Humanitext Reader

西塞罗 · 为丰泰乌斯辩护 §16-19

罗马证人证言与修路及葡萄酒税指控的反驳

第 3 段,共 9 段 · 拉丁语

内容简介

西塞罗通过援引众多随行罗马证人的权威来反驳高卢人的指控,并论证道路修筑实际上是由其使节妥善管理的,且葡萄酒税的相关指控毫无根据。

§16quid? si maiorem etiam hominum honestissimorum copiam adferam quae huius virtuti atque innocentiae testimonio possit esse, tamenne plus Gallorum consensio valebit quam summa auctoritas omnium? Cum Galliae Fonteius praeesset, scitis, iudices, maximos populi Romani exercitus in duabus Hispaniis clarissimosque imperatores fuisse.
那又怎样? 如果我带来更多极其体面的人,他们足以证明此人的美德与无辜,难道高卢人的一致意见依然会比所有人的至高权威更有分量吗? 当丰泰乌斯治理高卢时,法官诸公,你们知道,在两个西班牙曾有罗马人民最庞大的军队和最赫赫有名的统帅。
quam multi equites Romani, quam multi tribuni militum, quales et quot et quotiens legati ad eos exierunt! exercitus praeterea Cn. Pompei maximus atque ornatissimus hiemavit in Gallia M. Fonteio imperante.
有多少罗马骑士,有多少军事护民官,又有怎样、多少、且多么频繁地有使节前去拜访他们! 此外,在马尔库斯·丰泰乌斯指挥期间,格奈乌斯·庞培最庞大且装备最精良的军队在高卢过冬。
satisne vobis multos, satis idoneos testis et conscios videtur ipsa fortuna esse voluisse earum rerum quae M. Fonteio praetore gererentur in Gallia? quem ex tanto hominum numero testem in hac causa producere potestis? quis est ex eo numero qui vobis auctor placeat? eo nos iam laudatore et teste utemur.
难道命运本身不显得曾希望,对于马尔库斯·丰泰乌斯担任法务官期间在高卢所做的事,有足够多、足够合适的证人和目击者吗? 在如此众多的人中,你们能在这场诉讼中传唤谁作证? 在那个数目中,有谁的威望能令你们满意? 我们现在就要用他作为我们的赞美者和证人。
§17dubitabitis etiam diutius, iudices, quin illud quod initio vobis proposui verissimum sit, aliud per hoc iudicium nihil agi nisi ut M. Fonteio oppresso testimoniis eorum quibus multa rei publicae causa invitissimis imperata sunt, segniores posthac ad imperandum ceteri sint, cum videatis eos oppugnare quibus victoribus populi Romani imperium incolume esse non possit? obiectum est etiam quaestum M. Fonteium ex viarum munitione fecisse, ut aut ne cogeret munire, aut id quod munitum esset ne improbaret.
法官诸公,你们难道还要继续怀疑我最初向你们提出的观点是否属实吗? 即通过这场审判,除了利用那些为了国家利益而在极不情愿下被强加了诸多征收的人的证言来击垮马尔库斯·丰泰乌斯,从而使其他人今后在下达命令时更加消极之外,别无他意。 因为你们看到,正在攻击他的,正是那些一旦获胜罗马人民的帝国便无法安全存续的人。 还有人指控马尔库斯·丰泰乌斯从道路修筑中牟利,以便要么不强迫他们修筑,要么对已修好的路不予否决。
si et coacti sunt munire omnes et multorum opera improbata sunt, certe utrumque falsum est, et ob vacationem pretium datum, cum immunis nemo fuerit, et ob probationem, cum multa improbata sint.
如果所有人都被强迫修筑,且许多人的工程被否决,那么这两种说法显然都是假的:既没有因免除修筑而支付费用(因为没有人免除),也没有因通过验收而支付费用(因为许多工程被否决了)。
quid?
那又怎样?
§18si hoc crimen optimis nominibus delegare possimus, et ita non ut culpam in alios transferamus, sed uti doceamus eos isti munitioni praefuisse qui facile officium suum et praestare et probare possunt, tamenne vos omnia in M. Fonteium iratis testibus freti conferetis? Cum maioribus rei publicae negotiis M. Fonteius impediretur, et cum ad rem publicam pertineret viam Domitiam muniri, legatis suis, primariis viris, C. Annio Bellieno et C. Fonteio, negotium dedit; itaque praefuerunt; imperaverunt pro dignitate sua quod visum est et probaverunt; quod vos, si nulla alia ex re, ex litteris quidem nostris quas exscripsistis et missis et adlatis certe scire potuistis.
如果我们能将这一指控委派给最优秀的名义,而且这并不是为了将罪责转嫁给他人,而是为了表明正是那些能够轻易履行并证明自己职责的人主持了该项修筑,难道你们依然要寄望于愤怒的证人,把一切都归咎于马尔库斯·丰泰乌斯吗? 当马尔库斯·丰泰乌斯因更重大的国家事务而无暇他顾,且修筑多米蒂亚大道对国家至关重要时,他将这项任务交给了他的使节、杰出人士ガイウス・アンニウス・ベッリエヌス和ガイウス・フォンテイウス;因此,他们主持了此事;他们根据自己的尊严下达了认为合适的命令并予以批准;这一点,你们即使不从其他任何地方,至少也一定能从你们所抄录的我们的书信中——包括发出和收到的书信——得知。
quas si antea non legistis, nunc ex nobis quid de eis rebus Fonteius ad legatos suos scripserit, quid ad eum illi rescripserint, cognoscite.
如果你们以前没有读过,现在就听我们道来:丰泰乌斯就这些事务给他的使节们写了什么,他们又给他回复了什么。
L. M. "ad C. Annivm leg. , ad C. Fonteivm leg.
发出的书信。 “致使节ガイウス・アンニウス,致使节ガイウス・フォンテイウス。
, L. A. ab C. Annio leg. , ab C.Fonteio leg. "
”收到的书信。 “自使节ガイウス・アンニウス,自使节ガイウス・フォンテイウス。
§19satis opinor esse perspicuum, iudices, hanc rationem munitionis neque ad M. Fonteium pertinere et ab eis esse tractatam quos nemo possit reprehendere.
” 法官诸公,我认为已经足够清楚了,道路修筑的这一账目既与马尔库斯·丰泰乌斯无关,也是由那些谁也无法指责的人所处理的。
cognoscite nunc de crimine vinario, quod illi invidiosissimum et maximum esse voluerunt.
现在请听关于葡萄酒的指控,他们企图将这一指控变成最招人怨恨且最大的一项。
crimen a Plaetorio, iudices, ita constitutum est, M. Fonteio non in Gallia primum venisse in mentem ut portorium vini institueret, sed hac inita iam ac proposita ratione Roma profectum.
法官诸公,普莱托里乌斯是这样构建这一指控的:马尔库斯·丰泰乌斯并非首先在高卢才想到要设立葡萄酒通行税,而是早在罗马时就已经开始并决定了这一计划,然后才出发的。
itaque Titurium Tolosae quaternos denarios in singulas vini amphoras portori nomine exegisse; Croduni Porcium et munium ternos et victoriatum, Vulchalone Servaeum binos et victoriatum; atque in his locis ab eis portorium esse exactum si qui Cobiomago—qui vicus inter Tolosam et Narbonem est—deverterentur neque Tolosam ire vellent; Elesiodulis C. Annium senos denarios ab eis qui ad hostem portarent exegisse.
因此,ティトゥリウス在トロサ以通行税的名义对每安瓿葡萄酒征收了四デナリウス;在クロドゥヌ姆,ポルキウス和ムニウス征收了三デナリウス和一ヴィクトリアトゥス,在ヴルカロー,セルウァエウス征收了两デナリウス和一ヴィクトリアトゥス;并且在这些地方,如果有人在コビオマグス(トロサ与ナルボ之间的一个村庄)转向而不想去トロサ,他们就会被征收通行税;在エレシ奥地,ガイウス・アンニウス向那些把葡萄酒运给敌人的人征收了六デナリウス。

词汇与语法注释

  1. §16testimonio — 与格 `testimonio` 与 `huius virtuti atque innocentiae`(与格)一同构成双与格(double dative)结构。其中 `testimonio` 用作目的与格(作为证据)。
  2. §17aliud per hoc iudicium nihil agi nisi ut — 此为 `nihil aliud agi nisi ut...`(除了……之外,没有做其他任何事)的句式,其中 `ut` 从句作为名词性从句与 `nihil aliud` 构成同位语关系。动词 `agi` 为现在时被动不定式。
  3. §18L. M. — 这些是法庭上朗读官方信件记录时使用的缩写。`L. M.` 代表 *Litterae Missae*(发出的书信),而接下来的 `L. A.` 代表 *Litterae Adlatae*(收到的书信),用作呈堂证供的标题。

引用这一段

西塞罗, 为丰泰乌斯辩护 §16-19. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi007.humanitext-lat2:16-19

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。