Humanitext Reader

西塞罗 · 致友人书信集 §1.5a.1-1.5a.4

对卡托法案的警惕与坚定支持的承诺

第 5 段,共 413 段 · 拉丁语

内容简介

西塞罗向远方的伦图卢斯保证自己会为其利益忠实努力,并对卡托提出的法案所带来的混乱保持警惕,同时表示若形势所迫,将采取第三种务实的应对方案。

§1.5a.1tametsi mihi nihil fuit optatius quam ut primum abs te ipso, deinde a ceteris omnibus quam gratissimus erga te esse cognoscerer tamen adficior summo dolore eius modi tempora post tuam profectionem consecuta esse, ut et meam et ceterorum erga te fidem et benevolentiam absens experirere; te videre et sentire eandem fidem esse hominum in tua dignitate, quam ego in mea salute sum expertus, ex tuis litteris intellexi.
虽然对我来说,最渴望的事莫过于首先被你本人,其次被所有其他人,认可为对你怀有极其感激之情的人,但我依然感到极大的痛苦,在你离去之后竟出现了这样的局势,以致身在远方的你不得不考验我以及其他人对你的忠诚与好意;但我从你的来信中得知,你看到并感到人们对你尊严的忠诚,正如同我在我自身的安全中所经历的那样。
§1.5a.2nos cum maxime consilio, studio, labore, gratia de causa regia niteremur, subito exorta est nefaria Catonis promulgatio, quae nostra studia impediret et animos a minore cura ad summum timorem traduceret; sed tamen, in eius modi perturbatione rerum quamquam omnia sunt metuenda, nihil magis quam perfidiam timemus et Catoni quidem, quoquo modo se res habet, profecto resistemus.
正当我们用尽智谋、热忱、劳苦和影响力为国王的事务竭尽全力时,突然出现了卡托的邪恶法案公示,这阻碍了我们的努力,并把我们的心思从小小的忧虑引向了极大的恐惧;然而,在这种局势的动荡中,尽管一切都令人畏惧,但我们最害怕的莫过于背叛,而且无论事态如何,我们都必定会抵抗卡托。
§1.5a.3de Alexandrina re causaque regia tantum habeo polliceri, me tibi absenti tuisque praesentibus cumulate satis facturum, sed vereor, ne aut eripiatur causa regia nobis aut deseratur; quorum utrum minus velim, non facile possum existimare.
关于亚历山大里亚的事务和国王的诉求,我只能做出这样的承诺:我将使远方的你和在场的你的亲友都得到充分的满足。 但我担心,国王的事务要么被从我们手夺走,要么被放弃;这两者中哪一个是我更不愿看到的,我很难做出判断。
sed, si res coget, est quiddam tertium, quod neque Selicio nec mihi displicebat, ut neque iacere pateremur nec nobis repugnantibus ad eum deferri, ad quem prope iam delatum existimatur.
但是,如果形势所迫,还有第三条路,这既不让塞利基乌斯也不让我反感,那就是我们既不听任事情搁置,也不在我们的反对之下任其落入那个被认为几乎已经得到它的人手中。
A nobis agentur omnia diligenter, ut neque, si quid obtineri poterit, non contendamus nec, si quid non obtinuerimus, repulsi esse videamur;
我们将会勤勉地处理一切,以便如果能争取到什么,我们不会不为此奋斗,而如果我们什么也没争取到,我们也不至于显得像是被击败了。
§1.5a.4tuae sapientiae magnitudinisque animi est omnem amplitudinem et dignitatem tuam in virtute atque in rebus gestis tuis atque in tua gravitate positam existimare; si quid ex iis rebus, quas tibi fortuna largita est, non nullorum hominum perfidia detraxerit, id maiori illis fraudi quam tibi futurum.
认为你所有的伟大与尊严都建立在美德、你的功绩以及你的庄重之上,这正符合你的智慧和宽广胸怀;如果因某些人的背叛,从命运慷慨赐予你的那些东西中夺走了什么,这对他们造成的损害将远大于对你。
A me nullum tempus praetermittitur de tuis rebus et agendi et cogitandi; utor ad omnia Q. Selicio, neque enim prudentiorem quemquam ex tuis neque fide maiore esse iudico neque amantiorem tui
我不会放过任何为你的事务行动和思考的机会;我在一切事上都依靠昆图斯·塞利基乌斯,因为我认为在你的亲友中,没有谁比他更聪明,也没有谁比他更忠诚、更爱戴你。

词汇与语法注释

  1. §1.5a.1experirere — 异态动词 `experior` 的虚拟式未完成过去时单数第二人称的古风词尾形式(通常为 `experireris`),处于由 `eius modi ... ut` 引导的结果从句中。
  2. §1.5a.2quae nostra studia impediret — 关系从句中使用了虚拟式未完成过去时(`impediret` 和 `traduceret`),用以表示先行词 `promulgatio` 的性质、特征(characteristic)或其带来的结果。
  3. §1.5a.3ut neque iacere pateremur — `ut` 从句是同位语名词从句,具体解释了 `quiddam tertium`(第三种选择)的内容。动词 `pateremur`(我们容许)支配着不定式 `iacere`(事情搁置)和 `deferri`(被托付)。
  4. §1.5a.4tuae sapientiae — 所有格属格(特征属格),意为“是……的特征”或“适合于……”。主语是后文的不定式短语 `existimare`。
  5. §1.5a.4maiori illis fraudi — 双与格结构。`maiori ... fraudi` 是目的与格(不利的后果),`illis` 是利害与格(受影响的人)。作为 `futurum (esse)` 的补足语,意为“对他们而言将是更大的损害”。

引用这一段

西塞罗, 致友人书信集 §1.5a.1-1.5a.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:1.5a.1-1.5a.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。