Humanitext Reader

西塞罗 · 致友人书信集 §2.8.1-2.8.3

致凯利乌斯:索求政局展望与阻止延任

第 28 段,共 413 段 · 拉丁语

内容简介

西塞罗要求凯利乌斯不要写琐碎的传言,而是写对国家未来的展望。他提及与庞培的会谈,称赞庞培的爱国心并建议凯利乌斯与其合作,同时再次恳求凯利乌斯阻止其属州任期的延长。

§2.8.1quid? tu me hoc tibi mandasse existimas, ut mihi gladiatorum compositiones, ut vadimonia dilata et Chresti compilationem mitteres et ea, quae nobis, cum Romae sumus, narrare nemo audeat? vide, quantum tibi meo iudicio tribuam (nec me hercule iniuria; politikw/teron enim te adhuc neminem cognovi).
什么? 你以为我委托你做这些,是让你把角斗士的配对、法庭延期、克雷斯图斯的抢劫案,以及那些我们在罗马时谁都不敢跟我们说的事情寄给我吗? 看看在我的评价中,我是多么器重你(凭赫拉克勒斯起誓,这绝非无端;因为到目前为止,我还没见过比你更有政治头脑的人)。
ne illa quidem curo mihi scribas, quae maximis in rebus rei publicae geruntur cotidie, nisi quid ad me ipsum pertinebit; scribent alii, multi nuntiabunt, perferet multa etiam ipse rumor.
我甚至不在乎你向我汇报国家大事中每天发生的事情,除非它们与我个人有关;其他人会写信,许多人会通报,传言本身也会带来很多消息。
qua re ego nec praeterita nec praesentia abs te, sed ut ab homine longe in posterum prospiciente futura exspecto, ut, ex tuis litteris cum formam rei publicae viderim, quale aedificium futurum sit scire possim.
因此,我不指望你告诉我过去或现在的事,而是把你当作一个高瞻远瞩的人,期待着未来的事,以便当我从你的信中看到国家的轮廓时,能够知道未来将建成怎样的建筑。
§2.8.2neque tamen adhuc habeo quod te accusem; neque enim fuit quod tu plus providere posses quam quivis nostrum in primisque ego, qui cum Pompeio compluris dies nullis in aliis nisi de re publica sermonibus versatus sum;
不过,目前我还没有理由指责你;因为在我们任何人、尤其是最先包括我自己(我曾与庞培共处数日,谈论的无一不是国家大事)看来都无法预见的事情上,你也同样无法预见得更多。
quae nec possunt scribi nec scribenda sunt; tantum habeto, civem egregium esse Pompeium et ad omnia, quae providenda sunt in re publica, et animo et consilio paratum.
这些谈话既无法写下,也不该写下;你只要记住这一点:庞培是一位杰出的公民,无论是心志还是谋略,他都已为国家中需要预见的一切做好了准备。
qua re da te homini; complectetur, mihi crede.
因此,去投靠他吧;相信我,他会接纳你的。
iam idem illi et boni et mali cives videntur, qui nobis videri solent.
现在,在他眼里,那些好公民和坏公民,正和我们通常所看的一模一样。
§2.8.3ego cum Athenis decem ipsos dies fuissem multumque mecum Gallus noster Caninius, proficiscebar inde pridie Nonas Quintilis, cum hoc ad te litterarum dedi.
我在雅典整整待了十天,我们的加卢斯·卡尼尼乌斯一直与我相伴,在七月纳那日的前一天,我从那里出发时,给你写了这封信。
tibi cum omnia mea commendatissima esse cupio tum nihil magis quam ne tempus nobis provinciae prorogetur; in eo mihi sunt omnia.
我不仅希望我的一切事务都能得到你最妥善的关照,更希望我们在属州的任期千万不要延长;对我来说,一切都取决于此。
quod quando et quo modo et per quos agendum sit, tu optime constitues.
至于此事何时、如何以及通过谁来办理,你将做出最妥当的决定。

词汇与语法注释

  1. §2.8.1politikw/teron — 希腊语 πολιτικώτερον(形容词 πολιτικός 的比较级中性单数,在此作副词用)意为“更有政治头脑的”或“更具国家全局观的”。西塞罗借此赞赏凯利乌斯不仅能传播世俗传闻,更具有从大局分析政治走向的能力。
  2. §2.8.2neque enim fuit quod tu plus providere posses — “fuit quod” 连用虚拟语气(“posses”,即 “possum” 的未完成过去时虚拟语气)构成非人称句式,意为“有理由/余地去做出某事”。此处意为“你也没有余地预见(providere)得更多”,指代当时西塞罗或任何人都无法预料的复杂政治局势。
  3. §2.8.3pridie Nonas Quintilis — 罗马历的日期表达法。Quintilis(或 Quinctilis)是七月的旧称(儒略历改革前的第五个月)。由于七月的“纳那日”(Nonae)是7日,因此其前一天(pridie)指7月6日。
  4. §2.8.3hoc ad te litterarum — “litterarum” 是复数名词 “litterae”(信件)的属格,作为部分属格(partitive genitive)修饰指示代名词 “hoc”(宾格),意为“这封信”。

引用这一段

西塞罗, 致友人书信集 §2.8.1-2.8.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:2.8.1-2.8.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。