Humanitext Reader

西塞罗 · 致友人书信集 §13.29.1-13.29.8

请求普兰克斯协助阿特尤斯继承遗产

第 326 段,共 413 段 · 拉丁语

内容简介

西塞罗请求普兰克斯协助其好友阿特尤斯·卡皮托顺利继承其已故亲戚安提斯提乌斯的遗产,敦促普兰克斯利用其在凯撒面前的影响力予以支持。

§13.29.1non dubito quin scias in iis necessariis, qui tibi a patre relicti sunt, me tibi esse vel coniunctissimum non iis modo causis, quae speciem habent magnae coniunctionis, sed iis etiam, quae familiaritate et consuetudine tenentur, quam scis mihi iucundissimam cum patre tuo et summam fuisse.
我毫不怀疑你很清楚,在你父亲留给你的那些亲友之中,我与你的关系最为紧密。 这不仅是因为那些具有极高亲密表象的缘由,也是因为那些由亲交和往来所维系的纽带,而你深知我与你父亲之间的交往是极为愉快且深厚无匹的。
ab his initiis noster in te amor profectus auxit paternam necessitudinem, et eo magis, quod intellexi, ut primum per aetatem iudicium facere potueris quanti quisque tibi faciendus esset, me a te in primis coeptum esse observari, coli, diligi.
从这些端绪开始,我对你的爱意得以生发并增进了我们两代人之间的紧密关系,尤其是当我明白,一旦你的年龄足以让你去评判每个人应当受到你何等程度的重视时,我便在最先开始受到你的尊重、尊崇和爱戴。
accedebat non mediocre vinculum cum studio. rum, quod ipsum est per se grave, tum eorum studiorum earumque artium, quae per se ipsae eos qui voluntate eadem sunt etiam familiaritate devinciunt.
此外,我们之间还存在着不可忽视的学业纽带,这不仅其本身就具有重要意义,而且那些学业和艺术本身,也会通过共同的志趣,将志同道合的人在亲密交往中更紧密地联系在一起。
§13.29.2exspectare te arbitror haec tam longe repetita principia quo spectent.
我想你一定在期待这些追溯如此久远的前言究竟意图何在。
id primum ergo habeto, non sine magna iustaque causa hanc a me commemorationem esse factam.
因此,首先请你记住这一点:我进行这番回忆绝非没有重大且正当的理由。
C. Ateio Capitone utor familiarissime.
我与盖乌斯·阿特尤斯·卡皮托交往极深。
notae tibi sunt varietates meorum temporum.
你很清楚我经历的种种命运变迁。
in omni genere et honorum et laborum meorum et animus et opera et auctoritas et gratia, etiam res familiaris C. Capitonis praesto fuit et paruit et temporibus et fortunae meae.
在我所有的荣誉与苦难之中,卡皮托的心意、协助、权威、影响力乃至家产,都随时听候调遣,并顺应了我的处境和命运。
§13.29.3huius propinquus fuit T. Antistius.
他的亲戚是提图斯·安提斯提乌斯。
qui cum sorte quaestor Macedoniam obtineret neque ei successum esset, Pompeius in eam provinciam cum exercitu venit.
当他通过抽签担任财务官治理马其顿,且没有后任来接替他时,庞培率军来到了该属州。
facere Antistius nihil potuit; nam si potuisset, nihil ei fuisset antiquius quam ad Capitonem, quem ut parentem diligebat, reverti, praesertim cum sciret quanti is Caesarem faceret semperque fecisset.
安提斯提乌斯无能为力;因为如果他当时有能力的话,对他而言最迫切的事情莫过于回到他视如父亲般爱戴的卡皮托身边,尤其是他知道卡皮托是多么器重凯撒,而且一直以来都非常器重凯撒。
sed oppressus tantum attigit negoti quantum recusare non potuit.
但他身不由己,只能勉强处理一些他无法推辞的事务。
§13.29.4Cum signaretur argentum Apolloniae, non possum dicere eum praefuisse neque possum negare adfuisse, sed non plus duobus aut tribus mensibus.
在阿波罗尼亚铸造银币时,我不能说他是负责人,但也无法否认他在场,然而这不过两三个月的时间。
deinde afuit a castris; fugit omne negotium.
此后,他便离开了军营,避开了一切事务。
hoc mihi ut testi velim credas; meam enim ille maestitiam in illo bello videbat, mecum omnia communicabat.
我希望你相信我这位证人;因为他在那场战争中看出了我的悲伤,并与我交流了一切。
itaque abdidit se in intimam Macedoniam, quo potuit longissime a castris, non modo ut non praeesset ulli negotio sed etiam ut ne interesset quidem.
因此,他隐居在马其顿的腹地,尽可能远离军营,不仅是不去负责任何事务,甚至连参与都不参与。
is post proelium se ad hominem necessarium, A. Plautium, in Bithyniam contulit.
战后,他前往比提尼亚投奔了他的亲戚奥卢斯·普劳提乌斯。
ibi eum Caesar cum vidisset, nihil aspere, nihil acerbe dixit, Romam iussit venire.
凯撒在那里见到他时,没有说任何严厉或刻薄的话,而是命令他回罗马。
ille in morbum continuo incidit, ex quo non convaluit.
他随即病倒了,并再未痊愈。
aeger Corcyram venit ibi est mortuus.
他病中来到科尔库拉,并在那里去世。
testamento, quod Romae Paulo et Marcello consulibus fecerat, heres ex parte dimidia et tertia est Capito; in sextante sunt ii quorum pars sine ulla cuiusquam querela publica potest esse ea est ad HS X_X_X_.
在他于保路斯和马尔凯鲁斯担任执政官期间在罗马所立的遗嘱中,卡皮托是二分之一加三分之一份额的继承人;剩下的六分之一属于那些其份额可以无争议地收归公有的继承人,该份额大约有三百万塞斯特尔提乌斯。
sed de hoc Caesar viderit.
但这件事情凯撒自会考量。
§13.29.5te, mi Plance, pro paterna necessitudine, pro nostro amore, pro studiis et omni cursu nostro totius vitae simillimo rogo et a te ita peto, ut maiore cura, maiore studio nullam possim, ut hanc rem suscipias, meam putes esse, enitare, contendas, efficias ut mea commendatione, tuo studio, Caesaris beneficio hereditatem propinqui sui C. Capito obtineat.
我的普兰克斯,为了我们两代人的交情,为了我们的友爱,为了我们的学业以及我们整个人生极度相似的轨迹,我向你请求,并以我无法用更深的关切和更大的热忱去请求其他任何事的方式恳求你,希望你接手这件事,视同我自己的事,去努力、去争取、去促成,使卡皮托能凭着我的推荐、你的热忱以及凯撒的恩典,获得他亲戚的遗产。
omnia quae potui in hac summa tua gratia ac potentia a te impetrare, si petissem, ultro te ad me detulisse putabo, si hanc rem impetravero.
如果我能获准此项请求,我将认为,在你这极高的厚意与权势之中,只要我提出请求,所有我本能向你求得的事物,你都已自发地奉献给我了。
§13.29.6illud fore tibi adiumento spero, cuius ipse Caesar optimus esse iudex potest: semper Caesarem Capito coluit et dilexit.
我希望以下这点会对你有所帮助,而凯撒本人对此可以做出最公正的判断:卡皮托始终尊崇并爱戴凯撒。
sed ipse huius rei testis est; novi hominis memoriam.
但他本人就是此事的证人;我深知那人的记忆力。
itaque nihil te doceo; tantum tibi sumito pro Capitone apud Caesarem quantum ipsum meminisse senties.
因此,我无需向你说明什么;你只需在凯撒面前为卡皮托争取,其程度等同于你感到凯撒自己所记得的。
§13.29.7ego, quod in me ipso experiri potui, ad te deferam; in eo quantum sit ponderis tu videbis.
至于我自己在自身经历中所能体验到的,我将向你陈述;其中有多少分量,由你来评判。
quam partem in re p. causamque defenderim, per quos homines ordinesque steterim quibusque munitus fuerim non ignoras.
我在国家中捍卫了何种立场和大义,我曾依靠哪些人和阶层立足,又受到过谁的保护,你并非不知。
hoc mihi velim credas, si quid fecerim hoc ipso in bello minus ex Caesaris voluntate (quod intellexi scire ipsum Caesarem me invitissimum fecisse), id fecisse aliorum consilio, hortatu, auctoritate; quod fuerim moderatior temperatiorque quam in ea parte. quisquam, id me fecisse maxime auctoritate Capitonis; cuius similis si reliquos necessarios habuissem, rei p. fortasse non nihil, mihi certe plurimum profuissem.
我希望你相信我这点:如果我在这场战争中做了什么不太符合凯撒意愿的事情(我明白凯撒本人也知道我是极不情愿地做的),那也是在其他人的建议、劝告和权威下做的;而我之所以比该阵营中的任何人都更加温和与克制,主要是因为卡皮托的劝诫;如果我当时其余的亲友都像他一样,那么我或许对国家大有裨益,对自己而言更是必定获益匪浅。
§13.29.8hanc rem, mi Plance, si effeceris, meam de tua erga me benevolentia spem confirmaveris, ipsum Capitonem, gratissimum, officiosissimum, optimum virum, ad tuam necessitudinem tuo summo beneficio adiunxeris.
我的普兰克斯,如果你促成了这件事,你将向我证实我对你待我之善意的期望,并且你将凭借你的最高恩德,将卡皮托这位极有感恩之心、克尽职守、极其优秀的人,拉入你亲密的友谊之中。

词汇与语法注释

  1. §13.29.1quam scis mihi iucundissimam cum patre tuo et summam fuisse — 关系代名词 quam 的先行词是紧接其前的阴性单数名词 consuetudine(或 familiaritate),亦可视为两词所代表的亲密交往的整体概念。
  2. §13.29.1cum studiorum ... tum eorum studiorum — 相关词 cum... tum... 意为“不仅……而且……”,不可与介词 cum 混淆。属格 studiorum 修饰 vinculum(纽带)。
  3. §13.29.3neque ei successum esset — 不及物动词 succedo(接替、接任)的无人称被动语态。与格 ei 指“他”,意为“没有为他安排接替者”。
  4. §13.29.4non plus duobus aut tribus mensibus — 比较级 plus 之后的比较夺格(duobus aut tribus mensibus),意为“不超过两三个月”。
  5. §13.29.4in sextante sunt ii quorum pars sine ulla cuiusquam querela publica potest esse — 术语 sextans(六分之一,字面意为十二分之二)指遗产的份额。罗马继承法中,将整个遗产视为一个整体(as),并以十二分比(unciae)来表示份额。

引用这一段

西塞罗, 致友人书信集 §13.29.1-13.29.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:13.29.1-13.29.8

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。