Humanitext Reader

西塞罗 · 致友人书信集 §2.17.1-2.17.7

继任安排与归途规划及对比布鲁斯的推荐

第 37 段,共 413 段 · 拉丁语

内容简介

西塞罗说明了关于继任者和行程的规划,讨论了公款管理等财务事务,并表达了对比布鲁斯的不满,但同时仍按收信人的请求为他写了给比布鲁斯的推荐信。

§2.17.1Litteras a te mihi stator tuus reddidit Tarsi a. d. xvi K. Sextilis.
你的送信使者于八月朔日前第十六日(七月十七日)在塔尔苏斯将你的来信递交给了我。
his ego ordine, ut videris velle, respondebo.
我将按照你似乎希望的顺序来回复这些内容。
de successore meo nihil audivi neque quemquam fore arbitror.
关于我的继任者,我没有听到任何消息,也不认为会有任何人。
quin ad diem decedam, nulla causa est, praesertim sublato metu Parthico.
没有理由不按期离任,尤其是在帕提亚的威胁消除之后。
commoraturum me nusquam sane arbitror; Rhodum Ciceronum causa puerorum accessurum puto, neque id tamen certum.
我想我绝不会在任何地方逗留;我想我将为了孩子们,即年轻的西塞罗们,而前往罗得岛,但这也并非确定。
ad urbem volo quam primum venire; sed tamen iter meum rei publicae et rerum urbanarum ratio gubernabit.
我希望能尽早前往罗马城下;不过,我的行程仍将由国家和城市事务的状况来支配。
successor tuus non potest ita maturare, ullo modo ut tu me in Asia possis convenire.
你的继任者无法如此迅速赶来,以至于你在任何情况下都不可能在亚细亚与我相会。
§2.17.2de rationibus referendis non erat incommodum te nullas referre, quam tibi scribis a Bibulo fieri potestatem;
关于提交账目,你不提交任何账目并无不妥,正如你所写的,比布鲁斯赋予了你这一权力;但在我看来,在尤利乌斯法之下,你几乎不可能做到这一点。
sed id vix mihi videris per legem Iuliam facere posse, quam Bibulus certa quadam ratione non servat, tibi magno opere servandam censeo.
比布鲁斯出于某种特定理由而不遵守该法,但我认为你必须极力遵守它。
§2.17.3quod scribis Apamea praesidium deduci non oportuisse, videbam item ceteros existimare molesteque ferebam de ea re minus commodos sermones malevolorum fuisse.
关于你所写的,不应该从阿帕梅亚撤走守备队,我看到其他人也同样这样认为,并且对心怀恶意之人对此事产生的不利传言感到不快。
Parthi transierint necne praeter te video dubitare neminem.
我看到,除了你之外,没有人怀疑帕提亚人是否已经渡河。
itaque omnia praesidia, quae magna et firma paraveram, commotus hominum non dubio sermone dimisi.
因此,受人们不容置疑的传言所动,我解散了之前准备的庞大而坚固的所有守备队。
§2.17.4rationes mei quaestoris nec verum fuit me tibi mittere, nec tamen erant confectae; eas nos Apameae deponere cogitabamus.
我把财务官的账目送给你既不妥当,而且它们也还没有整理完毕;我们正考虑把它们存放在阿帕梅亚。
de praeda mea praeter quaestores urbanos, id est populum Romanum, terruncium nec attigit nec tacturus est quisquam.
至于我的战利品,除了城市财务官(即罗马人民)之外,没有任何人碰过、也绝不会去碰哪怕一文钱。
Laudiceae me praedes accepturum arbitror omnis pecuniae publicae, ut et mihi et populo cautum sit sine vecturae periculo.
我想我将在老底嘉接受全部公款的担保人,以便在没有运输风险的情况下,确保我与罗马人民的安全。
quod scribis ad me de drachmum ccciↃↃↃ, nihil est quod in isto genere cuiquam possim commodare; omnis enim pecunia ita tractatur, ut praeda a praefectis, quae autem mihi attributa est, a quaestore curetur.
至于你写信向我提及的十万德拉克马,在那种事情上,我无法给任何人提供任何融通;因为所有的资金都是这样处理的:战利品由副官们掌管,而分配给我的部分则由财务官负责。
§2.17.5quod quaeris, quid existimem de legionibus quae decretae sunt in Syriam, antea dubitabam venturaene essent; nunc mihi non est dubium quin, si antea auditum erit otium esse in Syria, venturae non sint; Marium quidem successorem tarde video esse venturum, propterea quod senatus ita decrevit, ut cum legionibus iret.
关于你询问我如何看待已决定调往叙利亚的军团,以前我曾怀疑它们是否会来;现在我毫不怀疑,如果预先听说叙利亚局势太平,它们就不会来了;至于继任者马里乌斯,我看他会迟些到来,因为元老院决定让他率领军团一同前往。
§2.17.6uni epistulae respondi; venio ad alteram.
我已回复了其中一封信;现在转入另一封。
Petis a me, ut Bibulo te quam diligentissime commendem.
你请求我尽可能热切地向比布鲁斯推荐你。
in quo mihi voluntas non dest, sed locus esse videtur tecum expostulandi.
在这件事上,我并不缺乏意愿,但似乎有理由向你抱怨几句。
solus enim tu ex omnibus, qui cum Bibulo sunt, certiorem me numquam fecisti, quam valde Bibuli voluntas a me sine causa abhorreret.
因为在所有与比布鲁斯在一起的人中,唯独你从未告诉我,比布鲁斯对我的好感如何在无因之下极度消退。
permulti enim ad me detulerunt, quom magnus Antiochiae metus esset et magna spes in me atque in exercitu meo, solitum dicere quidvis se perpeti malle quam videri eguisse auxilio meo; quod ego officio quaestorio te adductum reticere de praetore tuo non moleste ferebam, quamquam, quem ad modum tractarere, audiebam.
因为有很多人向我报告,当安条克面临巨大恐慌、而众人对我及我的军队寄予厚望时,他常说自己宁可忍受一切,也不愿显得需要我的援助;对此,我并不介意你受限于财务官的职责而对你的长官保持缄默,尽管我听说过你受到了怎样的对待。
ille autem, cum ad Thermum de Parthico bello scriberet, ad me litteram numquam misit, ad quem intellegebat eius belli periculum pertinere; tantum de auguratu fili sui scripsit ad me; in quo ego misericordia commotus, et quod semper amicissimus Bibulo fui, dedi operam ut ei quam humanissime scriberem.
然而,当他向塞尔穆斯写信谈及帕提亚战争时,却从未给我写过一封信,而他心里明白这场战争的危险关系到我;他只写信向我提及他儿子的占卜官职;对此,我出于怜悯,且因我一直对比布鲁斯极为友好,便尽力以最温和的语气给他回了信。
§2.17.7ille si in omnis est malevolus, quod numquam existimavi, minus offendor in me; sin autem a me est alienior, nihil tibi meae litterae proderunt; nam, ad senatum quas Bibulus litteras misit, in iis, quod mihi cum illo erat commune, sibi soli attribuit: se ait curasse ut cum quaestu populi pecunia permutaretur; quod autem meum erat proprium, ut alariis Transpadanis uti negarem, id etiam populo se remisisse scribit; quod vero illius erat solius, id mecum communicat: 'equitibus auxiliariis,' inquit, 'cum amplius frumenti postularemus.
如果他对所有人都不怀好意(我从未这样认为),那我对自己所受的待遇倒也不那么生气了;但如果他唯独疏远我,我的信对你就毫无用处;因为,在比布鲁斯送往元老院的信中,本属于他和我共同的事功,他却完全归功于自己一人:他声称自己设法使货币兑换符合人民的利益;而对于我特有的做法,即拒绝使用波河以北的同盟军,他竟写道自己也为人民免除了这一项;可是,那些确实纯属他一人的事,他反倒与我共有:他说,“当我们为辅助骑兵请求更多粮食时。
' illud vero pusilli animi et ipsa malevolentia ieiuni atque inanis, quod Ariobarzanem, quia senatus per me regem appellavit mihique commendavit, iste in litteris non regem, sed regis Ariobarzanis filium appellat.
”实际上,由于元老院通过我称阿里奥巴尔赞奈斯为王并将其托付给我,而那家伙在信中不称他为王、却称其为“国王阿里奥巴尔赞奈斯之子”,这实在是心胸狭隘、且因恶意本身而变得干瘪空洞的表现。
hoc animo qui sunt, deteriores fiunt rogati.
怀有这种心态的人,一经请求反而变得更坏。
sed tibi morem gessi; litteras ad eum scripsi, quas cum acceperis, facies quod voles.
不过我还是依了你的心愿;我已经给他写了信,当你收到信后,你爱怎么处理就怎么处理吧。

词汇与语法注释

  1. 2.17.1quin ad diem decedam — 否定主句 `nulla causa est`(毫无理由)之后引导的 `quin` + 虚拟语气(`decedam`)从句。意为“我没有理由不按期离任”。
  2. 2.17.2quam tibi scribis a Bibulo fieri potestatem — 先行词 `potestas` 被吸收入关系从句 `quam...` 之中、并在性数格上与关系代词一致的构文。意为“你所写的比布鲁斯赋予你的那一权力”,在功能上与前句的 `te nullas [rationes] referre`(你不提交任何账目)形成同位语关系。
  3. 2.17.6solitum dicere — 悬挂于 `detulerunt`(报告)的“宾格加不定式”间接引语结构,省略了宾格主语 `eum`(指比布鲁斯)和助动词 `esse`(即完整形式为 `eum solitum esse dicere`)。意为“(许多人向我报告)他习惯说……”。

引用这一段

西塞罗, 致友人书信集 §2.17.1-2.17.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:2.17.1-2.17.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。