Humanitext Reader

西塞罗 · 致友人书信集 §5.20.5-5.20.9

关于卢切乌斯资金处理及推荐名册的辩解

第 97 段,共 413 段 · 拉丁语

内容简介

西塞罗为卢切乌斯的资金处理及自己账目登记的合理性进行辩护,并就呈报推荐名单(恩惠)的期限、十万塞斯特斯的结清问题以及他自己的资金被庞培没收的事实进行了解释。

§5.20.5nam de Lucceio est ita actum, ut auctore Cn. Pompeio ista pecunia in fano poneretur.
因为关于卢切乌斯的事是这样处理的:在格奈乌斯·庞培的建议下,那笔钱被存放在神殿里。
id ego agnovi meo iussu esse factum.
我承认这是根据我的命令做的。
qua pecunia Pompeius est usus ut ea, quam tu deposueras, Sestius.
庞培使用了这笔钱,正如塞斯提乌斯使用了你所存入的那笔钱一样。
sed haec ad te nihil intellego pertinere; illud me non animadvertisse moleste ferrem, ut ascriberem te in fano pecuniam iussu meo deposuisse, nisi ista pecunia gravissimis esset certissimisque monumentis testata, cui data, quo senatus consulto, quibus tuis, quibus meis litteris P. Sestio tradita esset.
但我明白这些事与你毫无关系;如果那笔钱没有极其重大且确实的记录证明它被给予了谁、根据哪项元老院决议、通过你的哪些信件以及我的哪些信件移交给了普布利乌斯·塞斯提乌斯,那么我一定会为自己未能注意到这一点——即没有写明你是根据我的命令将钱存入神殿的——而感到懊恼。
quae cum viderem tot vestigiis impressa, ut in iis errari non posset, non ascripsi id, quod tua nihil referebat; ego tamen ascripsisse mallem, quoniam id te video desiderare.
既然我看到这些事留下了如此多的痕迹,以至于不可能出错,我便没有写下那件与你毫无利害关系的事;然而,既然我看到你希望如此,我还是宁愿当时写上了。
§5.20.6sicut scribis tibi id esse referendum, idem ipse sentio, neque in eo quicquam a meis rationibus discrepabunt tuae; addes enim tu, meo iussu, quod ego, qui non addidi, nec causa est cur negem nec, si causa esset et tu nolles, negarem.
正如你所写的应当由你呈报,我本人也是这样认为的,而且在这方面你的账目与我的账目不会有任何矛盾;因为你会加上“根据我的命令”,而没有加上这一点的我,既没有理由否认,而且即使有理由且你不同意,我也不会否认。
nam de sestertiis nongentis milibus certe ita relatum est, ut tu sive frater tuus referri voluit.
因为关于九十万塞斯特斯,确实是按照你或你的兄弟所希望的方式呈报的。
sed, si quid est, quoniam de Lucceio parum provisum est, quod ego in rationibus referendis etiam nunc corrigere possim, de eo mihi, quoniam senatus consulto non sum usus, quid per leges liceat, considerandum est.
但是,如果有什么地方,由于对卢切乌斯的事考虑不周,以至于我现在在呈报账目时仍能予以纠正,那么关于这一点,由于我没有利用元老院决议,我必须考虑法律允许怎么做。
te certe in pecuniam exactam ista referre ex meis rationibus relatis non oportuit, nisi quid me fallit; sunt enim alii peritiores.
如果你应当把我已呈报的账目中属于那些款项的部分登记为已征收的款项,除非我有什么误解,否则你确实是不应该这么做的;因为还有其他更有经验的人。
illud cave dubites, quin ego omnia faciam, quae interesse tua aut etiam velle te existimem, si ullo modo facere possim.
你切莫怀疑,只要我能以任何方式做到,我一定会做一切我认为符合你的利益或者你所期望的事。
§5.20.7quod scribis de beneficiis scito a me et tribunos militaris et praefectos et contubernalis dumtaxat meos delatos esse.
至于你关于推荐表所写的内容,要知道我只呈报了军职论坛官、长官以及至少是我自己的同僚随员。
in quo quidem me ratio fefellit; liberum enim mihi tempus ad eos deferendos existimabam dari, postea certior sum factus triginta diebus deferri necesse esse, quibus rationes rettulissem.
在这一点上,我的估计确实错了;因为我原以为呈报他们是有充裕时间的,但后来我被告知,必须在提交账目后的三十天内呈报他们。
sane moleste tuli non illa beneficia tuae potius ambitioni reservata esse quam meae, qui ambitione nihil uterer.
我确实感到非常遗憾,这些恩惠没有留给你的仕途进取之用,反而留给了我这个根本不追求仕途进取的人。
de centurionibus tamen et de tribunorum militarium contubernalibus res est in integro; genus enim horum beneficiorum definitum lege non erat.
不过,关于百人队长以及军职论坛官的随员,事情还是完整的;因为这类恩惠法律并没有做出规定。
§5.20.8reliquum est de sestertiis centum milibus, de quibus memini mihi a te Myrina litteras esse adlatas, non mei errati, sed tui; in quo peccatum videbatur esse, si modo erat, fratris tui et Tulli.
剩下的是关于十万塞斯特斯的事,我记得你从米里纳给我带来过信件,谈的不是我的错误,而是你的错误;在这件事上,如果有错的话,似乎也是你兄弟和图利乌斯的错。
sed, cum id corrigi non posset, quod iam depositis rationibus ex provincia decessimus, credo me quidem tibi pro animi mei voluntate proque ea spe facultatum, quam tum habebamus, quam humanissime potuerim, rescripsisse; sed neque tum me humanitate litterarum mearum obligatum puto neque me tuam hodie epistulam de HS c_ sic accepisse, ut ii accipiunt, quibus epistulae per haec tempora molestae sunt.
但是,由于这已无法纠正,因为在账目存放之后我们便离开了行省,我相信,根据我的心愿以及我们当时对财力的期望,我已经尽我所能以最温和的态度给你写了复信;但我既不认为当时我因信中的温和态度而承担了义务,今天我收到你关于这十万塞斯特斯的来信时,也并不像那些在这个时期觉得来信令人厌烦的人那样去接受它。
§5.20.9simul illud cogitare debes, me omnem pecuniam, quae ad me salvis legibus pervenisset, Ephesi apud publicanos deposuisse; id fuisse HS x_x_i_i_; eam omnem pecuniam Pompeium abstulisse.
同时你应当考虑到这一点:我已将所有在不违法的情况下到我手中的钱,存放在爱非索的税吏那里;这笔钱共计二百意万塞斯特斯;而庞培拿走了所有的这些钱。
quod ego sive aequo animo sive iniquo fero, tu de HS c_ aequo animo ferre debes et existimare eo minus ad te vel de tuis cibariis vel de mea liberalitate pervenisse.
无论我是以平静的心情还是不平的心情忍受这件事,你对那十万塞斯特斯都应当平静地忍受,并认为由于这个缘故,无论从你的伙食费中还是从我的慷慨中,到你手中的钱都减少了那一部分。
quod si mihi expensa ista HS c tulisses, tamen, quae tua est suavitas quique in me amor, nolles a me hoc tempore aestimationem accipere; nam, numeratum si cuperem, non erat.
但是,即使你已经将那十万塞斯特斯记在我的账上,然而,凭着你的温和以及你对我的爱,在这个时候你也不会愿意接受我的代物估价;因为,就算我想要现金,也没有。
sed haec iocatum me putato, ut ego te existimo.
不过,你要认为我这些话是在开玩笑,正如我对你的看法一样。
ego tamen, cum Tullius rure redierit, mittam eum ad te, si quid ad rem putabis pertinere.
尽管如此,等图利乌斯从乡下回来后,如果你认为有任何关系,我还是会派他去你那里。
hanc epistulam cur conscindi velim causa nulla est.
没有理由让我希望这封信被撕毁。

词汇与语法注释

  1. 5.20.5qua pecunia Pompeius est usus ut ea, quam tu deposueras, Sestius — 关系形容词 `qua` 起连接作用,作主句动词 `usus est` 的夺格宾语。后半部分 `ut ea...` 是省略结构,完整表达为 `ut ea [pecunia], quam tu deposueras, Sestius [usus est]`(正如塞斯提乌斯使用了你所存入的那笔钱一样)。
  2. 5.20.5illud me non animadvertisse moleste ferrem, ut ascriberem — 虚拟式未完成过去时,表示与过去事实相反的条件句主句。`illud` 是前指代词,预示后面的 `ut ascriberem...` 从句(“写明……”),作不定式 `animadvertisse` 的逻辑主语或宾语。
  3. 5.20.7ad eos deferendos — 介词 `ad` 连用动形容词的宾格,表示目的(“为了呈报他们”)。
  4. 5.20.9quod si mihi expensa ista HS c tulisses — `expensum (alicui) ferre` 是罗马会计术语,意为“在账簿上登记为(向某人)支付”。`quod si` 是过渡公式,意为“但如果”。

引用这一段

西塞罗, 致友人书信集 §5.20.5-5.20.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:5.20.5-5.20.9

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。