§3.10.9vicerim? quod si id est maxime astuti, omnia ad suam utilitatem referre, quid mihi tandem erat utilius, quid commodis meis aptius quam hominis nobilissimi atque honoratissimi coniunctio, cuius opes, ingenium, liberi, adfines, propinqui mihi magno vel ornamento vel praesidio esse possent? quae tamen ego omnia in expetenda amicitia tua non astutia quadam, sed aliqua potius sapientia secutus sum.
超越了吗？ 但如果将一切都归结于自我的利益是极狡猾之人的特征，那么，请问对我来说，有什么比与一位最高贵、最受尊敬之人的结合更有益、更适合我的利益呢？ 他的财富、才华、子女、姻亲和近亲，都可以成为我的巨大荣耀或庇护。 然而，我在寻求你的友谊时追求这一切，并非出于某种狡猾，而是出于某种智慧。
quid? illa vincula, quibus quidem libentissime astringor, quanta sunt, studiorum similitudo, suavitas consuetudinis, delectatio vitae atque victus, sermonis societas, litterae interiores! atque haec domestica; quid illa tandem popularia, reditus inlustris in gratiam, in quo ne per imprudentiam quidem errari potest sine suspicione perfidiae, amplissimi sacerdota collegium, in quo non modo amicitiam violari apud maiores nostros fas non erat, sed ne coptari quidem sacerdotem licebat, qui cuiquam ex collegio esset inimicus?
什么？ 那些让我极其乐意受其约束的纽带——学业的相似、交往的甜蜜、生活与生计的乐趣、交谈的共享、更深层的学问——是多么巨大啊！ 而这些都是家庭内部的事；那么，请问那些公众的事物又如何呢？ 那引人注目的恢复和好，在其中即使因疏忽而犯错也难免被怀疑为不忠；那最显赫的祭司团，在我们的祖先中，不仅在其中伤害友谊是不敬的，甚至连选入一个对团内任何人怀有敌意的人担任祭司也是不被允许的。
§3.10.10quae ut omittam tam multa atque tanta, quis umquam tanti quemquam fecit aut facere potuit aut debuit quanti ego Cn.
且不说这许多且重大的事，曾有谁像我器重你女儿的公公格奈乌斯·庞培那样器重过任何人，或者能够、应该这样器重呢？
Pompeium, socerum tuae filiae? etenim si merita valent, patriam, liberos, salutem, dignitatem, memet ipsum mihi per illum restitutum puto, si consuetudinis iucunditas, quae fuit umquam amicitia consularium in nostra civitate coniunctior?.
因为如果功绩具有分量，我认为我的祖国、孩子、安全、尊严以及我自己，都是通过他得以恢复的；如果交往的愉悦具有分量，在我们的国家中，曾有过任何执政官级别的友谊比这更紧密吗？
si illa amoris atque offici signa, quid mihi ille non commisit, quid non mecum communicavit, quid de se in senatu, cum ipse abesset, per quemquam agi maluit, quibus ille me rebus non ornatissimum voluit amplissime, qua denique ille facilitate, qua humanitate tulit contentionem meam pro Milone adversantem interdum actionibus suis, quo studio providit, ne quae me illius temporis invidia attingeret, cum me consilio, cum auctoritate, cum armis denique texit suis? quibus quidem temporibus haec in eo gravitas, haec animi altitudo fuit, non modo ut Phrygi alicui aut Lycaoni, quod tu in legatis fecisti, sed ne summorum quidem hominum malevolis de me sermonibus crederet.
如果那些爱与义务的标志具有分量，他有什么没有委托给我，有什么没有与我交流，当他自己不在时，在元老院中他更希望关于自己的事务通过别人而不是通过我来办理吗？ 他在哪些事情上不希望我获得最充分、最显赫的荣耀？ 最后，当我为米罗抗辩、有时反对他的行动时，他以怎样的宽容、怎样的温情包容了我？ 当他用他的建议、他的权威、乃至他的武装来保护我时，他以怎样的热忱确保那个时期的怨恨不会波及到我？ 在那些时期，他身上有着这样的庄重和高尚的心灵，以至于他不仅没有相信任何弗里吉亚人或吕卡翁人的话（正如你在对待使节时所做的那样），甚至连最高贵的人们关于我的恶意言论也不相信。
huius igitur filius cum sit gener tuus, cumque, praeter hanc coniunctionem adfinitatis quam sis Cn.
因此，既然他的儿子是你的女婿，且我明白，除了这层姻亲关系之外，你对格奈乌斯·庞培是多么亲爱和令人愉悦，那么请问，我对你应当怀有怎样的态度呢？
Pompeio carus quamque iucundus, intellegam, quo tandem animo in te esse debeo? cum praesertim eas ad me litteras is miserit, quibus, etiam si tibi, cui sum amicissimus, hostis essem, placarer tamen totumque me ad eius viri ita de me meriti voluntatem nutumque converterem.
尤其是当他给我寄来那样一封信，在信中，即使我与你（我最亲密的朋友）为敌，我也会被劝解，并使自己完全转向那位对我如此有恩之人的意志和示意。
§3.10.11sed haec hactenus; pluribus enim etiam fortasse verbis, quam necesse fuit, scripta sunt.
但这些就说到这里吧；因为这些话写得或许比必要的还要多。
nunc ea, quae a me profecta quaeque instituta sunt cognosce atque haec agimus et agemus magis pro dignitate quam pro periculo tuo.
现在请了解由我发起和确立的事情；我们做这些事、并且将更多地去做，是为了你的尊严，而不是因为你的危险。
te enim, ut spero, propediem censorem audiemus, cuius magistratus officia, quae sunt maximi animi summique consili, tibi diligentius et accuratius quam haec, quae nos de te agimus, cogitanda esse censeo.
因为我希望，不久我们就会听到你担任监察官的消息，我以为，这一官职的职责需要极大的气魄和最高的智慧，比起我们为你所做的这些事，更需要你本人更勤勉、更精确地去思考。