Humanitext Reader

西塞罗 · 致友人书信集 §6.2.1-6.2.3

致卡埃基纳论政局走向与勉励希望

第 101 段,共 413 段 · 拉丁语

内容简介

西塞罗向卡埃基纳解释了自己写信变少的原因,并分析了当前动荡的国家政局下可能出现的几种命运走向,鼓励他无论结果如何,问心无愧之人都有理由抱持希望或接受应有的抚慰。

§6.2.1peto a te ne me putes oblivione tui rarius ad te scribere, quam solebam, sed aut gravitate valetudinis, qua tamen iam paulum videor levari, aut quod absim ab urbe, ut, qui ad te proficiscantur, scire non possim.
我请求你,不要以为我比以往更少给你写信是因为忘记了你,而是因为我身体病重(不过现在似乎已经稍微有所缓解),或者是由于我离开了罗马城,以至于我无法知道有哪些人正启程去你那里。
qua re velim ita statutum habeas, me tui memoriam cum summa benevolentia tenere tuasque omnis res non minori mihi curae quam meas esse.
因此,我希望你确信:我怀着极大的善意保留着对你的记忆,并且你的一切事务对我来说不比我自己的事务更少让我挂虑。
§6.2.2quod maiore in varietate versata est adhuc tua causa quam homines aut volebant aut opinabantur, mihi crede, non est pro malis temporum quod moleste feras; necesse est enim aut armis urgeri rem p. sempiternis aut iis positis recreari aliquando aut funditus interire.
至于你的诉讼迄今为止比人们所希望或预料的经历了更多的曲折,请相信我,考虑到时代的艰难,这并不是你应当感到苦恼的事;因为国家不可避免地要么被永久的武力所压迫,要么在武力放下后在某个时候得以复苏,要么彻底灭亡。
si arma valebunt, nec eos, a quibus reciperis, vereri debes nec eos, quos adiuvisti; si armis aut condicione positis aut defetigatione abiectis aut victoria detractis civitas respiraverit, et dignitate tua frui tibi et fortunis licebit; sin omnino interierint omnia fueritque is exitus, quem vir prudentissimus, M. Antonius, iam tum timebat, cum tantum instare malorum suspicabatur, misera est illa quidem consolatio, tali praesertim civi et viro, sed tamen necessaria, nihil esse praecipue cuiquam dolendum in eo quod accidat universis.
如果武力主宰一切,你既不需要害怕接纳你的人,也不需要害怕你曾帮助过的人;如果武力要么因协议而放下、要么因疲惫而被抛弃、要么因胜利而被消除,使国家得以喘息,你将能够享受你的尊严和财产;但如果一切都彻底灭亡,并且出现那位极有远见的人马尔库斯·安东尼乌斯在怀疑有如此多灾难迫在眉睫时就已经在担忧的那个结局,那么对于你这样的公民和人来说,这确实是一个悲惨的安慰,但也是必不可少的安慰:即对于所有人共同遭遇的事情,任何人都不必特别感到悲伤。
§6.2.3quae vis insit in his paucis verbis (plura enim committenda epistulae non erant), si attendes, quod facis, profecto etiam sine meis litteris intelleges te aliquid habere, quod speres, nihil, quod aut hoc aut aliquo rei p. statu timeas; omnia si interierint, cum superstitem te esse rei publicae ne si liceat quidem velis, ferendam esse fortunam, praesertim quae absit a culpa.
这区区数语中蕴含着怎样的力量(因为更多的事情是不应该托付给信件的),如果你予以注意(你确实正在这样做),你无疑即使没有我的来信也会明白,你有些可以希望的事情,而在目前或任何一种国家状态下,你都没有什么可害怕的;如果一切都灭亡了,既然即使被允许你也不愿比国家活得更久,那么命运就是必须承受的,尤其是那种不带过错的命运。
sed haec hactenus.
但这些就说到这里。
tu velim scribas ad me quid agas et ubi futurus sis, ut aut quo scribam aut quo veniam scire possim.
我希望你写信告诉我你在做什么以及你将在哪里,以便我能知道要么往哪里写信,要么往哪里去找你。

词汇与语法注释

  1. 6.2.1ne me putes oblivione tui rarius ad te scribere, quam solebam, sed aut gravitate valetudinis... aut quod absim — `ne me putes` 的否定范围仅限于 `oblivione tui`(其中 `tui` 是宾格性属格),而之后由 `sed aut gravitate... aut quod absim` 引导的成分则作为写信变稀少的真实、肯定的原因。句法结构为“不要以为我是因为忘记你才少写信,而是因为健康问题或我的缺席”。
  2. 6.2.2non est pro malis temporum quod moleste feras — `non est quod` 补以虚拟语气(`feras`)是表示“没有理由……”的常用句型。`pro malis temporum` 是一个表示比例或基准的介词短语,意为“考虑到时代的糟糕/相比于时代的糟糕”。
  3. 6.2.2nihil esse praecipue cuiquam dolendum in eo quod accidat universis — 此带格不定式从句(`nihil esse... dolendum`)作为同位语,用以解释前文 `consolatio`(安慰)的具体内容。`dolendum [esse]` 是动形容词(gerundive)的无人称用法,意为“不应当为……感到悲伤”。
  4. 6.2.3omnia si interierint, cum superstitem te esse rei publicae ne si liceat quidem velis, ferendam esse fortunam — `ferendam esse fortunam`(命运是必须承受的)是依赖于主句动词 `intelleges`(你将明白)的带格不定式从句。`cum ... velis` 是表示原因的虚拟语气从句,其中 `superstitem`(幸存者)支配与格 `rei publicae`。

引用这一段

西塞罗, 致友人书信集 §6.2.1-6.2.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:6.2.1-6.2.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。