Humanitext Reader

西塞罗 · 致友人书信集 §10.32.1-10.32.5

巴尔布斯的罪行与逃亡及波里奥对军团的保全

第 232 段,共 413 段 · 拉丁语

内容简介

波里奥向西塞罗控诉前财务官巴尔布斯卷款私逃及其在加德斯犯下的种种残暴恶行,同时陈述了自己如何顶住安东尼和雷皮杜斯的诱惑保全三个军团,并请求指示。

§10.32.1Balbus quaestor magna numerata pecunia, magno pondere auri, maiore argenti coacto de publicis exactionibus, ne stipendio quidem militibus reddito duxit se a Gadibus et triduum tempestate retentus ad Calpem K. Iun. traiecit sese m regnum Bogudis plane bene peculiatus.
财务官巴尔布斯通过征收公税聚敛了巨额现金、大量黄金以及更多的白银,甚至没有给士兵发放军饷,便从加德斯出发,因风暴被阻留了三天后,于六月一日渡海前往卡尔佩,并从那里完全带着丰厚的私财投奔了波古德的王国。
his rumoribus utrum Gadis referatur an Romam (ad singulos enim. nuntios turpissime consilia mutat) nondum scio.
在这些传闻中,我仍不知道他是要返回加德斯还是去罗马(因为他随着每一个消息极其无耻地改变自己的决定)。
§10.32.2sed praeter furta et rapinas et virgis caesos socios haec quoque fecit, ut ipse gloriari solet, eadem quae Q. Caesar: ludis, quos Gadibus fecit, Herennium Gallum histrionem summo ludorum die anulo aureo donatum in xiiii sessum deduxit (tot enim fecerat ordines equestris loci); quattuorviratum sibi prorogavit; comitia bienni biduo habuit, hoc est renuntiavit quos ei visum est; exsules reduxit non horum temporum sed illorum quibus a seditiosis senatus trucidatus aut expulsus est Sex. Varo procos.
但是,除了偷窃、掠夺以及用皮鞭抽打盟友之外,他还做了这些事(正如他自己常吹嘘的那样),完全与恺撒相同:在他在加德斯举办的竞技会上,在竞技会的最后一天,他向演员赫伦尼乌斯·加鲁斯赠送了金指环,并引导他坐在第十四排的座位上(因为他为骑士阶级设立了那么多排座位);他延长了自己的四人官职任期;他在两天内举行了两年的选举,也就是说,他宣布了那些他所心仪的人当选;他召回了流放者,不是最近这个时期的,而是塞克斯图斯·瓦鲁斯担任前执政官时,元老院议员被暴徒屠杀或驱逐的那个时期的流放者。
§10.32.3illa vero iam ne Caesaris quidem exemplo, quod ludis praetextam de suo itinere ad L. Lentulum procos. sollicitandum posuit, et quidem cum ageretur, flevit memoria rerum gestarum commotus; gladiatoribus autem Fadium quendam, militem Pompeianum, quia, cum depressus in ludum bis gratis depugnasset, auctorare sese nolebat et ad populum confugerat, primum Gallos equites immisit in populum (coniecti enim lapides sunt in eum, cum abriperetur Fadius), deinde abstractum defodit in ludo et vivum combussit, cum quidem pransus nudis pedibus, tunica soluta, manibus ad tergum reiectis inambularet et illi misero quiritanti: 'C. R. natus sum' responderet: 'abi nunc, populi fidem implora';
但他的其他行为甚至连恺撒的先例都算不上了:也就是说,在竞技会上,他上演了一部关于他自己前往拉拢前执政官卢基乌斯·伦图鲁斯的旅程的悲剧(praetexta),而且在演出时,他因对自己业绩的记忆而感动得流下了眼泪;此外,在角斗士比赛中,对于某个曾是庞培派士兵的法迪乌斯——他被强行投入角斗士学校并在无偿参加了两次格斗后,拒绝签署角斗士誓约并向民众求助——巴尔布斯首先派高卢骑兵冲击民众(因为当法迪乌斯被强行带走时,有人向巴尔布斯投掷了石头),然后将他拖出并埋在学校里活活烧死,而他自己则在吃完饭后,赤着脚,敞着宽袍,双手背在身后走来走去,对那个痛苦地喊着“我是罗马公民! ”的可怜人回答道:“去吧,现在去恳求民众的庇护吧!
bestiis vero civis Romanos, in iis circulatorem quendam auctionum, notissimum hominem Hispali, quia deformis erat, obiecit.
”;他还把罗马公民扔给野兽,其中甚至包括一个由于容貌丑陋而被选中的、在希斯帕里斯非常有名的拍卖行引路人。
Cum huiusce modi portento res mihi fuit.
我所不得不面对的,就是这样一个怪物。
§10.32.4sed de illo plura coram nunc, quod praestat, quid me velitis facere constituite.
但关于他,我们见面时再多谈。 现在,更重要的是,请决定你们希望我做什么。
tris legiones firmas habeo, quarum unam, xxviii, cum ad se initio belli arcessisset Antonius hac pollicitatione, quo die in castra venisset, denarios quingenos singulis militibus daturum, in victoria vero eadem praemia quae suis legionibus (quorum quis ullam finem aut modum futurum putabit?) incitatissimam is retinui aegre me hercules, nec retinuissem si uno loco habuissem, utpote cum singulae quaedam cohortes seditionem fecerint.
我保有三个强大的军团,其中第28军团在战争开始时,安东尼曾以这样的许诺召集它到自己身边:在到达营地的当天给每位士兵发五百币(denarii),而在获胜时则给予与他自己军团相同的奖赏(谁会认为这些奖赏会有任何限制或终点呢? )。 因此,这个军团极其骚动,凭赫拉克勒斯起誓,我费了九牛二虎之力才留住了它。 如果我把他们留在同一个地方,我是留不住他们的,因为甚至个别大队(cohortes)都发动了叛乱。
reliquas quoque legiones non destitit litteris atque infinitis pollicitationibus incitare.
安东尼也没有停止通过信件和无休止的许诺来煽动其余的军团。
nec vero minus Lepidus ursit me et suis et Antoni litteris ut legionem xxx mitterem sibi.
而雷皮杜斯也同样通过自己和安东尼的信件极力催促我,要求我将第30军团送给他。
§10.32.5itaque quem exercitum neque vendere ullis praemiis volui nec eorum periculorum metu, quae victoribus illis portendebantur, deminuere, debetis existimare retentum et conservatum rei p. esse atque ita credere, quodcumque imperassetis, facturum fuisse, si quod iussistis feci.
因此,对于这支我既不想因任何奖赏而卖掉、也不想因害怕那些胜利者所预示的危险而削弱的军队,你们应当认为它是为了共和国而被留住并保存下来的,并且应当相信,如果我执行了你们所命令的事,那么无论你们命令什么,我都会予以执行。
nam et provinciam in otio et exercitum in mea potestate tenui, finibus meae provinciae nusquam excessi, militem non modo legionarium sed ne auxiliarium quidem ullum quoquam misi et, si quos equites decedentis nactus sum, supplicio adfeci.
因为我既使属州保持和平,也使军队处于我的控制之下;我从未越过我的属州边界半步;我没有向任何地方派遣过哪怕一个军团兵,甚至连一个辅助兵也没有派遣过;如果我抓到任何试图脱逃的骑兵,我都会予以处死。
quarum rerum fructum satis magnum re p. salva tulisse me putabo; sed res p. si me satis novisset et maior pars senatus, maiores ex me fructus tulisset epistulam, quam Balbo, cum etiam nunc in provincia esset, scripsi, legendam tibi misi; etiam praetextam si voles legere, Gallum Cornelium, familiarem meum, poscito.
如果共和国平安无事,我将认为自己从这些事情中获得了足够大的果实;但如果共和国和元老院的多数人足够了解我,他们本可以从我这里获得更大的果实。 我已经把我在巴尔布斯还在属州时写给他的信送去给您阅读;此外,如果您想阅读那部悲剧,请向我的好友科尔内利乌斯·加鲁斯索取。
vi Idus Iun. Corduba.
六月八日,于科尔多瓦。

词汇与语法注释

  1. 10.32.1plane bene peculiatus — 源自 peculio(积蓄私产、搜刮私财)的分词性形容词,讽刺地描绘了巴尔布斯在侵吞公款和拖欠军饷之后,完全装满了私囊(peculium)而逃跑。
  2. 10.32.2in xiiii sessum deduxit — sessum 是不及物动词 sedeo(坐)的宾格目的苏平式(表示目的,意为“为了坐下”),修饰表示移动的动词 deduxit(引导)。“xiiii”(14)指根据《奥雷里亚法》在剧场中预留给骑士阶层(equester ordo)的前排14列特座。
  3. 10.32.3quod ludis praetextam... posuit... flevit — 由 quod 引导的从句是说明句首 illa vero(这些行为)内容的同格名词从句。praetexta(罗马历史剧、悲剧)是巴尔布斯以自己的旅程为题材创作的戏剧。flevit 与 posuit 并列,均受 quod 从句支配。
  4. 10.32.4quarunt unam, xxviii... incitatissimam is retinui — 在这个极长的句子中,句法骨架为 'quarum unam, xxviii... incitatissimam [legionem] retinui'(其中一个,即被煽动得极其不安的第28军团,我留住了它)。incitatissimam 是修饰 unam 的叙述性形容词。
  5. 10.32.5quodcumque imperassetis, facturum fuisse, si quod iussistis feci — facturum fuisse 是间接引语(依赖于 debetis credere)中表示过去反事实虚拟条件句归结从句的不定式(若为直陈规则应为 fecissem)。而条件从句 'si quod iussistis feci' 则是直陈式完成时,阐述了一个事实前提:“如果我(迄今为止确实)执行了你们所命令的事”。

引用这一段

西塞罗, 致友人书信集 §10.32.1-10.32.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:10.32.1-10.32.5

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。