Humanitext Reader

西塞罗 · 致友人书信集 §2.13.1-2.13.3

与阿庇乌斯的和解及库里奥的转向

第 33 段,共 413 段 · 拉丁语

内容简介

西塞罗为鲁弗斯的明智来信感到高兴,强调了他与阿庇乌斯的良好关系,并试图消除政治上的误解。同时,他对库里奥转向支持凯萨表示惊讶,并谈到了自己在行省治理上的进展以及对返回罗马的渴望。

§2.13.1raras tuas quidem (fortasse enim non perferuntur), sed suavis accipio litteras;
我收到了你的来信,虽然稀少(因为也许它们没有被送达),但却令人愉悦;又如我最近收到的那一封,是多么明智,包含着多么深厚的厚意与忠告!
vel quas proxime acceperam, quam prudentis, quam multi et offici et consili! etsi omnia sic constitueram mihi agenda, ut tu admonebas tamen conio firmantur nostra consilia, cum sentimus prudentibus fideliterque suadentibus idem videri.
虽然我已决定按照你的建议去安排我应做的一切,但是,当我们感到那些贤明且忠实地提出劝告的人也持有相同看法时,我们的计划仍然通过 conio 得到了加强。
§2.13.2ego Appium, ut saepe tecum locutus sum, valde diligo meque ab eo diligi statim coeptum esse, ut simultatem deposuimus, sensi; nam et honorificus in me cos. fuit et suavis amicus et studiosus studiorum etiam meorum; mea vero officia ei non defuisse tu es testis, quoi iam kwmiko\s martu/s ut opinor, accedit Phania, et me hercule etiam pluris eum feci, quod te amari ab eo sensi.
正如我经常与你谈到的那样,我非常器重阿庇乌斯,并且我感到,自我们消除嫌隙之日起,他便立刻开始器重我了;因为他作为执政官对我十分礼遇,既是一位令人愉悦的朋友,又对我的研究十分热心支持;的确,我对他的回报也从未缺席,你是对此的见证人,而且在我看来,现在法尼亚斯也作为“喜剧里的证人”加入了你的行列,凭赫拉克勒斯起誓,由于我感到你也被他爱护,我甚至更加看重他了。
iam me Pompei totum esse scis; Brutum a me amari intellegis.
如今你已知道我完全属于庞培;你也明白布鲁图斯为我所喜爱。
quid est causae cur mihi non in optatis sit complecti hominem florentem aetate, opibus, honoribus, ingenio, liberis, propinquis, adfinibus, amicis, conlegam meum praesertim et in ipsa collegi laude et scientia studiosum mei? haec eo pluribus scripsi, quod non nihil significabant tuae litterae subdubitare, qua essem erga illum voluntate.
对于一个在年龄、财富、荣誉、才能、子女、亲属、姻亲、朋友上都处于鼎盛时期的人,特别又是我的同僚,且在鸟占官同僚团体的声誉与学识上都对我十分推崇的人,我怎能不渴望与他亲密无间呢? 我之所以写下这么多话,是因为你的信中略微流露出你对外交涉中我对他持何种态度的怀疑。
credo te audisse aliquid.
我想你听到了一些传闻。
falsum est, mihi crede, si quid audisti.
相信我,如果你听到了什么,那完全是假的。
genus institutorum et rationum mearum dissimilitudinem non nullam habet cum illius administratione provinciae; ex eo quidam suspicati fortasse sunt animorum contentione, non opinionum dissensione me ab eo discrepare; nihil autem feci umquam neque dixi, quod contra illius existimationem esse vellem, post hoc negotium autem et temeritatem nostri Dolabellae deprecatorem me pro illius periculo praebeo.
我的制度与方法在某种程度上与他的行省管理有所不同;或许有人因此怀疑,我是因为情感上的冲突而非见解上的分歧才与他产生不和;然而,我从未做过或说过任何旨在损害他名誉的事,而且在此次诉讼以及我们的多拉贝拉的鲁莽举动之后,我甚至愿意在他身处险境时担任他的求情者。
§2.13.3erat in eadem epistula 'veternus civitatis.
在同一封信中,有“城邦的暮气”这样的话。
' gaudebam sane et congelasse nostrum amicum laetabar otio.
我确实感到高兴,并为我们的朋友因无事可做而“冻结”起来感到欣喜。
extrema pagella pupugit me tuo chirographo.
纸张边缘你亲笔写下的字迹刺痛了我。
quid ais? Caesarem nunc defendit 'Curio? quis hoc putaret praeter me? nam, ita vivam, putavi.
你说什么? “库里奥现在在为凯萨辩护”? 除了我,谁能想到这一点? 因为凭我的生命起誓,我确实料到了。
di immortales, quam ego risum nostrum desidero! mihi erat in animo, quoniam iuris dictionem confeceram, civitates locupletaram, publicanis etiam superioris lustri reliqua sine sociorum ulla querela conservaram, privatis, summis infimis, fueram iucundus, proficisci in Ciliciam Nonis Mais et, cum prima aestiva attigissem militemque conlocassem, decedere ex senatus consulto.
不朽的神明啊,我是多么怀念我们的欢笑! 我的计划是——既然我已经完成了司法审判工作,使各个城市富裕起来,甚至为税吏们保留了前一个五年的余款而没有引起盟友的任何抱怨,并且对私人,无论地位高低,都表现得很讨人喜欢——在五月七日出发前往基利家,一旦抵达第一处夏营地并部署好士兵,就根据元老院的决议离职。
cupio te aedilem videre, miroque desiderio me urbs adficit et omnes mei tuque in primis.
我极想看到你当上市政官,而罗马城、我所有的亲友、尤其是你,都令我产生了一种奇妙的向往。

词汇与语法注释

  1. 2.13.1conio — 手稿中的抄写 `conio` 存在破损,现代校勘本通常将其修正为 `cognitio`(认知)、`coniunctio`(联合)或 `communio`(共享)。从上下文来看,它指的是通过与他人意见的一致来加强自己的计划。
  2. 2.13.2meque ab eo diligi statim coeptum esse... sensi — 不定式 `coeptum esse` 的主语是 `me`。这反映了古典时期的语法规则:当动词 `coepi` 接被动不定式(此处为 `diligi`)时,通常会采用被动形式 `coeptus sum`(在间接引语中为 `coeptum esse`)。
  3. 2.13.2quoi iam kwmiko\s martu/s ut opinor, accedit Phania — 古体与格形式 `quoi` 相当于 `cui`,其先行词为 `testis`(或 `tu`)。“喜剧中的证人”(希腊语 `kwmiko\s martu/s`)是一个比喻,指在喜剧中出人意料地出现并揭示真相的证人。
  4. 2.13.2quid est causae cur — 部分属格 `causae` 依附于中性代名词 `quid`。它构成了一个反问表达,意为“有什么理由……(暗示没有理由)”。
  5. 2.13.3congelasse — 这是现在完成不定式 `congelavisse` 的缩略形式。字面意思是“冻结”,在此处用作幽默的比喻,形容因闲暇(otium)而导致公共生活或政治活动完全停滞的状态。
  6. 2.13.3ita vivam, putavi — 此处插入了使用现在虚拟语气的誓言表达 `ita vivam`(“但愿我能活下去”,意为“确实”、“凭我的生命起誓”)。这表达了对原本激烈反对凯萨的库里奥转而为其辩护这一消息的惊讶,并与自己早已预料到这一点的自豪形成对比。

引用这一段

西塞罗, 致友人书信集 §2.13.1-2.13.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:2.13.1-2.13.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。