Humanitext Reader

西塞罗 · 致友人书信集 §15.16.1-15.16.3

致卡西乌斯论及伊壁鸠鲁派感知论的戏谑

第 385 段,共 413 段 · 拉丁语

内容简介

西塞罗调侃卡西乌斯迟迟不回信,并幽默地批评了卡西乌斯新近皈依的伊壁鸠鲁派唯物主义感知论(关于“像”与“幻影”的学说)。他解释道,由于当前政治局势下无法畅所欲言,自己只能在信中写些此类玩笑话。

§15.16.1puto te iam suppudere, quem haec tertia iam epistula ante oppressit quam tu scidam aut litteram.
我想你现在已经有些羞愧了,因为这已经是第三封信在你寄出哪怕一张纸或一个字之前送到你手里了。
sed non urgeo; longiores enim exspectabo vel potius exigam.
但我并不急着催你;因为我将期待,或者说要求你写更长的信。
ego si semper haberem cui darem, vel ternas in hora darem; is fit enim nescio qui ut quasi coram adesse videare cum scribo aliquid ad te, neque id kat' ei)dw/lwn fantasi/as, ut dicunt tui amici novi, qui putant etiam dianohtika\s fantasi/as spectris Catianis excitari; nam ne te fugiat, Catius Insuber, *)epikou/reios, qui nuper est mortuus, quae ille Gargettius et iam ante Democritus ei)/dwla, hic 'spectra' nominat.
对我而言,如果我总能找到帮我送信的人,我甚至可以一小时写三封;因为不知怎的,当我给你写信时,你似乎就像在眼前一样,而这并非像你的新朋友们所说的那样,是通过“像的印象”实现的,他们认为甚至连思考的印象也是由卡提乌斯的“幻影”所激起的;因为,免得你不知道,最近去世的因苏布里亚人、伊壁鸠鲁派哲学家卡提乌斯,把那位著名的加尔盖托斯人以及更早的德谟克利特所称的“像”,在这里称为“幻影”。
§15.16.2his autem spectris etiam si oculi possent feriri, quod quae velis ipsa incurrunt, animus qui possit ego non video.
然而,即便眼睛能够被这些幻影所触动——因为你所渴望的事物会自行闯入——但心灵又如何能被触动,我实在看不出来。
doceas tu me oportebit, cum salvus veneris, in meane potestate sit spectrum tuum, ut, simul ac mihi conlibitum sit de te cogitare, illud occurrat; neque solum de te, qui mihi haeres in medullis, sed si insulam Britanniam coepero cogitare, eius ei)/dwlon mihi advolabit ad pectus?
当你平安归来时,你必须教教我,你的幻影是否在我的控制之下,以至于一旦我高兴想起你,它就会出现;而且不仅是关于深深刻在我骨髓里的你,如果我开始想象不列颠岛,它的“像”也会飞到我的胸前吗?
§15.16.3sed haec posterius; tempto enim te quo animo accipias.
但这些事以后再谈;因为我正在试探你以何种心情接受这些话。
si enim stomachabere et moleste feres, plura dicemus postulabimusque, ex qua ai(re/sei 'VI HOMINIBVS ARMATIS' deiectus sis, in eam restituare.
如果你感到恼怒并介意,我们会说得更多,并要求无论你是从哪一个学派中被“以武装人员之力”驱逐出去的,都要让你恢复回去。
in hoc interdicto non solet addi 'IN HOC ANNO.' qua re si iam biennium aut triennium est cum virtuti nuntium remisisti delenitus inlecebris voluptatis, in integro res nobis erit.
在这项禁令中,通常不加上“在今年内”这一条。 因此,即使你因耽于享乐的诱惑、向美德宣告分手已经有两三年了,这件事对我们来说依然是可以重新开始的。
quamquam quicum loquor? Cum uno fortissimo viro qui, postea quam forum attigisti, nihil fecisti nisi plenissimum amplissimae dignitatis.
然而,我是在跟谁说话呢? 是跟一个最勇敢的人,你自步入广场以来,所做的一切无不充满着最崇高的尊严。
in ista ipsa ai(re/sei metuo ne plus nervorum sit quam ego putarim, si modo eam tu probas.
在你那个学派中,只要你赞同它,我只怕它的力量比我原先想象的还要大。
'qui id tibi in mentem venit?' inquies.
“你怎么会想到这个的? ”你会问。
quia nihil habebam aliud quod scriberem; de re p. enim nihil scribere possum; nec enim quod sentio is libet scribere.
因为我没有别的事可写;关于国家,我什么也写不出来;因为把我所感受到的写给那些人,层面上并不是一件令人愉快的事。

词汇与语法注释

  1. 15.16.1puto te iam suppudere — 这是一个使用了无人称动词 suppudet(感到微羞)的不定式和宾格主语构成的“宾格加不定式”结构(accusative-with-infinitive)。其逻辑主语 te 为宾格。通常令人感到羞耻的事物由属格表示,但此处则由随后的关系从句 quem... 承担了这一角色。
  2. 15.16.1qui putant etiam dianohtikas fantasi/as spectris Catianis excitari — 关系代词 qui 的先行词是 tui amici novi(新朋友们,即伊壁鸠鲁派者)。希腊语宾格词组 dianohtikas fantasi/as(“思考上的印象”)作为被动不定式 excitari 的逻辑主语。短语 spectris Catianis 是卡提乌斯所用的拉丁语翻译“幻影(spectra)”的复数夺格,表示手段。
  3. 15.16.3ex qua ai(re/sei 'VI HOMINIBVS ARMATIS' deiectus sis, in eam restituare — 关系从句 ex qua... deiectus sis 被置于主句中的先行词 in eam (hairesei) 之前。短语 vi hominibus armatis deiectus(“被武装人员武力驱逐”)是罗马法中用于收回土地占有的禁令(interdictum)的常规法律公式。此处西塞罗幽默地将这一法律程序套用于卡西乌斯向伊壁鸠鲁学派的“改宗”。

引用这一段

西塞罗, 致友人书信集 §15.16.1-15.16.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:15.16.1-15.16.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。