Humanitext Reader

西塞罗 · 致友人书信集 §16.11.1-16.11.3

劝提罗安心疗养与罗马城外的内战危机

第 401 段,共 413 段 · 拉丁语

内容简介

西塞罗关切提罗的病情并劝其安心疗养,同时告知自己已抵达罗马城附近,并报告了凯撒派与元老院派冲突引发的极其严重的内乱危机,以及围绕自己凯旋式提议的进展。

§16.11.1etsi opportunitatem operae tuae omnibus locis desidero, tamen non tam mea quam tua causa doleo te non valere;
虽然我在任何场合都渴望得到你协助的便利,但我为你身体不适而感到难过,这与其说是为了我,不如说是为了你。
sed quoniam in quartanam conversa vis est morbi (sic enim scribit Curius), spero te diligentia adhibita iam firmiorem fore;
然而,既然病势已转为四日疟(因为库里乌斯是这样写的),我希望你通过悉心调养,很快就会更加强壮。
modo fac, id quod est humanitatis tuae, ne quid aliud cures hoc tempore nisi ut quam commodissime convalescas.
只求你务必发挥你那仁厚的天性,在此时不要顾及其他任何事情,唯求尽可能舒适地康复。
non ignoro quantum ex desiderio labores; sed erunt omnia facilia si valebis.
我并非不知道你因思念我们而遭受了多少痛苦;但只要你身体健康,一切都会变得容易。
festinare te nolo, ne nauseae molestiam suscipias aeger et periculose hieme naviges.
我不希望你匆忙赶路,免得你在病中遭受晕船的痛苦,并在冬季冒险航行。
ego ad urbem accessi pr. Non. Ian.
我在1月4日(1月诺奈的前一天)抵达了罗马城附近。
§16.11.2obviam mihi sic est proditum, ut nihil possit fieri ornatius; sed incidi in ipsam flammam civilis discordiae vel potius belli.
人们出迎我的场面是如此隆重,以至于无法更加体面了;但我却陷入了内乱、或者说更是战争的烈火之中。
cui cum cuperem mederi et, ut arbitror, possem, cupiditates certorum hominum (nam ex utraque parte sunt qui pugnare cupiant) impedimento mihi fuerunt.
虽然我渴望平息这一事态,而且我认为自己能够做到,但某些人的私欲(因为双方都有渴望交战的人)却成了我的阻碍。
omnino et ipse Caesar, amicus noster, minacis ad senatum et acerbas litteras miserat et erat adhuc impudens qui exercitum et provinciam invito senatu teneret, et Curio meus illum incitabat; Antonius quidem noster et Q. Cassius nulla vi expulsi ad Caesarem cum Curione profecti erant, postea quam senatus consulibus, pr. , tr. pl. et nobis, qui pro coss. sumus, negotium dederat ut curaremus ne quid res p. detrimenti caperet.
总的来说,我们朋友凯撒本人向元老院送来了一封充满威胁且刻薄的信,并且在违背元老院意愿的情况下依然无耻地保留着军队和行省,而我的库里奥则在煽动他;我们的小安东尼和昆图斯·卡西乌斯在没有受到任何暴力驱逐的情况下,也已经和库里奥一起出发投奔凯撒了,而在此之前,元老院已经向执政官、法务官、护民官以及作为前执政官的我们下达了任务,要求我们确保国家不受任何损害。
§16.11.3numquam maiore in periculo civitas fuit, numquam improbi cives habuerunt paratiorem ducem.
国家从未处于更大的危险之中,邪恶的公民们也从未拥有过准备如此充分的领袖。
omnino ex hac quoque parte diligentissime comparatur.
总的来说,元老院这一方也在极力做着准备。
id fit auctoritate et studio Pompei nostri, qui Caesarem sero coepit timere.
这是凭借我们朋友庞培的威信和热情进行的,而他开始害怕凯撒已经太迟了。
nobis inter has turbas senatus tamen frequens flagitavit triumphum; sed Lentulus consul, quo maius suum beneficium faceret, simul atque expedisset quae essent necessaria de re p. dixit se relaturum.
在这些动荡之中,出席人数众多的元老院仍然为我们要求举行凯旋式;但执政官伦图鲁斯为了使自己的恩惠显得更大,表示一旦处理完国家所必需的事务,他就会提出这项议案。
nos agimus nihil cupide eoque est nostra pluris auctoritas.
我们行事毫无贪欲,因此我们的威信更受尊重。
Italiae regiones discriptae sunt, quam quisque partem tueretur.
意大利的各地区已经划分完毕,规定由谁来防守哪一部分。
nos Capuam sumpsimus.
我们接管了卡普阿。
haec te scire volui.
我希望让你知道这些事情。
tu etiam atque etiam cura ut valeas litterasque ad me mittas, quotienscumque habebis cui des.
你务必一再保重身体,只要有可以托付信件的信差,就给我写信。
etiam atque etiam vale.
一再祝你平安。
D. pr. Idus Ian.
1月12日(1月伊杜斯的前一天)寄。

词汇与语法注释

  1. §16.11.1id quod est humanitatis tuae — humanitatis 是表示性质或特征的属格(特征属格),意为“这是你仁慈本性的特征”或“适合你仁厚性格的”。
  2. §16.11.2obviam mihi sic est proditum — 动词 prodeo 的无人称被动语态。直译为“出迎我的行动是以这样的方式进行的”,形容人们热烈欢迎西塞罗归来的场景。
  3. §16.11.2impedimento mihi fuerunt — 双与格句型,结合了目的与格 impedimento 和利益/损害与格 mihi,意为“他们成了我的阻碍”。
  4. §16.11.2qui... teneret — 带有虚拟语气关系从句,在此用以解释主语(凯撒)的性格或行为,表示指责的原因,即“在保持……的意义上(是无耻的)”。
  5. §16.11.3quo maius suum beneficium faceret — 带有比较级(maius)的目的从句,其中使用 quo(相当于 ut eo)代替常规的 ut。
  6. §16.11.3est nostra pluris auctoritas — pluris 是表示不确定价值的属格(价值属格),意为“我们的威信更受重看/估价更高”。

引用这一段

西塞罗, 致友人书信集 §16.11.1-16.11.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:16.11.1-16.11.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。