实关你的事,特别是对你而言。
sic igitur vivitur: cotidie aliquid legitur aut scribitur; dein ne amicis nihil tribuamus, epulamur una non modo non contra legem, si ulla nunc lex est, sed etiam intra legem et quidem aliquanto.
所以,我们就这样生活:每天读点什么或写点什么;然后,为了不至于对朋友毫无贡献,我们一起宴饮,这不仅不违反法律(如果现在还有法律的话),而且还在法律许可的范围内,甚至宽裕得多。
qua re nihil est quod adventum nostrum extimescas; non multi cibi hospitem accipies, multi ioci.
因此,你完全不用害怕我们的到来;你将接待的不是一个胃口很大的客人,而是一个笑话很多的客人。

词汇与语法注释

  1. 9.26.1accubueram hora nona, cum ad te harum exemplum in codicillis exaravi — “cum 逆进”(cum inversum)句法。主句使用过去完成时(accubueram)提供背景状况,而 `cum` 从句使用直说法语完成时(exaravi)引入突发的主要事件,意为“我当时正入席……就在那时我写下了……”。
  2. 9.26.1a quibus cum discessi — 关系代词 `quibus` 指代前文中的 `litteris`,作为“连接关系代词”(relative connection)在句首发挥过渡作用,译为“当我离开它们(学问)时”。
  3. 9.26.2quod in solum, ut dicitur — 口语惯用语 `quod in solum [venit]`(直译为“落在地上的东西”)省略动词后的形式,转义为“随口说出的话”或“想到什么就说什么”。
  4. 9.26.3an tu id melius, qui etiam philosophum inriseris — 形容词 `melius` 之后省略了动词 `feceris`(或 `egeris`)。此外,`qui` 从句中的动词 `inriseris` 采用虚拟式完成时(说明特征或原因的虚拟式),以此表达作出该判断的原因(“因为你甚至嘲笑了”)。
  5. 9.26.3nihil est quod adventum nostrum extimescas — `nihil est quod` 接虚拟式(`extimescas`)的句式,表示强烈的否定或无必要:“你完全没有必要害怕”。

引用这一段

西塞罗, 致友人书信集 §9.26.1-9.26.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:9.26.1-9.26.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。